Interpelacja w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze
Data wpływu: 2025-09-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Przemysław Wipler wyraża zaniepokojenie problemami kadrowymi, organizacyjnymi i naruszeniami niezależności w prokuraturze, pytając o przyczyny rotacji kadr, wakatów, obciążenia prokuratorów i przypadki mobbingu. Pyta również o rozwiązania mające na celu poprawę sytuacji kadrowej i ochronę niezależności prokuratorów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze Interpelacja nr 12483 do ministra sprawiedliwości w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze Zgłaszający: Przemysław Wipler Data wpływu: 24-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, proszę o przedstawienie informacji dotyczących przyczyn poważnych problemów dotyczących stabilności kadrowej i wydajności pracy prokuratury.
Mam na myśli w szczególności problem częstych rotacji kadrowych, przedłużające się wakaty na stanowiskach prokuratorskich i asesorskich, duże obciążenie prokuratorów wpływem i prowadzeniem spraw, jak również zjawiska naruszające niezależność prokuratorów, w tym mobbing, działania dyskryminacyjne i represje wobec sygnalistów. Moje obawy znajdują potwierdzenie w publicznie dostępnych informacjach i komunikatach instytucji oraz prasy branżowej. W dniu 4 stycznia 2024 r.
prokurator generalny zakończył łącznie 144 delegacje (94 do Prokuratury Krajowej i 50 do prokuratur regionalnych), wskazując na trudną sytuację kadrową jednostek niższego szczebla, unaoczniając skalę rotacji i potrzebę wzmocnienia prokuratur rejonowych i okręgowych. We wrześniu 2025 r. media branżowe odnotowały odwołanie kolejnych 10 prokuratorów z delegacji do Prokuratury Krajowej i ich powrót do macierzystych jednostek, co pokazuje, że przepływy kadr nadal mają miejsce i wywołują skutki organizacyjne w całej strukturze.
W tym samym okresie regularnie publikowane obwieszczenia prokuratora generalnego o wolnych stanowiskach prokuratorskich (między innymi z 28 lutego i 21 lipca 2025 r.) oraz bieżące ogłoszenia o wolnych stanowiskach asesorskich potwierdzają istnienie poważnego problemu przedłużających się wakatów. Sprawozdania Prokuratury Krajowej wskazują, że średnie miesięczne obciążenie prokuratorów rejonowych w skali kraju w pierwszym półroczu 2025 r. wyniosło 25,31 sprawy. Jest to obciążenie duże i istotnie wpływające na jakość i tempo pracy prokuratury i wymiaru sprawiedliwości w ogólności.
W obszarze nadzoru i organizacji pracy odnotowano uchylenie licznych poleceń i praktyk ograniczających niezależność oraz likwidację nieformalnego nadzorowania spraw z jednostek niższego szczebla, zaś Prokuratura Krajowa powołała Zespół do spraw przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, a po wejściu w życie ustawy o ochronie sygnalistów (25 września 2024 r.) opublikowała zasady dotyczące zgłoszeń w tym zakresie. Świadczy to o trwającej pracy nad standardami i organizacją pracy, ale również potwierdza, że w obszarze tym istnieją nierozwiązane problemy systemowe.
W debacie branżowej i publicystycznej wielokrotnie podnoszono zarzut, że mechanizmy te bywają wykorzystywane jako narzędzie wpływu na niezależnych prokuratorów. W prasie pojawiały się opisy spraw, w których wszczynanie postępowań dyscyplinarnych wobec prokuratorów miało związek z ich publicznymi wypowiedziami lub krytyką praktyk wewnętrznych. Przykładem są doniesienia o sprawie asesorki z Koszalina, gdzie zwrócenie uwagi na problemy w jednostce miało skutkować zarzutami dyscyplinarnymi.
Takie przypadki, wraz z krytycznymi stanowiskami środowiska prokuratorskiego, w tym uchwałą Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex super omnia” z grudnia 2024 r., pokazują, że sposób prowadzenia postępowań dyscyplinarnych nie tylko budzi wątpliwości co do zgodności z zasadą niezależności prokuratorskiej, ale może również wskazywać na poważne zaniedbania w zakresie ochrony praw prokuratorów i standardów państwa prawa.
Istotne znaczenie ma również decyzja Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, która wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości poinformowała o zakończeniu roczników aplikacji i o rekrutacjach na stanowiska asesorskie w 2025 r., co w obliczu pilnej potrzeby uzupełniania braków kadrowych budzi poważne wątpliwości co do zasadności takiego rozwiązania. Omówione zjawiska stanowią poważny problem społeczny, ponieważ mają bezpośredni wpływ na jakość pracy prokuratury, terminowość i koszty postępowań oraz przede wszystkim na zaufanie obywateli do państwa. Wobec powyższego, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
Poseł Wipler wyraża zaniepokojenie doniesieniami o nadużywaniu procedury "Niebieskiej Karty" w konfliktach okołorozwodowych i pyta o dane dotyczące interwencji policji, liczby spraw, powodów umorzeń oraz analiz ministerstwa w tym zakresie. Poseł dopytuje się o statystyki związane z wykorzystaniem procedury "Niebieskiej Karty" w kontekście sporów rodzicielskich.
Poseł Wipler pyta o funkcjonowanie systemu eWUŚ, w szczególności o liczbę świadczeń udzielonych na podstawie oświadczeń pacjentów, weryfikację tych oświadczeń oraz koszty działania systemu. Poseł wyraża obawę co do potencjalnych nadużyć i efektywności systemu w kontekście kosztów i odzyskiwania nienależnych świadczeń.
Poseł kwestionuje decyzję o zakazie wjazdu na teren jednostek wojskowych samochodów wyprodukowanych w Chinach, argumentując, że kryterium kraju produkcji jest niespójne i pomija aspekty techniczne. Pyta o konkretne kryteria zakazu, jego egzekwowanie oraz planowane procedury weryfikacji.
Poseł Wipler wyraża zaniepokojenie realizacją programu zakupu czołgów K2, kwestionując brak doświadczenia Hyundai Rotem w produkcji pojazdów wsparcia i zlecanie projektów zagranicznym firmom. Pyta o koszty marż, wpływ na polski przemysł obronny i postępowania wyjaśniające w MON w związku z wysokimi prowizjami przy pierwszym kontrakcie.
Poseł Przemysław Wipler wyraża zaniepokojenie funkcjonowaniem, architekturą techniczną i bezpieczeństwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), zadając szereg pytań dotyczących wykorzystywanej infrastruktury, udziału podmiotów trzecich, cyberbezpieczeństwa i audytów systemu. Pyta również o rolę ABW i NASK w opiniowaniu systemu KSeF.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, umożliwiając aplikantom, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, ponowne podejście do niego. Wprowadza się możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu dla osób, które dwukrotnie go nie zdały, a także reguluje zasady ponownego przystępowania do egzaminu w zależności od przyczyn niezdania lub nieprzystąpienia do niego. Celem jest uwzględnienie różnych okoliczności życiowych aplikantów oraz poprawa sytuacji kadrowej w sądach i prokuraturze. Dodatkowo, ujednolica się terminy związane z egzaminami, wyrażając je w latach, a nie w miesiącach, aby uniknąć trudności interpretacyjnych.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy Prawo o prokuraturze. Komisja, po rozpatrzeniu projektu (druk nr 1205) na posiedzeniach w dniach 25 czerwca i 15 października 2025 r., wnosi do Sejmu o jego odrzucenie. Oznacza to, że Komisja negatywnie zaopiniowała proponowane zmiany w prawie karnym i prawie o prokuraturze. Projekt, mający potencjalny wpływ na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, nie uzyskał rekomendacji Komisji sejmowej.