Interpelacja w sprawie naprawy modelu funkcjonowania i finansowania warsztatów terapii zajęciowej
Data wpływu: 2025-10-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją finansową i funkcjonalną warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) w Polsce, wynikającą z rosnących kosztów i niewystarczającego finansowania. Pyta o plany Ministerstwa dotyczące poprawy sytuacji WTZ, w tym zwiększenia finansowania, zatrudnienia specjalistów oraz wdrożenia zaleceń NIK.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie naprawy modelu funkcjonowania i finansowania warsztatów terapii zajęciowej Interpelacja nr 12990 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie naprawy modelu funkcjonowania i finansowania warsztatów terapii zajęciowej Zgłaszający: Witold Tumanowicz, Michał Wawer, Krzysztof Mulawa, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak Data wpływu: 17-10-2025 Szanowna Pani Minister, przedstawiciele środowiska warsztatów terapii zajęciowej (dalej WTZ) od lat apelują o podjęcie działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej i funkcjonalnej WTZ, których działalność w obecnej chwili jest poważnie zagrożona.
Rosnące koszty utrzymania, w tym energii, ogrzewania, transportu i usług zewnętrznych, przy jednoczesnym braku adekwatnego wzrostu finansowania powodują realne ryzyko ograniczenia działalności, a w skrajnych przypadkach zamykania ośrodków. Środowisko zwraca także uwagę na niskie wynagrodzenia kadry, brak środków na modernizację i rozwój zawodowy pracowników oraz brak systemowych mechanizmów stabilizacji finansowej. Problemy z jakimi borykają się WTZ mają potwierdzenie w danych umieszczonych w raporcie Najwyższej Izby Kontroli z dnia 7 lipca 2025 r.
NIK stwierdziła między innymi, że WTZ nie mogą realizować w pełni swojej ustawowej roli, ponieważ proces rehabilitacji uczestników trwał często wiele lat, nawet do osiemnastu i bardzo rzadko kończył się zatrudnieniem. Według danych wskazanych przez NIK, w latach 2021-2023 pracę podjęło mniej niż 2% uczestników WTZ. Dodatkowo, z powodu niskiej rotacji i ograniczonej liczby miejsc, osoby z niepełnosprawnościami oczekiwały na przyjęcie do warsztatów nawet do trzech lat.
Kontrola wykazała również brak mechanizmów umożliwiających płynne przechodzenie uczestników między warsztatami terapii zajęciowej, zakładami aktywizacji zawodowej i środowiskowymi domami samopomocy, a także poważne braki kadrowe, zwłaszcza w zakresie zatrudnienia psychologów i specjalistów ds. rehabilitacji. NIK ujawniła ponadto przypadki nieprawidłowości finansowych, w tym sytuacje, w których te same osoby były równocześnie uczestnikami WTZ i pracownikami, za których pracodawcy pobierali dofinansowanie z PFRON, co prowadziło do podwójnego finansowania przez okres przekraczający jedenaście lat.
Wnioski NIK jednoznacznie wskazują, że mimo ogromnego zaangażowania pracowników i społecznych efektów działalności WTZ, system wymaga gruntownej reformy – obejmującej zarówno kwestie finansowe, jak i organizacyjne. Brak mechanizmów rotacji, niewystarczająca liczba miejsc w ZAZ i ŚDS, niskie płace oraz brak waloryzacji środków finansowych prowadzą do ograniczenia skuteczności procesu rehabilitacji i realnego zagrożenia dla kontynuacji misji warsztatów.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Ile obecnie funkcjonuje w Polsce warsztatów terapii zajęciowej (WTZ), zakładów aktywizacji zawodowej (ZAZ) oraz zakładów pracy chronionej (ZPCH), i jaka jest łączna liczba miejsc w tych jednostkach? Czy planowane są działania na rzecz zwiększenia liczby zakładów aktywizacji zawodowej (ZAZ) i środowiskowych domów samopomocy (ŚDS), aby umożliwić płynne przechodzenie uczestników między różnymi formami wsparcia? Czy ministerstwo analizowało przyczyny tak niskiego odsetka uczestników WTZ, którzy po zakończeniu terapii podejmują zatrudnienie?
Jeśli tak, to z jakim skutkiem? Jaki jest obecnie stan zatrudnienia kadry w WTZ, w tym psychologów, terapeutów zajęciowych i specjalistów ds. rehabilitacji, oraz jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia odpowiedniej obsady specjalistycznej w tych placówkach? Jakie są obecnie najniższe wynagrodzenia w WTZ i na jakich stanowiskach? Jakie są obecnie najwyższe wynagrodzenia w WTZ i na jakich stanowiskach? Czy ministerstwo planuje uznanie pracy w WTZ za pracę w szczególnych warunkach, podobnie jak w przypadku nauczycieli szkół specjalnych, oraz adekwatne dostosowanie wynagrodzeń kadry?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów pozwalających na bieżącą weryfikację danych uczestników WTZ w systemach PFRON i ZUS, aby uniknąć zjawiska podwójnego finansowania, o którym informowała NIK? Czy ministerstwo planuje zwiększenie dofinansowania działalności WTZ, aby zapewnić placówkom płynność finansową i przeciwdziałać negatywnym skutkom rosnących kosztów utrzymania? Czy ministerstwo planuje zniesienie wymogu posiadania wskazań do terapii jako warunku przyjęcia do WTZ oraz reformę systemu orzekania, umożliwiającą właściwe kierowanie osób z niepełnosprawnościami do odpowiednich form wsparcia?
Posłanka pyta o dramatyczną sytuację finansową Szpitala Powiatowego w Lesku, zamknięcie oddziału ginekologiczno-położniczego i brak dostępu do opieki porodowej w Bieszczadach, domagając się pilnych wyjaśnień i działań naprawczych. Podkreśla, że kryteria ekonomiczne nie mogą być jedynym czynnikiem decydującym o istnieniu oddziałów położniczych w regionach słabo zaludnionych.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie projektem rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakazów lub ograniczeń lotów na czas dłuższy niż 3 miesiące, wskazując na potencjalne negatywne konsekwencje dla szkolnictwa lotniczego i inwestycji w regionie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Pytają o powody wprowadzenia ograniczeń i ich wpływ na rozwój lotnictwa w regionie.
Interpelacja dotyczy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych, które według posła wymaga doprecyzowania w kwestiach bezpieczeństwa pożarowego instalacji elektrycznych, lokalizacji złącz elektrycznych, obwodów instalacji zewnętrznych oraz czasu pracy zasilania awaryjnego. Poseł zadaje pytania mające na celu uszczegółowienie i doprecyzowanie przepisów, aby zapewnić bezpieczeństwo i spójność interpretacji.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanym ograniczeniem funkcjonowania zespołu ratownictwa medycznego w Jednorożcu, co zagrozi bezpieczeństwu mieszkańców powiatu przasnyskiego i dotrzymaniu ustawowego czasu dojazdu. Pyta o powody tej decyzji i działania ministerstwa w celu utrzymania całodobowej dyspozycyjności zespołu.
Posłowie pytają o uzasadnienie zakupu satelitów telekomunikacyjnych za 2 mld zł z KPO i włączenie ich do programu IRIS(2), kwestionując brak debaty publicznej i pominięcie polskiego przemysłu kosmicznego. Wyrażają obawę, że decyzja jest doraźna i nie wspiera rozwoju krajowego sektora kosmicznego.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały ma na celu usprawnienie przebiegu posiedzeń Sejmu poprzez modyfikację zasad udzielania głosu. Prezes Rady Ministrów zachowuje prawo do zabierania głosu ilekroć tego zażąda, natomiast członkowie Rady Ministrów i Szef Kancelarii Prezydenta będą mogli to zrobić tylko raz w danym punkcie porządku dziennego lub po otwarciu posiedzenia. Podobnie, wybrane organy państwowe, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich czy Prezes NBP, będą mogły zabierać głos poza kolejnością tylko raz w danym punkcie porządku dziennego, jeśli dotyczy to spraw objętych ich zakresem działania. Dodatkowo, głos poza kolejnością będzie udzielany Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Przedstawiony tekst to fragment druku sejmowego dotyczącego ustawy budżetowej na rok 2026, po rozpatrzeniu przez Senat. Senat proponuje 10 poprawek do ustawy, obejmujących głównie przesunięcia środków między różnymi częściami budżetu państwa. Celem tych poprawek jest m.in. zwiększenie finansowania zadań własnych JST, przygotowań do Jamboree Skautowego, wsparcie Europejskiego Centrum Solidarności, Biblioteki Narodowej, Polskiej Organizacji Turystycznej, programów dla seniorów, rozbudowy szpitala w Bydgoszczy, cyberbezpieczeństwa i aktualizacja terminu wejścia w życie ustawy. Poprawki te mają na celu lepsze dostosowanie budżetu do aktualnych potrzeb i priorytetów państwa.