Interpelacja w sprawie wprowadzenia poszerzonej obserwacji w kierunku spektrum autyzmu do bilansów zdrowia dzieci

Szanowna Pani Minister,

działając w imieniu obywateli, a także w odpowiedzi na postulaty strony społecznej oraz środowiska naukowego, zwracam się do Pani Minister z apelem o pilne rozważenie wprowadzenia standaryzowanych narzędzi diagnostycznych o charakterze przesiewowym, umożliwiających wczesne rozpoznawanie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), do bilansu zdrowia dwulatka oraz – szerzej – do badań profilaktycznych dzieci do 6. roku życia.

Postulat ten był szeroko omawiany podczas posiedzenia Komisji ds. Zabezpieczenia Społecznego w dniu 22 stycznia 2026 r., w którym uczestniczyli rodzice dzieci neuroróżnorodnych, przedstawiciele organizacji pozarządowych, a także środowisko eksperckie. Zgodnie z przedstawionymi stanowiskami, wdrożenie systemowych rozwiązań w zakresie wczesnej diagnostyki spektrum autyzmu ma charakter pilny i niecierpiący zwłoki.

Eksperci oraz strona społeczna zgodnie podkreślali, że brak wczesnych narzędzi przesiewowych skutkuje zjawiskiem tzw. diagnozy wtórnej – stawianej dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym. Taka opóźniona diagnoza niesie za sobą poważne konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, wpływając negatywnie na całe życie osób w spektrum, ich funkcjonowanie edukacyjne, zawodowe oraz zdrowie psychiczne. Przedstawiciele organizacji pozarządowych wskazywali również na wysokie koszty systemowe ponoszone w przyszłości przez państwo w związku z brakiem wczesnej interwencji.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie poszerzonej obserwacji w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu w ramach bilansu zdrowia dwulatka, w szczególności w kontekście prowadzonych lub planowanych prac nad rozszerzeniem zakresu bilansu zdrowia dzieci?

2. Czy rozważane jest objęcie diagnostyką przesiewową dzieci do 6. roku życia, w tym podczas wizyt realizowanych przy okazji szczepień ochronnych?

3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje szkolenia dla lekarzy pediatrów oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz położnych i pielęgniarek w zakresie stosowania takich narzędzi diagnostycznych, a jeżeli tak – w jakim horyzoncie czasowym oraz w jakiej formule organizacyjnej?

Z uwagi na wagę problemu oraz jego długofalowe skutki społeczne i zdrowotne, uprzejmie proszę o szczegółową odpowiedź oraz informację o planowanych działaniach resortu w tym zakresie.