Interpelacja w sprawie uwzględnienia w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności reformy polegającej na utworzeniu niezależnego organu ds. równości, który spełniać będzie normy i standardy określone w dyrektywach (UE) 2024/1499 i 2024/1500
Data wpływu: 2025-09-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta Premiera, czy rząd planuje utworzenie niezależnego organu ds. równości zgodnie z dyrektywami UE i czy reforma ta zostanie uwzględniona w Krajowym Planie Odbudowy. Wyraża obawę o brak wdrożenia dyrektyw i pyta o konkretne kroki, jakie rząd zamierza podjąć.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie uwzględnienia w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności reformy polegającej na utworzeniu niezależnego organu ds. równości, który spełniać będzie normy i standardy określone w dyrektywach (UE) 2024/1499 i 2024/1500 Interpelacja nr 12384 do prezesa Rady Ministrów w sprawie uwzględnienia w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności reformy polegającej na utworzeniu niezależnego organu ds.
równości, który spełniać będzie normy i standardy określone w dyrektywach (UE) 2024/1499 i 2024/1500 Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 21-09-2025 Szanowny Panie Premierze, na posiedzeniu Komitetu Monitorującego KPO w dniu 11 września br. pani Iwona Janicka, członkini tego gremium, zgłosiła postulat, który następnie ponowiła w formie pisemnej. Dotyczył on konieczności uwzględnienia w ramach rewizji KPO reformy polegającej na wdrożeniu dyrektyw (UE) 2024/1499 i 2024/1500 poprzez powołanie w Polsce niezależnego organu ds. równości (independent equality body). Dyrektywy przyjęte w maju 2024 r.
nakładają na państwa członkowskie obowiązek powołania takich organów, zapewniając im niezależność, odpowiednie kompetencje i zasoby. Termin transpozycji dyrektyw i faktycznego powołania organu upływa 19 czerwca 2026 r. Organ ds. równości miałby m.in.: przyjmować i rozpatrywać skargi osób doświadczających dyskryminacji, prowadzić interwencje w przypadkach naruszenia zasady równego traktowania, udzielać wsparcia prawnego i doradczego ofiarom dyskryminacji, monitorować przestrzeganie równości płci i zasady równego traktowania, prowadzić działania edukacyjne i promocyjne, wydawać rekomendacje dla rządu i parlamentu.
Utworzenie tego organu nie tylko spełni obowiązek prawny wynikający z prawa UE, lecz także pozwoli uniknąć procedury naruszeniowej i potencjalnych kar finansowych ze strony Komisji Europejskiej i Trybunału Sprawiedliwości UE. Jednocześnie reforma ta wpisuje się w zalecenia dla Polski (CSR) oraz priorytety KPO, wzmacniając wiarygodność państwa w realizacji prawa unijnego. Jest również szansą na istotne wzmocnienie ochrony praw osób doświadczających dyskryminacji, podniesienie jakości równościowego państwa prawa oraz zwiększenie zaufania społecznego i międzynarodowego do działań podejmowanych przez Polskę.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z pytaniami: 1. Czy rząd RP przewiduje przyjęcie rozwiązania prawnego, które utworzy co najmniej jeden niezależny organ ds. równości spełniający wszystkie minimalne normy wskazane w dyrektywach (UE) 2024/1499 i 2024/1500 oraz w streszczeniu EUR-Lex? 2. Jeśli tak – jaki model instytucjonalny jest rozważany (np. instytut, biuro, komisja) oraz jakie będą gwarancje jego niezależności (np. status prawny, kadencja, zabezpieczenie budżetowe)? 3.
Jakie zasoby (finansowe, kadrowe, techniczne) rząd planuje przydzielić temu organowi, aby rzeczywiście mógł wykonywać wszystkie zadania wymagane przez dyrektywy (skargi, interwencje, dochodzenia, sprawozdania, edukacja)? 4. Kiedy planowane jest rozpoczęcie prac legislacyjnych w tym zakresie? 5. Czy rząd przewiduje konsultacje społeczne z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i ekspertami zajmującymi się polityką równościową? 6. Czy reforma zostanie ujęta w rewizji KPO – jeśli tak, w jakim zakresie – i czy przewidziane są konkretne kamienie milowe oraz wskaźniki monitorujące wdrożenie zgodności z dyrektywami? 7.
W jaki sposób rząd zamierza zapewnić transparentność działania takiego organu, w tym publikację rocznych i czteroletnich raportów, gromadzenie danych oraz komunikację społeczną dotyczącą instytucji ds. równości? 8. Jakie środki finansowe w ramach KPO lub innych funduszy UE mogą zostać przeznaczone na realizację tej reformy? Z poważaniem
Posłanka Bożena Lisowska interweniuje w sprawie nieszczelności systemu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i braku skutecznych narzędzi weryfikacji deklaracji, co obciąża samorządy. Pyta o plany Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczące uszczelnienia systemu i wsparcia gmin w egzekwowaniu sprawiedliwych opłat.
Posłanka Bożena Lisowska pyta minister edukacji o plany włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do programów nauczania na różnych poziomach edukacji, szczególnie w kontekście reformy programowej w 2026 roku. Podkreśla konieczność wzmocnienia świadomości społecznej na temat rolnictwa i pyta o konkretne działania i finansowanie z tym związane.
Posłanka wyraża zaniepokojenie kryzysem w polskim hutnictwie stali, spowodowanym m.in. wysokimi kosztami energii i importem. Pyta ministrów o strategię rządu, działania ochronne i podział kompetencji po likwidacji Ministerstwa Przemysłu.
Posłanka wyraża zaniepokojenie kryzysem w polskim hutnictwie stali, spadkiem produkcji krajowej i wzrostem importu. Pyta o strategię rządu po likwidacji Ministerstwa Przemysłu oraz o konkretne działania mające na celu ochronę i rozwój tego sektora.
Posłanka wyraża zaniepokojenie wpływem systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego, pytając o działania rządu w celu ochrony tych sektorów i dostosowania unijnych regulacji. Pyta o konkretne kroki podjęte na forum UE, stanowisko rządu ws. wygaszania darmowych uprawnień i rekompensat, analizę wpływu CBAM oraz plan zapobiegania ucieczce emisji.
Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie katalogu mniejszości narodowych w Polsce o mniejszość grecką, co umożliwi jej korzystanie z pełni praw i instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Zmiana ta zapewni społeczności greckiej ochronę i rozwój tożsamości narodowej, języka, kultury i tradycji. Uznanie mniejszości greckiej jest uzasadnione długotrwałą obecnością Greków na ziemiach polskich oraz ich wkładem w życie społeczne i kulturalne kraju. Nowelizacja zakłada także uzupełnienie składu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych o przedstawiciela mniejszości greckiej.
Projekt ustawy zmienia definicję osoby represjonowanej z powodów politycznych, zawartą w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zmiana dotyczy osób poszukiwanych listem gończym, oskarżonych lub skazanych za przestępstwa, albo wielokrotnie skazywanych za wykroczenia, lub wobec których orzeczono środki poprawcze/wychowawcze za działalność na rzecz niepodległości Polski lub praw człowieka. Celem jest doprecyzowanie kryteriów uznawania za osobę represjonowaną w kontekście działań na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Ustawa ma na celu zapewnienie, że osoby represjonowane, nawet te, które weszły w konflikt z prawem w związku ze swoją działalnością opozycyjną, mogą być uznawane za osoby represjonowane.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ma na celu określenie zasad i trybu wdrażania orzeczeń ETPC przez Polskę. Ustawa definiuje role i obowiązki różnych podmiotów publicznych w procesie wykonywania orzeczeń, w tym koordynację działań przez ministra spraw zagranicznych. Wprowadza pojęcia środków indywidualnych i generalnych oraz planów działań i raportów z wykonania, mających na celu usunięcie naruszeń Konwencji Praw Człowieka i zapobieganie im w przyszłości. Ustawa ma na celu usprawnienie i ustrukturyzowanie procesu implementacji orzeczeń ETPC w Polsce, a także dostosowanie polskiego prawa do standardów ochrony praw człowieka.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Krajowym Rejestrze Karnym oraz szereg innych ustaw w celu wdrożenia prawa Unii Europejskiej, w szczególności decyzji ramowej Rady 2009/315/WSiSW oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/884 dotyczących wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi. Wprowadza on także regulacje związane z funkcjonowaniem systemu ECRIS-TCN, mającego na celu usprawnienie wymiany informacji o wyrokach skazujących obywateli państw trzecich. Zmiany obejmują m.in. doprecyzowanie definicji, obowiązków Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, zasad wymiany informacji z państwami obcymi oraz zakresu danych gromadzonych w rejestrze. Dodatkowo, projekt wprowadza obowiązek pobierania odcisków linii papilarnych od obywateli państw trzecich na potrzeby identyfikacji w postępowaniu karnym.