Interpelacja w sprawie dziedziczenia aktywów cyfrowych w prawie polskim

Szanowny Panie Prezesie Rady Ministrów,

dynamiczny rozwój technologii cyfrowych sprawił, że istotna część życia obywateli przeniosła się do sfery wirtualnej. Coraz częściej majątek Polaków stanowią nie tylko dobra materialne, ale również szeroko pojęte aktywa cyfrowe. Zaliczyć do nich można zarówno składniki o charakterze finansowym (kryptowaluty, środki w portfelach elektronicznych, konta w serwisach gamingowych, dochody z monetyzacji treści w mediach społecznościowych), jak i te o wartości sentencjonalnej lub naukowej (pamięć w chmurze, korespondencja elektroniczna, archiwa zdjęć, cyfrowe biblioteki).

Obecny stan prawny w Polsce, oparty na przepisach Kodeksu cywilnego, nie przystaje do wyzwań XXI wieku. Brak jest jasnych definicji „cyfrowego składnika masy spadkowej“, co w praktyce prowadzi do licznych problemów prawnych i dramatów rodzinnych. Spadkobiercy często natrafiają na mur w postaci regulaminów globalnych korporacji technologicznych, które – powołując się na ochronę prywatności lub tajemnicę telekomunikacyjną – odmawiają dostępu do kont osób zmarłych, nawet w obliczu prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.

Szczególnie niepokojąca jest sytuacja, w której dostęp do kluczowych danych (np. kodów dostępu do portfeli kryptowalutowych czy ważnych dokumentów w chmurze) jest trwale blokowany, co prowadzi do faktycznego przepadku mienia. Jednocześnie brakuje systemowych rozwiązań ułatwiających proces „cyfrowej sukcesji“, który w wielu krajach staje się już standardem prawnym (np. USA, Francja czy Hiszpania).

W związku z powyższym:

Z poważaniem Piotr Górnikiewicz