Interpelacja w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR
Data wpływu: 2025-12-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski wyraża zaniepokojenie planowaną reformą dyrektywy UE w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (TTD), w tym mechanizmem TEDOR, wskazując na potencjalne negatywne skutki dla polskiego budżetu, rolnictwa i suwerenności fiskalnej. Pyta o analizę skutków reformy, stanowisko rządu oraz planowane działania w celu ochrony interesów Polski.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR Interpelacja nr 14172 do ministra finansów i gospodarki w sprawie ochrony interesów Polski w kontekście prac nad dyrektywą UE dotyczącą akcyzy na wyroby tytoniowe i mechanizmu TEDOR Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 10-12-2025 Proponowana przez Komisję Europejską reforma dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (Tobacco Taxation Directive – TTD) przewiduje podwyższenie minimalnych stawek akcyzy w całej Unii Europejskiej, wprowadzenie jednolitych zasad opodatkowania nowych kategorii produktów, takich jak e-papierosy, podgrzewany tytoń i nikotynowe saszetki, a także ustanowienie mechanizmu TEDOR, w ramach którego część dochodów z akcyzy miałaby być przekazywana bezpośrednio do budżetu UE jako nowy „zasób własny“.
Reforma, przedstawiana oficjalnie jako działanie na rzecz ochrony zdrowia publicznego i walki z nielegalnym rynkiem, w praktyce prowadzi do istotnego zwiększenia obciążeń fiskalnych w państwach członkowskich oraz centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym. Zakres proponowanej reformy może nieproporcjonalnie uderzyć w kraje o niższych dochodach, zwiększając ceny detaliczne wyrobów tytoniowych, co z kolei może sprzyjać rozwojowi szarej strefy i przemytu.
Rozszerzenie akcyzy na nowe produkty i ujednolicenie minimalnych stawek na poziomie UE rodzi również ryzyko dla krajowych producentów tytoniu, zwłaszcza w Polsce, gdzie ten sektor odgrywa istotną rolę w lokalnej gospodarce i zatrudnieniu. Ponadto mechanizm TEDOR, w którym część wpływów z akcyzy trafia bezpośrednio do budżetu UE, stanowi przesunięcie kompetencji podatkowych z państw członkowskich na poziom unijny i może osłabić suwerenność fiskalną Polski.
Ze względu na potencjalne skutki ekonomiczne, społeczne i fiskalne, konieczne jest uzyskanie od rządu pełnych informacji na temat planowanej reformy, jej wpływu na budżet państwa, sektor tytoniowy oraz legalny rynek, a także stanowiska Polski w procesie legislacyjnym UE.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Proszę o przedstawienie pełnej analizy przewidywanych skutków proponowanej przez Komisję Europejską reformy dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (TTD), w tym podwyższenia minimalnych stawek akcyzy, objęcia akcyzą nowych produktów oraz wprowadzenia mechanizmu TEDOR, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na dochody budżetu państwa, sytuację polskich producentów tytoniu oraz kondycję legalnego rynku wyrobów tytoniowych.
Proszę o ocenę skutków planowanej reformy dla polskiego rolnictwa, w szczególności dla producentów tytoniu, z uwzględnieniem przewidywanego wpływu na opłacalność upraw, poziom zatrudnienia oraz funkcjonowanie lokalnych gospodarek rolniczych. Proszę o przedstawienie stanowiska rządu wobec mechanizmu TEDOR, przewidującego przekazywanie części dochodów z akcyzy do budżetu UE, w kontekście zachowania suwerenności fiskalnej Polski oraz ryzyka centralizacji kompetencji podatkowych na poziomie unijnym, a także o wskazanie działań, jakie rząd zamierza podjąć w celu ochrony interesów państwa.
Proszę o przedstawienie informacji, czy rząd planuje przeprowadzenie krajowych konsultacji z branżą tytoniową, rolnikami oraz ekspertami ekonomicznymi w celu przygotowania stanowiska negocjacyjnego Polski w sprawie prac nad dyrektywą TTD, wraz z harmonogramem i zakresem planowanych konsultacji. Proszę o przedstawienie oceny ryzyka wzrostu szarej strefy, przemytu i nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi w Polsce w przypadku wdrożenia proponowanych zmian UE, a także o wskazanie działań, które rząd planuje podjąć, aby ograniczyć te zjawiska i chronić legalny rynek.
Proszę o przedstawienie informacji, czy minister finansów i gospodarki przewiduje przygotowanie krajowych scenariuszy działań łagodzących negatywne skutki reformy UE, w tym wsparcia dla legalnych producentów oraz programów wsparcia dla regionów rolniczych, oraz o wskazanie, w jaki sposób działania te będą powiązane z procesem implementacji dyrektywy po jej ewentualnym przyjęciu przez Unię Europejską. Jakie działania minister finansów i gospodarki podjął dotychczas w ramach Rady ECOFIN w związku z pracami nad reformą dyrektywy TTD, w tym w zakresie zgłaszania uwag, poprawek lub stanowisk negocjacyjnych reprezentujących interes Polski?
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje brak precyzji w przepisach dotyczących dostępu podmiotów publicznych do danych z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), wyrażając obawę o ochronę danych przedsiębiorców. Pyta o konkretny zakres danych udostępnianych podmiotom innym niż KAS oraz o mechanizmy kontroli i nadzoru nad tym dostępem.
Poseł Janusz Kowalski pyta o funkcjonowanie pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, szczególnie w kontekście interpretacji pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia pełnomocnictwa "rodzajowego" obejmującego określone kategorie spraw podatkowych i pyta o plany legislacyjne Ministerstwa Finansów w tym zakresie.
Poseł Janusz Kowalski pyta o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na okulary korekcyjne dla przedsiębiorców, szczególnie w kontekście pracy przy komputerze. Podkreśla niespójność obecnych przepisów, gdzie pracodawcy mogą finansować okulary dla pracowników, a przedsiębiorcy nie mogą ich odliczyć.
Poseł pyta o interpretację ulgi termomodernizacyjnej w kontekście wydatków na modernizację dachu, kwestionując zawężające podejście organów podatkowych, które wyklucza z ulgi elementy pokrycia dachowego. Domaga się doprecyzowania przepisów i analizy wpływu obecnej interpretacji na efektywność ulgi.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Najważniejszą zmianą jest zakaz wprowadzania do obrotu papierosów elektronicznych jednorazowego użytku, argumentowany koniecznością ograniczenia używania tych wyrobów przez młodzież. Ustawa zakazuje również wprowadzania do obrotu wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi lub powiązanymi wyrobami, z pewnymi wyjątkami (produkty lecznicze, wyroby medyczne, żywność i pasze). Projekt wprowadza także dodatkowe regulacje dotyczące składu, etykietowania i kontroli woreczków nikotynowych oraz papierosów elektronicznych.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druk nr 2273). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to rekomendację przyjęcia proponowanych zmian w dotychczasowym brzmieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie deregulacja w obszarze rolnictwa.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o rachunkowości, wprowadzając zmiany w zakresie sprawozdawczości. Umożliwia on niektórym jednostkom i grupom kapitałowym, które nie przekraczają określonych progów zatrudnienia i przychodów, rezygnację z obowiązków związanych z raportowaniem w zakresie zrównoważonego rozwoju za lata 2025-2026. Celem jest uproszczenie obowiązków sprawozdawczych dla mniejszych podmiotów. Ustawa wdraża również dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/470 dotyczącą sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości ma na celu wdrożenie opcji z dyrektywy UE, umożliwiającej zwolnienie niektórych przedsiębiorstw z obowiązku raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESG) za lata 2025 i 2026. Zwolnienie to dotyczy jednostek, które nie przekraczają określonych progów zatrudnienia (1000 osób) i przychodów (1,9 mld zł). Celem jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla firm, które docelowo nie będą objęte szerszym zakresem raportowania ESG. Ustawa wprowadza przepis epizodyczny pozwalający na niewykonywanie obowiązków w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w okresie przejściowym.
Senat wprowadza poprawki do ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB). Kluczowe zmiany dotyczą wyłączenia spłaty pożyczki SAFE, kredytów, pożyczek i obligacji (wraz z odsetkami i kosztami) z minimalnego limitu wydatków obronnych, co oznacza, że nie będą one pokrywane z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Zamiast tego, na ten cel zostanie utworzona rezerwa celowa w budżecie państwa. Ponadto, rozszerzono obowiązek sprawozdawczy Ministra Obrony Narodowej o senackie komisje oraz wprowadzono obowiązek kontroli antykorupcyjnej i kontrwywiadowczej wykorzystania środków z FIZB przez ABW, SKW i CBA.