Interpelacja w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne

Szanowna Pani Minister,

zwracam się w imieniu uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne z prośbą o rewizję przepisów odnośnie do liczby godzin, które muszą realizować tygodniowo. Poziom dwujęzyczny w liceum to specjalny tryb nauczania, w którym wybrane przedmioty (np. biologia, historia, matematyka) są częściowo prowadzone w języku polskim, a częściowo w języku obcym, co pozwala na osiągnięcie bardzo zaawansowanego stopnia znajomości tego języka (poziom C1 z elementami C2).

Kwestię liczby godzin dydaktycznych przypadających na każdego ucznia reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, ze zmianami określonymi przez rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (poz. 363, z dnia 24 marca 2025 r.).

Konkretna liczba zajęć w przypadku liceum ogólnokształcącego regulowana jest przez załącznik nr 3 do wyżej wymienionego rozporządzenia. Wynika z niego obowiązek realizacji zajęć, który uwzględnia zarówno zajęcia na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym, a także ewentualne przedmioty uzupełniające realizowane w przypadku zbyt małej liczby godzin przedmiotów rozszerzonych. Uczeń z reguły musi realizować dwa lub trzy przedmioty rozszerzone, co uzależnione jest od, ogólnie rzecz ujmując, lokalnej polityki oświatowej. Suma godzin rozszerzonych w ciągu czterech lat to 22 godziny, przy czym ich wymiar w poszczególnych latach jest sztywny i wynosi: 1 klasa – 4 h, 2 klasa – 5 h, trzecia klasa – 6 h, 4 klasa – 6 h.

A zatem zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem (załącznikiem nr 3) suma godzin w poszczególnych latach nauki w liceum ogólnokształcącym, po uwzględnieniu przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym, kształtuje się następująco:

- 1 klasa – 29-31 h tygodniowo, - 2 klasa – 34-36 h tygodniowo, - 3 klasa – 32 h tygodniowo, - 4 klasa – 24 h tygodniowo.

Wykazane w zestawieniu powyżej „widełki” w liczbie godzin wynikają z organizacji przedmiotu biznes i zarządzanie, który realizuje się w wymiarze 2 h w ciągu 2 lat, przy czym układ tych godzin jest dowolny: 1+1, 2+0 lub 0+2.

Jeżeli szkoła prowadzi tzw. oddziały dwujęzyczne, to w każdym roku nauki do powyższej liczby godzin należy doliczyć jeszcze 3 h tygodniowo nauki języka obcego na poziomie dwujęzycznym, z wyjątkiem klasy czwartej, gdy dolicza się 2 h tygodniowo. Tym samym maksymalny wymiar godzin zajęć obowiązkowych w oddziałach dwujęzycznych wynosi odpowiednio: 34, 39, 25 oraz 26 h tygodniowo. Jeżeli dodatkowo uczeń zadeklaruje chęć uczęszczania na religię lub etykę oraz nie zrezygnował z zajęć z edukacji zdrowotnej, to w 2 klasie liceum może realizować nawet 41 h tygodniowo, a przy skrajnym scenariuszu, dopuszczalnym w świetle aktualnych przepisów, gdy wyrazi chęć udziału zarówno w lekcjach etyki, religii, jak i edukacji zdrowotnej, to pozostaje w szkole aż 42 h tygodniowo!

W kontekście tych zapisów ważna pozostaje także kwestia, iż od sesji maturalnej w 2023 r. uczniowie oddziałów dwujęzycznych zobowiązani są do zdawania egzaminu maturalnego z języka obcego na poziomie dwujęzycznym, zgodnie z art. 44 ustawy o systemie oświaty. Jednak to nie zwalnia ich w żaden sposób z konieczności realizowania trzech przedmiotów na poziomie rozszerzonym, do których nie zalicza się jednak język obcy na poziomie dwujęzycznym, w wyniku czego liczba godzin z tygodniu nie może być w ich przypadku zmniejszona.

Rozwiązaniem powyższego problemu mogłoby być wprowadzenie zmiany w rozporządzeniu – umieszczenie tam zapisu, który dopuszczałby doliczenie części dodatkowych godzin z języka obcego, wynikających z realizacji poziomu dwujęzycznego, do puli 22 h zajęć rozszerzonych (lub uzupełniających), które każdy uczeń liceum ogólnokształcącego musi realizować, pod warunkiem że poza językiem dwujęzycznym realizowane są dwa obowiązkowe przedmioty rozszerzone. Przy czym zapis ten powinien dopuszczać fakultatywność wyboru, tak aby uczeń miał prawo wyboru czy korzystać z dotychczasowych rozwiązań (co jest korzystne w przypadku rekrutacji na niektóre kierunki studiów), czy wybrać opcję wyboru tylko dwóch rozszerzeń wraz z doliczeniem części dodatkowych godzin z języka obcego, wynikających z realizacji poziomu dwujęzycznego. Zastosowanie takiego elastycznego rozwiązania doprowadziłoby do sytuacji wyeliminowania praktykowanego nagminnie przez szkoły ograniczenia wyboru rozszerzeń jedynie do dwóch oraz pozwoliłoby uczniom na świadomy wybór i realizację tygodniowych zajęć w wymiarze przeciętnie niższym o 2 h tygodniowo.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Z wyrazami szacunku

Sylwia Bielawska Posłanka na Sejm RP