Interpelacja w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej
Data wpływu: 2025-09-30
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek krytykuje zakup izraelskich radarów brzegowych i systemów antydronowych, wskazując na brak wsparcia dla polskiego przemysłu obronnego oraz powiązania izraelskich firm z naruszeniami prawa międzynarodowego i śmiercią polskiego wolontariusza. Pyta o analizy porównawcze z polskimi i unijnymi rozwiązaniami, kryteria przetargów i zgodność z prawem międzynarodowym.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Interpelacja nr 12609 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 30-09-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, 9 lipca 2025 roku w obecności pana ministra obrony narodowej Agencja Uzbrojenia podpisała umowę na zakup 18 izraelskich trójwspółrzędnych radarów ELM-2238 STAR-X produkcji spółki ELTA Systems stanowiącej część Israel Aerospace Industries (IAI).
Kontrakt o wartości ok. 430 mln zł przewiduje dostawy w latach 2027–2028 i ma na celu wzmocnienie dozoru polskiego wybrzeża oraz obrony przeciw zagrożeniom niskolecącym. Pomimo udziału polskiego partnera (spółki KenBIT) w integracji systemu około 60% tej kwoty trafi bezpośrednio do izraelskiego przemysłu obronnego.
Należy podkreślić, że ELTA Systems, z którą na współpracę zdecydowała się Agencja Uzbrojenia, jest spółką zależną państwowego koncernu Israel Aerospace Industries, którego uzbrojenie jest wykorzystywane w trakcie obecnej wojny w Gazie, a dron wojskowy jej produkcji (Hermes 450) został użyty w ataku na konwój humanitarny w Gazie, w wyniku którego zginął Damian Sobol, polski wolontariusz organizacji World Central Kitchen. Oznacza to, że setki milionów złotych z polskiego budżetu państwa mają zasilić firmę powiązaną z zamordowaniem polskiego cywila, zamiast wspierać rodzimy przemysł i bezpieczeństwo.
Takie działanie budzi poważne wątpliwości natury moralnej oraz strategicznej. Z kolei w sierpniu bieżącego roku Nadbużański Oddział Straży Granicznej ogłosił przetarg na zakup systemów antydronowych, którego warunki wzbudziły poważne wątpliwości co do uczciwości postępowania. W opinii ekspertów specyfikacja techniczna została sformułowana tak precyzyjnie, że spełnia ją praktycznie tylko zagraniczny system izraelskiej firmy RADA Electronic Industries (od 2022 r. część koncernu Leonardo DRS), w efekcie wykluczając z konkursu polskich oferentów.
W reakcji na takie zdefiniowanie parametrów konkursu pojawiły się głosy, że przetarg ogranicza uczciwą konkurencję i faworyzuje z góry wybrane rozwiązanie izraelskiego producenta kosztem polskich i europejskich technologii. W świetle powyższych faktów kieruję do Panów Ministrów następujące pytania: Do ministra obrony narodowej: Proszę o informację, czy w ramach postępowania na zakup nowych radarów brzegowych rozpatrzono oferty polskich producentów – np.
rozwiązanie oparte na połączeniu funkcji radarów Warta i Tuga lub inne krajowe systemy radiolokacyjne spełniające wszystkie wymagane parametry (lub co najmniej 80% tych wymagań) – a także analogiczne rozwiązania oferowane przez przedsiębiorstwa z krajów Unii Europejskiej. Czy przed dokonaniem wyboru dostawcy przeprowadzono analizę porównawczą potencjalnych rodzimych (bądź unijnych) systemów względem oferty firmy ELTA Systems? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie wyników takiej analizy, jeżeli nie – proszę o wyjaśnienie, dlaczego zaniechano tego kroku.
Do ministra obrony narodowej: Dlaczego rząd nie wspiera w wystarczającym stopniu rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego w sektorze technologii radarowych oraz systemów obrony przeciwdronowej, wybierając import z Izraela, mimo istnienia rodzimych kompetencji w tej dziedzinie? Proszę wskazać, jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby w przyszłości priorytetowo traktować krajowe przedsiębiorstwa (takie jak PIT-RADWAR) przy realizacji kluczowych projektów modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP.
W szczególności proszę o informację, czy przewiduje się wsparcie dla kontynuacji prac nad radarami Warta, Sajna, Tuga oraz ich ewentualnego wdrożenia w polskiej armii. Do ministra spraw wewnętrznych i administracji: Czy przy planowanym zakupie systemu obrony przeciwdronowej dla Straży Granicznej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przeanalizowało dostępne zaawansowane systemy antydronowe oferowane przez polskie firmy obronne, jak również analogiczne rozwiązania opracowane w innych krajach Unii Europejskiej?
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie niskich cen skupu ziemniaków i warzyw, które nie pokrywają kosztów produkcji, szczególnie na Dolnym Śląsku. Pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę pozycji negocjacyjnej rolników i ograniczenie marnowania żywności.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Projekt ustawy dotyczy wniosku Rady Ministrów o zgodę Sejmu na kolejne przedłużenie, o 60 dni, czasowego ograniczenia prawa do składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Republiką Białorusi. Uzasadnieniem jest utrzymująca się instrumentalizacja migracji przez Białoruś, stanowiąca zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Wprowadzone ograniczenie ma na celu utrudnienie wykorzystywania procedury ochrony międzynarodowej do nielegalnego przekraczania granicy i dalszej migracji do UE oraz stabilizację sytuacji wewnętrznej w Polsce. Pomimo wzmocnienia ochrony granicy, presja migracyjna pozostaje znaczna.
Projekt uchwały Sejmu wyraża solidarność z Ukrainą w czwartą rocznicę rosyjskiej agresji, potępiając działania Rosji jako pogwałcenie prawa międzynarodowego i akty terroru. Potwierdza integralność terytorialną Ukrainy i zobowiązuje Polskę do kontynuowania wsparcia politycznego, humanitarnego i militarnego. Uchwała wyraża uznanie dla solidarności polskiego państwa i społeczeństwa z narodem ukraińskim oraz popiera wysiłki na rzecz odnalezienia i uwolnienia ukraińskich dzieci uprowadzonych przez Rosję. Wzywa Radę Ministrów do kontynuowania pomocy Ukrainie i wprowadzania sankcji wobec Rosji.
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ma na celu wzmocnienie potencjału obronnego Sił Zbrojnych UE w obliczu zagrożenia ze strony Rosji. Proponowane poprawki, odrzucone przez Komisję, obejmują m.in. dodanie preambuły wykluczającej mechanizm warunkowości środków SAFE, zapewnienie dodatkowego charakteru tych środków względem budżetu państwa, zagwarantowanie wysokiego udziału polskiego przemysłu zbrojeniowego w modernizacjach oraz wprowadzenie kontroli parlamentarnej nad wykorzystaniem środków. Istotną zmianą jest również ustanowienie Komitetu Sterującego oraz obowiązek składania sprawozdań Sejmowi przez różne organy. Celem poprawek jest wzmocnienie kontroli nad wydatkowaniem środków i zapewnienie, że służą one interesom polskiego bezpieczeństwa narodowego.
Przedstawiony dokument jest dodatkowym sprawozdaniem Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczącym rządowego projektu ustawy o działalności kosmicznej. Zawiera on poprawki zgłoszone w drugim czytaniu i rozpatrzone przez komisje. Poprawki te dotyczą głównie doprecyzowania i uściślenia terminologii, wydłużenia terminów oraz zmian w zakresie przekazywania informacji do ONZ. Celem poprawek jest doprecyzowanie i usprawnienie wdrażania przepisów ustawy o działalności kosmicznej.
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) ma na celu stworzenie ram prawnych dla efektywnego wykorzystania środków z pożyczki SAFE od Komisji Europejskiej na wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego. Ustawa określa zasady działania FIZB, rolę Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w zarządzaniu instrumentem oraz zasady kontroli i audytu wykorzystania środków. FIZB będzie finansować zadania wynikające z Planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym, spłatę pożyczki SAFE, a także inne wydatki związane z bezpieczeństwem i obronnością kraju. Wprowadza także mechanizmy prefinansowania w przypadku niedoboru środków.