Interpelacja w sprawie prac nad uznaniem Ślązaków i Kaszubów za mniejszość etniczną
Data wpływu: 2025-09-25
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o postęp prac nad uznaniem Ślązaków i Kaszubów za mniejszości etniczne oraz języka śląskiego za język regionalny, wyrażając zaniepokojenie brakiem inicjatywy ze strony rządu. Podkreśla konstytucyjne prawo mniejszości do zachowania i rozwoju własnej kultury.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie prac nad uznaniem Ślązaków i Kaszubów za mniejszość etniczną Interpelacja nr 12496 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie prac nad uznaniem Ślązaków i Kaszubów za mniejszość etniczną Zgłaszający: Klaudia Jachira Data wpływu: 25-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 - 1 404 773 obywateli polskich zadeklarowało inną lub dodatkową obok polskiej narodowość. W tej grupie najbardziej liczne były deklaracje narodowości śląskiej – 596 224 osób, tj.
1,57% polskiego społeczeństwa oraz kaszubskiej – 179 685 osób, co odpowiada 0,47% ogółu obywateli. Jednocześnie posługiwanie się językiem śląskim zadeklarowało 467 145 osób, tj. 1,23% oraz kaszubskim 89 198 osób, tj. 0,23%. Obie wspólnoty Kaszubów i Ślązaków, są autochtoniczną/rodzimą ludnością regionów, które zamieszkują od wieków, a których kultura i tożsamość rozwijały się na pograniczu słowiańsko-germańskim. Obie grupy należą podobnie jak Polacy do Słowian Zachodnich i posługują się językami należącymi do grupy języków lechickich, razem z językami polskim oraz dolno- i górnołużyckim.
Środowiska naukowe zajmujące się tym tematem zdają sobie sprawę, że kwestia etnicznego statusu Kaszubów i Ślązaków oraz ich zgodności z definicją mniejszości etnicznej zawartą w ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. pozostaje przedmiotem debaty w środowisku naukowym. Jednocześnie wskazują jednak, że problemem pozostaje interpretacja kryteriów ustawowych, które nie są jednoznacznie zdefiniowane, a ich stosowanie zależy częściowo od woli politycznej.
Ponadto dążenia Ślązaków i Kaszubów o ich uznanie za mniejszości etniczne, a Ślązaków również o uznanie „ślōnskij gŏdki“ za język regionalny są zgodne z międzynarodowymi standardami wyznaczanymi przez Konwencję Ramową o ochronie mniejszości narodowych przyjętą przez Radę Europy oraz Deklarację ONZ o Prawach Osób Należących do Mniejszości Narodowych lub Etnicznych, Religijnych i Językowych. Należy podkreślić, że starania Ślązaków oraz Kaszubów o uznanie swej kulturowej podmiotowości w ramach Rzeczypospolitej Polskiej i chęć realizacji swej tożsamości w ramach naszego Państwa, są przejawem obywatelskiej i propaństwowej postawy.
W tym kontekście smuci stałe odmawianie Ślązakom oraz brak inicjatywy skierowanej do Kaszubów uznania tych wspólnot za mniejszości etniczne. Polscy obywatele śląskiego, czy kaszubskiego pochodzenia podobnie, jak inni mieszkańcy Rzeczypospolitej Polskiej spełniają obowiązki nałożone przez Konstytucję RP i zgodnie z nią powinni być otoczeni troską również w zakresie praw kulturowych zgodnie z art. 35, tejże Konstytucji – Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.
Przedstawiona sytuacja nasuwa następujące pytania o działania Rady Ministrów i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie wspierania wspomnianych wspólnot: Czy prowadzone są prace w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji lub w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych nad ujednoliceniem statusu mniejszości narodowych i etnicznych? Czy trwają prace w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji lub w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych nad uznaniem języka śląskiego – „ślōnskij gŏdki“ za język regionalny?
Czy trwają prace w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji lub w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych nad uznaniem Ślązaków i Kaszubów za mniejszości etniczne? Jakie jest stanowisko Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uznania Ślązaków i Kaszubów za mniejszości etniczne? Jakie są potencjalne przeszkody lub wyzwania, które widzi Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Komisja Wspólna Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych w uznaniu Ślązaków i Kaszubów za mniejszość etniczną? Z poważaniem
Posłowie wyrażają sprzeciw wobec uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne, argumentując to zagrożeniem dla środowiska, sprzeciwem samorządów i potencjalną niekonstytucyjnością przepisów. Pytają ministerstwo o analizy wpływu kopalni na środowisko, zasoby wodne, zabytki i o rozważenie wycofania się z procedury.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Posłanka pyta o ochronę siedlisk chomika europejskiego na Górkach Czechowskich w Lublinie w kontekście planowanych inwestycji i zgodności procedur z prawem krajowym i unijnym. Wyraża zaniepokojenie spadkiem populacji chomika i prosi o informacje dotyczące działań ministerstwa w tej sprawie.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odmawia podpisania ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw, która została uchwalona 9 stycznia 2026 roku. Prezydent wnosi o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm, motywując to stosownym wnioskiem. Do reprezentowania stanowiska Prezydenta w tej sprawie upoważniony został Szef Kancelarii Prezydenta.
Przedłożony dokument dotyczy dodatkowego sprawozdania Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. Komisja, po ponownym rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, wnosi o odrzucenie projektu ustawy. Wynika to z analizy wniosku z posiedzenia w dniu 9 stycznia 2026 roku. Dokument informuje o procedurze legislacyjnej i stanowisku komisji.
Projekt uchwały Sejmu RP wyraża potępienie dla działań Republiki Litewskiej, które zdaniem wnioskodawców, ograniczają prawa Polaków na Wileńszczyźnie do zachowania tożsamości i tradycji narodowej. Uchwała krytykuje likwidację Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu, uznając to za przejaw szowinizmu i szkodliwe dla relacji polsko-litewskich. Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań na rzecz poprawy sytuacji Polaków na Litwie, w tym ochrony ich kultury i języka. Uzasadnienie podkreśla dysproporcję w traktowaniu mniejszości litewskiej w Polsce i polskiej na Litwie, wskazując na utrudnienia w funkcjonowaniu polskich szkół i kulturze na Litwie.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, wprowadzając język śląski jako kolejny język regionalny obok kaszubskiego. Zmiana ta ma na celu wzmocnienie praw osób posługujących się językiem śląskim, umożliwiając im korzystanie z nauki tego języka oraz reprezentację w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Ustawa wprowadza szereg zmian w innych ustawach, takich jak Prawo geodezyjne i kartograficzne, Prawo oświatowe i Prawo zamówień publicznych, aby uwzględnić język śląski. Ustawa przewiduje również dotacje na wspieranie języka śląskiego od 2027 roku.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. Proponowane poprawki, rozpatrywane przez Komisję Mniejszości Narodowych i Etnicznych, mają na celu doprecyzowanie użytych sformułowań dotyczących posługiwania się językami mniejszości. Poprawki dotyczą m.in. art. 27, 28, 29 i 30a. Ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem jednego z punktów, który ma wejść w życie z dniem 1 listopada 2025 r.