Interpelacja w sprawie narastających zagrożeń hydrologicznych i geotechnicznych w powiecie olkuskim po likwidacji kopalni "Olkusz-Pomorzany"
Data wpływu: 2025-12-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Agnieszka Ścigaj wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją hydrologiczną i geotechniczną w powiecie olkuskim po likwidacji kopalni "Olkusz-Pomorzany", wskazując na brak poprawy pomimo wcześniejszej interpelacji i domaga się konkretnych działań rządu. Pyta o odpowiedzialność za zalewiska, zapadliska, podtopienia, oceny ryzyka oraz plany działań naprawczych i wsparcia finansowego dla samorządów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie narastających zagrożeń hydrologicznych i geotechnicznych w powiecie olkuskim po likwidacji kopalni "Olkusz-Pomorzany" Interpelacja nr 14306 do ministra energii w sprawie narastających zagrożeń hydrologicznych i geotechnicznych w powiecie olkuskim po likwidacji kopalni "Olkusz-Pomorzany" Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj Data wpływu: 18-12-2025 Szanowny Panie Premierze, od kilku lat mieszkańcy powiatu olkuskiego, w szczególności gmin Olkusz, Bolesław i Klucze, zmagają się z gwałtownymi i trudnymi do przewidzenia skutkami zakończenia odwadniania zlikwidowanej kopalni rud cynku i ołowiu „Olkusz–Pomorzany”.
Proces ten skutkuje dynamicznym podnoszeniem się poziomu wód podziemnych, występowaniem licznych podtopień, zapadlisk, deformacji nieciągłych terenu oraz tworzeniem się rozległych zalewisk w miejscach dawnej eksploatacji górniczej i piaskowej. Zjawiska te mają charakter postępujący i obejmują coraz większe obszary, bezpośrednio zagrażając bezpieczeństwu mieszkańców, zabudowie mieszkaniowej, obiektom użyteczności publicznej, infrastrukturze drogowej oraz środowisku naturalnemu.
W związku z powyższym, rok temu grupa posłów złożyła już interpelację nr 7131, w której zwrócono uwagę na: brak jednoznacznego wskazania podmiotu odpowiedzialnego za skutki hydrologiczne likwidacji kopalni, zagrożenia dla zabudowy mieszkaniowej i infrastruktury publicznej, ryzyko dalszych zapadlisk i deformacji terenu, potrzebę systemowego monitoringu poziomu wód i stabilności gruntu, brak dedykowanych programów finansowych wspierających gminy dotknięte skutkami likwidacji górnictwa.
W interpelacji tej postulowano podjęcie skoordynowanych działań rządowych, w tym analiz prawnych, środowiskowych i infrastrukturalnych oraz wdrożenie mechanizmów wsparcia dla samorządów i mieszkańców. Pomimo udzielonej odpowiedzi na powyższą interpelację, sytuacja w powiecie olkuskim nie tylko nie uległa poprawie, lecz ulega dalszemu pogorszeniu . Najnowsze dane wskazują na gwałtowny wzrost zalewiska w rejonie Bolesławia , powstałego na terenach poeksploatacyjnych, którego docelowa powierzchnia ma być niemal pięciokrotnie większa niż Zalew Zakrzówek w Krakowie .
Lustro wody zbliża się do zabudowań oraz obiektów użyteczności publicznej, w tym infrastruktury drogowej i obiektów sakralnych. Jednocześnie odnotowywane są kolejne przypadki osuwisk i zapadlisk, prowadzące m.in. do wyłączeń dróg z użytkowania. Skala i tempo tych zjawisk wskazują, że mamy do czynienia nie z incydentami, lecz z trwałą zmianą warunków hydrologicznych i geotechnicznych regionu . W świetle powyższego należy uznać, że kwestie poruszane w poprzedniej interpelacji pozostają aktualne, a część zadanych wówczas pytań nadal nie doczekała się jednoznacznych i wyczerpujących odpowiedzi.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy rząd RP dysponuje aktualną, kompleksową analizą prawną i techniczną dotyczącą odpowiedzialności za powstawanie zalewisk, zapadlisk oraz podtopień w powiecie olkuskim po likwidacji kopalni „Olkusz–Pomorzany”? Jakie podmioty są obecnie uznawane za odpowiedzialne za monitoring, zabezpieczenia oraz działania naprawcze? Jakie konkretne działania zostały podjęte od czasu udzielenia odpowiedzi na interpelację nr 7131 w celu ograniczenia skutków podnoszenia się poziomu wód gruntowych i tworzenia się zalewisk?
Czy wykonano aktualne oceny ryzyka dla zabudowy mieszkaniowej, obiektów użyteczności publicznej oraz infrastruktury drogowej w rejonach objętych zalewiskami i zapadliskami? Jeśli tak, jakie są ich wnioski i rekomendacje? Czy przewiduje się możliwość wykupu lub rekompensaty dla właścicieli nieruchomości znajdujących się na terenach szczególnie zagrożonych dalszymi deformacjami terenu i podtopieniami? Czy prowadzone są systematyczne badania jakości wód w nowo powstających zalewiskach, w szczególności pod kątem zanieczyszczeń pochodzenia górniczego, i jakie są ich wyniki?
Czy planowane jest wdrożenie programów melioracyjnych, odwadniających lub rekultywacyjnych na terenach dotkniętych skutkami likwidacji kopalni, a jeśli tak, w jakim harmonogramie i z jakich źródeł finansowania? Czy w ramach zapowiadanej współpracy międzyresortowej przewiduje się utworzenie stałego mechanizmu koordynacji działań państwa wobec skutków likwidacji górnictwa w rejonie olkuskim, obejmującego także wsparcie finansowe dla samorządów?
Posłowie wyrażają zaniepokojenie kryzysem na rynku pelletu, wzrostem cen i niedoborami, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu gospodarstw domowych, które zainwestowały w ten rodzaj ogrzewania. Pytają o przyczyny kryzysu, strategię rządu w zakresie zabezpieczenia rynku paliw stałych i ewentualne mechanizmy osłonowe dla osób, których nie stać na ogrzewanie.
Posłowie wyrażają obawy dotyczące proponowanych zmian w przepisach o wyglądzie uczniów, szczególnie w kontekście odniesienia do "ogólnie przyjętych norm społecznych", argumentując, że mogą one prowadzić do arbitralnych ograniczeń i przypominają historyczne próby ujednolicania. Pytają ministerstwo o kryteria definiowania tych norm oraz analizę porównawczą z innymi krajami UE.
Posłowie pytają o problemy finansowe Ochotniczych Hufców Pracy (OHP) i związane z tym ograniczenia w aktywizacji młodzieży oraz refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników. Domagają się trwałego i systemowego rozwiązania problemów finansowych OHP oraz lepszego dopasowania ich oferty do potrzeb rynku pracy.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie w związku z pełnieniem funkcji prezesa ZUS równocześnie z zasiadaniem w radzie nadzorczej spółki prawa handlowego, co ich zdaniem może rodzić konflikt interesów i podważać zaufanie do ZUS. Zadają szereg pytań ministrowi rodziny, pracy i polityki społecznej w celu wyjaśnienia tej sytuacji i ewentualnych działań naprawczych.
Posłowie pytają o projekt nowelizacji Ordynacji Podatkowej, kwestionując czy proponowane zmiany, zwłaszcza dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, są korzystne dla przedsiębiorców i czy uwzględniają zasadę zaufania obywatela do państwa. Wyrażają obawy, że mimo deklarowanych uproszczeń, nowe przepisy mogą generować dodatkowe obowiązki i ryzyka sporów.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.
Projekt ustawy zmienia ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodając przepis zaliczający dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy górniczej uprawniającej do emerytury górniczej bez względu na wiek. Ma to na celu zrównanie sytuacji górników-krwiodawców z innymi grupami zawodowymi, które nie tracą na stażu pracy przez oddawanie krwi. Nowelizacja ma na celu wyeliminowanie poczucia niesprawiedliwości wśród górników oraz promowanie honorowego krwiodawstwa. Projekt nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani pracodawców.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Kluczową zmianą jest wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Dodatkowo, ustawa obniża stawkę podatku od miedzi i srebra w latach 2026-2028 oraz wprowadza obowiązek składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych. Celem zmian jest wsparcie inwestycji w sektorze wydobywczym.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry i wnosi o ponowne rozpatrzenie jej przez Sejm. Prezydent motywuje swoją decyzję wątpliwościami co do racjonalności i zrównoważonego charakteru ochrony przyrody w kontekście potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa i interesów obywateli. Wątpliwości dotyczą zarówno samego utworzenia parku, jak i wprowadzanych zmian w ustawie o ochronie przyrody, w szczególności w odniesieniu do inwestycji związanych z żeglugą śródlądową i obronnością państwa. Podkreśla się brak pogłębionych analiz przyrodniczych i gospodarczych oraz pominięcie konsultacji publicznych.