Interpelacja w sprawie stosowania art. 44b Kodeksu karnego i zabezpieczenia pojazdu przed sprzedażą do czasu wydania prawomocnego orzeczenia o przepadku
Data wpływu: 2025-09-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Urszula Pasławska zwraca uwagę na lukę prawną związaną z art. 44b Kodeksu karnego dotyczącym przepadku pojazdu za jazdę w stanie nietrzeźwości i ryzykiem zbycia pojazdu przed orzeczeniem sądu. Pyta o środki zapobiegające zbyciu, integrację CEPiK z rejestrami sądowymi i ochronę nabywców działających w dobrej wierze.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie stosowania art. 44b Kodeksu karnego i zabezpieczenia pojazdu przed sprzedażą do czasu wydania prawomocnego orzeczenia o przepadku Interpelacja nr 12050 do ministra sprawiedliwości w sprawie stosowania art. 44b Kodeksu karnego i zabezpieczenia pojazdu przed sprzedażą do czasu wydania prawomocnego orzeczenia o przepadku Zgłaszający: Urszula Pasławska Data wpływu: 01-09-2025 Nowelizacja Kodeksu karnego, która weszła w życie w marcu 2024 r., wprowadziła m.in. art. 44b k.k., przewidujący obligatoryjny przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w stanie nietrzeźwości.
Regulacja ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, jednak jej praktyczne stosowanie rodzi wątpliwości dotyczące ochrony obrotu prawnego. Zgodnie z art. 44b § 1-3 k.k. sąd obowiązany jest orzec przepadek pojazdu mechanicznego, którym sprawca kierował, bądź równowartości tego pojazdu. Do czasu wydania prawomocnego orzeczenia samochód co do zasady pozostaje własnością sprawcy, a organy ścigania mogą stosować jedynie środki zabezpieczające przewidziane w Kodeksie postępowania karnego.
Powstaje w ten sposób luka prawna – istnieje realne ryzyko, że osoba zatrzymana za prowadzenie w stanie nietrzeźwości zbywa pojazd jeszcze przed orzeczeniem sądu. Jeżeli nabywca działa w dobrej wierze, może ostatecznie utracić zarówno pojazd, jak i środki finansowe, gdy sąd nakaże jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa. W tym kontekście warto odwołać się do roli Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), która gromadzi szerokie dane o pojazdach i kierowcach – m.in. informacje o właścicielach, historii badań technicznych, przebiegu, ubezpieczeniu OC, szkodach istotnych czy uprawnieniach kierujących.
System udostępnia również obywatelom narzędzia takie jak „Historia Pojazdu“ czy „Mój Pojazd“. Jednakże CEPiK, mimo rosnącej funkcjonalności w ramach projektu CEPiK 2.0, nie obejmuje informacji o toczących się postępowaniach karnych ani o zabezpieczeniach majątkowych dotyczących pojazdu. W konsekwencji potencjalny nabywca nie ma możliwości sprawdzenia, czy dany pojazd może zostać objęty orzeczeniem przepadku. Brak powiązania systemu CEPiK z rejestrami sądowymi i prokuratorskimi oznacza poważne zagrożenie dla pewności obrotu. Z jednej strony utrudnia skuteczne stosowanie przepisów art.
44b k.k., a z drugiej – naraża uczciwych nabywców na straty finansowe. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami: Jakie środki procesowe przewidują obecnie obowiązujące przepisy, aby uniemożliwić zbycie pojazdu przed prawomocnym orzeczeniem przepadku w oparciu o art. 44b k.k.? Czy w praktyce Policja lub prokuratura dokonują zabezpieczenia pojazdu już na etapie postępowania przygotowawczego? Jeżeli tak – w jakiej formie i na jakiej podstawie prawnej?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa integrację systemu CEPiK z systemem sądowym oraz rejestrami prokuratorskimi w taki sposób, aby umożliwić monitorowanie toczących się postępowań i wprowadzenie mechanizmów ostrzegawczych dla potencjalnych nabywców? Jeśli tak, to czy rozpoczęcie prac planowane jest na 2025 rok? Jakie gwarancje ochrony przysługują nabywcy działającemu w dobrej wierze w przypadku, gdy pojazd zostanie sprzedany przed orzeczeniem sądu, a następnie przejęty przez Skarb Państwa?
Czy planowane są zmiany legislacyjne, które w sposób jednoznaczny i skuteczny wyeliminują opisane ryzyko oraz pogodzą potrzebę stosowania przepadku pojazdu z bezpieczeństwem obrotu cywilnoprawnego? Uzasadnienie Celem nowelizacji Kodeksu karnego, wprowadzającej art. 44b k.k., było zaostrzenie sankcji wobec kierowców prowadzących pojazdy w stanie nietrzeźwości poprzez obligatoryjne orzekanie przepadku pojazdu mechanicznego. Rozwiązanie to wzmacnia politykę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednocześnie jego praktyczne stosowanie napotyka problemy związane z ochroną obrotu cywilnoprawnego.
Najpoważniejszym z nich jest brak skutecznych narzędzi prawnych, które uniemożliwiałyby sprawcy zbycie pojazdu przed wydaniem prawomocnego wyroku. W efekcie powstaje ryzyko, że osoba trzecia, działająca w dobrej wierze, nabędzie pojazd, który w późniejszym orzeczeniu zostanie przejęty przez Skarb Państwa. Taka sytuacja prowadzi do nieuzasadnionych strat finansowych po stronie obywateli i utrudnia egzekwowanie przepisów o przepadku. Istotnym elementem problemu jest brak powiązania Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) z danymi o postępowaniach karnych i zabezpieczeniach majątkowych.
Posłanka pyta o powód prowadzenia równoległych prac nad dwoma projektami nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym (UD308 i UD363) o pokrywającym się zakresie i potencjalnych lukach prawnych, które mogą prowadzić do strat budżetowych. Wyraża obawę o spójność systemu podatkowego i pyta o uwzględnienie krytycznych uwag do projektu UD308 w projekcie UD363.
Posłanka Urszula Pasławska wyraża zaniepokojenie znacznym ograniczeniem środków z Funduszu Pracy dla powiatów o wysokim bezrobociu, kwestionując zasadność takiego działania przy jednoczesnej nadwyżce w Funduszu. Pyta o kryteria podziału środków, analizę skutków społecznych i plany na poprawę finansowania aktywnych instrumentów rynku pracy.
Posłanka interweniuje w sprawie ograniczenia możliwości wyboru poziomu egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego dla uczniów klas dwujęzycznych oraz braku spójności zasad egzaminacyjnych z regulaminami rekrutacyjnymi uczelni wyższych. Pyta o przyczyny tej sytuacji i proponuje działania naprawcze, aby zabezpieczyć obecnych maturzystów.
Posłanka Urszula Pasławska wyraża zaniepokojenie brakiem jasnej definicji i informowania rolników o "sztucznych warunkach" stosowanych przez ARiMR, które mogą prowadzić do odmowy płatności. Pyta o konkretne działania informacyjne i edukacyjne podjęte przez Ministerstwo Rolnictwa i ARiMR w tym zakresie.
Posłanka Urszula Pasławska apeluje o pilne wprowadzenie do Kodeksu karnego nowego przestępstwa penalizującego dezinformację, argumentując, że obecne przepisy są niewystarczające wobec zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego i stabilności państwa. Pyta Ministerstwo Sprawiedliwości, czy podjęto działania w tym kierunku i czy obecne przepisy są wystarczające.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o kuratorach sądowych, mając na celu zwiększenie efektywności naboru do służby kuratorskiej oraz poprawę funkcjonowania i organizacji tej służby. Kluczową zmianą jest wprowadzenie nowych wzorów legitymacji służbowych dla kuratorów i aplikantów, aby mogły być uznane za dokumenty publiczne. Ustawa umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości zwolnienie aplikanta z części aplikacji kuratorskiej bez konieczności zwalniania go z egzaminu. Ponadto, doprecyzowano zasady przyznawania dodatku specjalnego kuratorom oraz rozszerzono możliwości delegowania kuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Prawie o ruchu drogowym oraz ustawie o kierujących pojazdami. Dotyczą one m.in. uprawnień ratowników wodnych i strażaków podczas akcji ratowniczych, możliwości wydawania poleceń na drodze przez członków OSP po ukończeniu odpowiedniego kursu, zwolnienia z opłat za zezwolenia na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi dla OSP i podmiotów ratowniczych oraz korekty terminów obowiązywania elektronicznego prawa jazdy. Celem jest doprecyzowanie przepisów, usprawnienie działania służb ratowniczych i dostosowanie regulacji do aktualnych potrzeb.
Projekt ustawy ma na celu zaostrzenie ochrony gatunków zwierząt zagrożonych wyginięciem poprzez wprowadzenie całkowitego zakazu importu trofeów myśliwskich niektórych gatunków, w tym słonia afrykańskiego, lwa afrykańskiego, żyrafy i nosorożca białego południowego. Nowe przepisy penalizują wprowadzanie tych okazów na terytorium Polski, przewidując karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Wyjątki od zakazu dotyczą ogrodów zoologicznych i instytucji naukowych. Uzasadnieniem jest dążenie do ochrony bioróżnorodności, zapobieganie polowaniom na trofea, które negatywnie wpływają na populacje zwierząt, oraz implementacja zasady ostrożności w polityce ochrony środowiska.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie wszystkich poprawek Senatu zawartych w uchwale. Celem ustawy jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez wprowadzenie zmian w obowiązujących przepisach.