Interpelacja w sprawie ochrony szkół specjalnych oraz opracowania ogólnokrajowych standardów zarządzania placówkami specjalnymi, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji dzieci głuchych
Data wpływu: 2025-10-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka wyraża zaniepokojenie nieprawidłowościami w funkcjonowaniu szkół specjalnych, szczególnie w Dolnośląskim Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym nr 12 we Wrocławiu, i pyta o plany Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczące opracowania standardów zarządzania takimi placówkami oraz przeprowadzenia kontroli w w/w ośrodku. Pyta także o wzmocnienie autonomii szkół specjalnych i uwzględnienie języka migowego w edukacji dzieci głuchych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ochrony szkół specjalnych oraz opracowania ogólnokrajowych standardów zarządzania placówkami specjalnymi, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji dzieci głuchych Interpelacja nr 12630 do ministra edukacji w sprawie ochrony szkół specjalnych oraz opracowania ogólnokrajowych standardów zarządzania placówkami specjalnymi, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji dzieci głuchych Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 01-10-2025 Szanowna Pani Minister, z ogromnym niepokojem i głębokim poczuciem odpowiedzialności kieruję do Pani interpelację będącą odpowiedzią na liczne sygnały docierające do mojego biura poselskiego.
Pochodzą one od nauczycieli, terapeutów, wychowawców, rodziców, a także przedstawicieli organizacji pozarządowych, którzy zwracają uwagę na poważne nieprawidłowości w funkcjonowaniu niektórych placówek specjalnych w Polsce. Wskazują oni nie tylko na problemy zarządcze i brak skutecznego nadzoru, lecz przede wszystkim na systemowe zaniedbania, które prowadzą do pogorszenia warunków edukacyjnych oraz naruszeń praw dzieci ze specjalnymi potrzebami. Szczególnie alarmującym przykładem takich nieprawidłowości jest sytuacja w Dolnośląskim Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym nr 12 we Wrocławiu.
DSOSW nr 12 to placówka o unikalnej misji – edukacji i wychowania dzieci niesłyszących i słabosłyszących. Społeczność głuchych, jako mniejszość językowo-kulturowa, wymaga szczególnej uwagi i rozwiązań edukacyjnych dostosowanych do swoich potrzeb. Edukacja dzieci głuchych nie może być traktowana na równi z edukacją dzieci słyszących, ponieważ ich rozwój językowy i społeczny przebiega w zupełnie innym kontekście. Polskie szkoły ogólnodostępne, nawet z oddziałami integracyjnymi, nie są przygotowane do pracy z uczniami, dla których naturalnym językiem komunikacji jest polski język migowy (PJM), a nie język foniczny.
Zmuszanie dzieci głuchych do uczestniczenia w edukacji zdominowanej przez osoby słyszące, bez zapewnienia im pełnej, dwujęzycznej komunikacji wizualnej, nie tylko nie wspiera ich rozwoju, ale wręcz prowadzi do wtórnej niepełnosprawności. Brak możliwości komunikacji z otoczeniem, niezrozumienie nauczycieli i rówieśników, niemożność swobodnego wyrażenia siebie – wszystko to powoduje głębokie poczucie osamotnienia, wykluczenia i obniżenia poczucia własnej wartości.
Tylko szkoły specjalne z odpowiednim środowiskiem językowym i kulturowym – takie jak DSOSW nr 12 – są w stanie zapewnić dzieciom głuchym warunki do pełnego rozwoju, budowania tożsamości i odnoszenia sukcesów edukacyjnych. Tymczasem doniesienia o sytuacji w tej placówce są skrajnie niepokojące. Pracownicy zgłaszają przypadki zastraszania, ignorowania opinii rady pedagogicznej, braku kontaktu z dyrektorem, narzucania decyzji bez konsultacji, a także atmosferę niepewności i lęku. Rodzice informują o braku przejrzystości, nieprzystających do misji ośrodka działaniach kierownictwa oraz pogarszających się warunkach nauczania.
Wszystko to dzieje się w miejscu, które powinno być bezpieczną przestrzenią rozwoju dzieci należących do jednej z najbardziej wykluczonych mniejszości w naszym kraju. Zarządzanie szkołami specjalnymi, a zwłaszcza tymi dedykowanymi społeczności głuchych wymaga nie tylko wiedzy administracyjnej, ale przede wszystkim głębokiego zrozumienia specyfiki tej społeczności. Osoby niesłyszące od dziecka funkcjonują w innym systemie językowym i poznawczym – ich relacja ze światem opiera się na zmysłach innych niż słuch, a edukacja oparta na dźwięku i słowie mówionym staje się dla nich barierą, a nie wsparciem.
Dlatego standardy zarządzania takimi placówkami muszą uwzględniać te różnice i zapewniać środowisko, które będzie realnie wspierać uczniów, a nie wtórnie ich wykluczać. W kontekście powyższego konieczne jest nie tylko przeanalizowanie sytuacji w DSOSW nr 12, ale również opracowanie ogólnopolskich, szczegółowych standardów zarządzania szkołami specjalnymi. Potrzebujemy systemowego rozwiązania, które będzie chronić integralność takich placówek, wspierać ich kadry i przede wszystkim stawiać na pierwszym miejscu dobro dzieci.
Nie może być tak, że o losie placówki specjalnej decydują osoby niekompetentne w zakresie pedagogiki specjalnej, bez konsultacji ze społecznością uczniowską, rodzicielską i nauczycielską. To godzi w prawa dziecka, narusza konstytucyjną zasadę równości oraz prowadzi do trwałego pogorszenia szans edukacyjnych dzieci głuchych. Z tego względu DSOSW nr 12 we Wrocławiu powinien być objęty pilnym nadzorem oraz wsparciem instytucjonalnym. Każdy przypadek nieprawidłowości ma bezpośrednie przełożenie na losy dzieci, które nie mają możliwości przeniesienia się do innej, odpowiadającej ich potrzebom szkoły.
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie niskich cen skupu ziemniaków i warzyw, które nie pokrywają kosztów produkcji, szczególnie na Dolnym Śląsku. Pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę pozycji negocjacyjnej rolników i ograniczenie marnowania żywności.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.