Interpelacja w sprawie faktycznego utrwalania przywilejów dla obywateli Ukrainy mimo zapowiedzi wygaszania tzw. specustawy
Data wpływu: 2026-01-12
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie faktem, że mimo zapowiedzi wygaszania specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, projekt ustawy utrwala przywileje dla Ukraińców, zamiast wprowadzać normalizację. Kwestionują zasadność utrzymywania preferencyjnego reżimu prawnego i pytają o koszty finansowe oraz kwestie bezpieczeństwa związane z proponowanymi rozwiązaniami.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie faktycznego utrwalania przywilejów dla obywateli Ukrainy mimo zapowiedzi wygaszania tzw. specustawy Interpelacja nr 14580 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie faktycznego utrwalania przywilejów dla obywateli Ukrainy mimo zapowiedzi wygaszania tzw.
specustawy Zgłaszający: Janusz Kowalski, Michał Kowalski, Norbert Jakub Kaczmarczyk Data wpływu: 12-01-2026 W związku z przedstawionym projektem ustawy dotyczącym wygaszenia rozwiązań wynikających ze specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a jednocześnie przeniesieniem istotnej części tych regulacji do innych ustaw systemowych, powstają wątpliwości co do rzeczywistego charakteru proponowanych zmian oraz ich zgodności z dotychczasową narracją rządu o „normalizacji” sytuacji prawnej po 3 latach od wybuchu wojny w Ukrainie.
Analiza projektu prowadzi do wniosku, że zamiast faktycznego wygaszenia nadzwyczajnych rozwiązań dochodzi do ich utrwalenia w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej – w wielu obszarach aż do dnia 4 marca 2027 r. Dotyczy to m.in. przedłużenia ważności wiz i innych dokumentów pobytowych, zawieszenia biegów terminów w sprawach pobytowych, utrzymania szczególnych zasad uzyskiwania kolejnych tytułów pobytowych oraz szerokiego dostępu do rynku pracy i świadczeń socjalnych. W praktyce oznacza to dalsze funkcjonowanie odrębnego, preferencyjnego reżimu prawnego dla jednej grupy cudzoziemców, mimo deklarowanego odejścia od rozwiązań nadzwyczajnych.
Szczególne kontrowersje budzą propozycje w obszarze oświaty. Projekt przewiduje dalsze przedłużanie wyjątkowych regulacji dedykowanych wyłącznie uczniom będącym obywatelami Ukrainy, w tym finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych, bezpłatny transport, pomoc materialną, oddziały przygotowawcze oraz dodatkowe lekcje języka polskiego. Jednocześnie rząd nie proponuje analogicznych, systemowych rozwiązań dla polskich uczniów zmagających się z barierami językowymi, edukacyjnymi lub społecznymi, co rodzi pytania o zasadę równego traktowania. Największe zastrzeżenia dotyczą jednak obniżania standardów formalnych w polskiej szkole.
Projekt znosi obowiązek potwierdzania znajomości języka polskiego odpowiednimi dokumentami w przypadku zatrudniania pomocy nauczyciela oraz asystenta międzykulturowego nieposiadających obywatelstwa polskiego. Oznacza to rezygnację z obiektywnego kryterium weryfikacji kompetencji językowych osób pracujących z dziećmi i młodzieżą, co stoi w sprzeczności z dbałością o jakość usług publicznych i wysoki poziom kształcenia. Kolejnym problematycznym rozwiązaniem jest selektywne uprzywilejowanie nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne.
Projekt zakłada zniesienie ograniczeń w podejmowaniu przez nich pracy wyłącznie w tych szkołach, do których uczęszcza co najmniej jeden uczeń będący obywatelem Ukrainy. W praktyce prowadzi to do zróżnicowania sytuacji prawnej nauczycieli w zależności od struktury narodowościowej uczniów, co może być postrzegane jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości. Wątpliwości budzi również brak transparentnej informacji o długofalowych kosztach finansowych proponowanych rozwiązań.
Projekt rozszerza dostęp beneficjentów ochrony czasowej do świadczeń socjalnych, pomocy żywnościowej współfinansowanej z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, opieki zdrowotnej oraz zbiorowego zakwaterowania, nie przedstawiając jednocześnie pełnych i czytelnych prognoz obciążeń dla budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Na koniec należy zwrócić uwagę na kwestie bezpieczeństwa i zarządzania danymi.
Projekt przewiduje rozszerzony dostęp do rejestrów prowadzonych przez Straż Graniczną, możliwość przekazywania danych między instytucjami, korzystanie przez beneficjentów ochrony czasowej z aplikacji mObywatel oraz diia.pl, a także dostęp Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego do krajowych zbiorów danych dotyczących cudzoziemców. Skala tych zmian uzasadnia pytanie o mechanizmy kontroli, ochronę danych osobowych oraz ocenę ryzyk systemowych.
Poseł pyta o działania MSWiA w związku z zastraszaniem działaczy sportowych i brakiem bezpieczeństwa na meczach piłkarskich, powołując się na relacje prezesa Wisły Kraków. Wyraża zaniepokojenie sytuacją i domaga się systemowych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo w polskiej piłce nożnej.
Poseł Dariusz Matecki pyta o szczegółowe dane dotyczące wsparcia finansowego i rzeczowego udzielanego przez KRUS i instytucje podległe organizacjom pozarządowym od 13 grudnia 2023 r., w kontekście doniesień o upolitycznianiu działań KRUS. Domaga się informacji o procedurach, rejestrach, kontrolach oraz ewentualnej korespondencji z ministerstwem w tej sprawie.
Interpelacja dotyczy upolitycznienia przekazywania sprzętu dla OSP zakupionego ze środków KRUS przez polityków PSL, co budzi wątpliwości co do przejrzystości i wykorzystywania środków publicznych. Posłowie pytają o podstawę prawną takiego działania, procedury zapraszania gości, udostępnienie listy wspartych OSP oraz o monitoring wykorzystywania środków publicznych w celach promocyjnych.
Interpelacja dotyczy dramatycznej sytuacji w szpitalu "Zdroje" w Szczecinie, gdzie brak tomografu zagraża życiu dzieci i ofiar przestępstw. Posłowie pytają ministrów o pilne sfinansowanie zakupu tomografu i wsparcie ze środków publicznych, krytykując poleganie na zbiórkach publicznych.
Poseł pyta, jakie działania podjęło Ministerstwo Sportu i Turystyki, aby aktualizacja ustawy o radiofonii i telewizji uwzględniała interesy polskiego sportu, mimo braku bezpośredniej odpowiedzialności za ustawę. Pyta również o działania kontrolne resortu mające na celu przyspieszenie wdrożenia aktualizacji, biorąc pod uwagę opóźnienia od zakończenia procesu zbierania uwag.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Projekt ustawy dotyczy niekarania obywateli RP biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej. Komisje Sejmowe Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka rozpatrzyły uchwałę Senatu w tej sprawie i wnoszą o przyjęcie poprawek zawartych w niej. Celem jest ochrona prawna Polaków walczących w obronie Ukrainy przed potencjalnymi konsekwencjami prawnymi w Polsce.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, przekazujące uchwały Senatu dotyczące szeregu ustaw po ich rozpatrzeniu. Dotyczą one m.in. niekaralności obywateli walczących po stronie Ukrainy, obrotu towarami strategicznymi, zmian w CEIDG, ochronie zabytków, Prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, Prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Pismo wskazuje, że przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością wprowadzenia zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w treści ustaw. Celem jest uwzględnienie stanowiska Senatu w procedurze legislacyjnej oraz dostosowanie ostatecznego brzmienia ustaw.