Interpelacja w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B

Szanowny Panie Ministrze,

jednostki ochotniczych straży pożarnych stanowią kluczowy element krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, w szczególności na obszarach wiejskich i podmiejskich, gdzie dostęp do jednostek Państwowej Straży Pożarnej jest często ograniczony. Utrzymanie wysokiej gotowości operacyjnej OSP wymaga nie tylko odpowiedniego wyposażenia technicznego, lecz także zapewnienia dostępności kierowców posiadających stosowne uprawnienia do prowadzenia pojazdów pożarniczych.

W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny rozwój floty pojazdów ratowniczo-gaśniczych w jednostkach OSP. Zgodnie z wytycznymi Państwowej Straży Pożarnej nowe pojazdy, ze względu na zwiększoną pojemność zbiorników wodnych, montaż nowoczesnego sprzętu technicznego oraz dodatkowe wyposażenie ratownicze, coraz częściej przekraczają dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, nie przekraczając jednocześnie 5,0 ton. W konsekwencji prowadzenie takich pojazdów wymaga posiadania prawa jazdy kategorii C.

W praktyce powoduje to poważne utrudnienia w funkcjonowaniu wielu jednostek OSP, szczególnie na terenach wiejskich, gdzie liczba druhów posiadających prawo jazdy kat. C jest ograniczona. Osoby te najczęściej pracują zawodowo jako kierowcy pojazdów ciężarowych, co powoduje ich niedostępność w godzinach pracy. Skutkiem tego jest ograniczenie zdolności operacyjnej OSP oraz wydłużony czas reakcji na zdarzenia.

Z tego względu Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski zwróciło się z postulatem wprowadzenia zmiany w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1226) poprzez dodanie w art. 6 ust. 3 pkt 4 nowej litery c o brzmieniu:

„c) pojazdem samochodowym uprzywilejowanym w jednostkach ochotniczych straży pożarnych i zespołach ratownictwa medycznego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 5000 kg, z wyjątkiem autobusu i motocykla”.

Proponowana zmiana pozwoliłaby kierowcom posiadającym prawo jazdy kat. B na prowadzenie lekkich pojazdów ratowniczo-gaśniczych OSP oraz pojazdów ratownictwa medycznego o DMC do 5 ton. Rozwiązanie to nie wymagałoby ponoszenia dodatkowych kosztów przez samorządy, strażaków czy budżet państwa, a jednocześnie znacząco zwiększyłoby liczbę dostępnych kierowców oraz poprawiło efektywność działań ratowniczych.

Warto dodać, że analogiczne rozwiązanie zostało już wprowadzone w odniesieniu do pojazdów zasilanych paliwami alternatywnymi (art. 6 ust. 3 pkt 4 lit. b ustawy), gdzie ustawodawca dopuścił przekroczenie DMC 3,5 tony do 4,25 tony dla kierowców posiadających prawo jazdy kat. B. Proponowana regulacja miałaby więc charakter spójny i logiczny, uwzględniający specyfikę pojazdów ratowniczych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa wprowadzenie zmian w ustawie o kierujących pojazdami, umożliwiających prowadzenie pojazdów ratowniczo-gaśniczych OSP o DMC do 5 ton przez kierowców z kategorią B?

2. Czy w resorcie prowadzone są obecnie analizy lub konsultacje w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną oraz organizacjami zrzeszającymi jednostki OSP?

3. Czy Pan Minister dostrzega możliwość objęcia proponowanym rozwiązaniem również zespołów ratownictwa medycznego, w przypadku których masa całkowita pojazdu również nieznacznie przekracza 3,5 tony?

4. Jakie działania planuje resort w celu poprawy dostępności kierowców w jednostkach OSP i zapewnienia ich pełnej gotowości operacyjnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich?

Z poważaniem

Karolina Pawliczak Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej