Interpelacja nr 3255

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie podjęcia pilnych działań interwencyjnych dotyczących nieprawidłowości w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Interpelacja nr 3255 do ministra nauki w sprawie podjęcia pilnych działań interwencyjnych dotyczących nieprawidłowości w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Zgłaszający: Marek Sowa Data wpływu: 03-06-2024 Szanowny Panie Ministrze, do naszych biur poselskich spływają niepokojące doniesienia dotyczące sytuacji panującej w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, UKEN (wcześniej: Uniwersytecie Pedagogicznym, UP), w którym od czterech lat władzę rektora sprawuje prof.

dr hab. Piotr Borek, wielokrotnie oskarżany o uporczywe i złośliwe łamanie praw pracowniczych, ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz statutu uczelni. Sąd Rejonowy w Krakowie ukarał rektora Borka dwukrotnie (w 2022 r. i 2024 r.) grzywną za niezgodne z prawem rozwiązywanie umów o pracę z pracownikami uczelni. Aktualnie toczą się w tej sprawie dwa postępowania odwoławcze, ponieważ rektor odwołał się od wyroków nakazowych. Dodatkowo w sądach pracy prowadzonych jest ok. 40 postępowań z powództwa zwolnionych pracowników UP w ramach trwającej od 2020 r. i budzącej od samego początku szereg zastrzeżeń tzw.

restrukturyzacji, która doprowadziła do zwolnienia lub przymusowego odejścia z pracy w UP/UKEN ok. 150 pracowników. Należy podkreślić, że do tej pory uczelnia nie wygrała żadnej sprawy sądowej ze zwolnionymi pracownikami. Przeciwnie, rektor przegrał już 5 procesów, które zakończyły się prawomocnymi wyrokami sądów II instancji. Ponadto zawarł szereg ugód przedsądowych ze zwolnionymi pracownikami, wypłacając im pokaźne odszkodowania.

Pomimo składanych wniosków przez parlamentarzystów i związki zawodowe nie upublicznił tych kosztów, co jest niezgodnie z zasadą transparentności wydatkowania środków publicznych i ustawą o dostępie do informacji publicznej. Z informacji medialnych wynika, że dotychczasowa odpowiedzialność odszkodowawcza UKEN wynosi ok. 130 tys. złotych, przy czym rozstrzygniętych zostało jedynie kilka z ponad 40 spraw sądowych (o wielkości odszkodowań z tytułu umów przedsądowych, jak wspomniano wyżej, rektor odmawia przekazania informacji mającej charakter publiczny).

Kwota ta z pewnością wzrośnie, ponieważ do odszkodowań sądowych należy doliczyć koszty ugód pozasądowych i obsługi prawnej uczelni, prowadzonej przez zewnętrzne kancelarie prawne, mimo że uczelnia zatrudnia swoich radców prawnych. Należy podkreślić, że polityka władz rektorskich w tym względzie budzi szereg wątpliwości nie tylko natury prawnej, ale i etycznej, bo bezprawnie (vide: wspomniane wyżej prawomocne wyroki sądów i umowy przedsądowe zawierane przez rektora) zwalniane są osoby niezwłocznie po osiągnięciu wieku emerytalnego, mające inne zdanie na temat funkcjonowania uczelni czy też inne poglądy polityczne niż rektor.

Niezrozumiałe było zwolnienie byłego rektora UP, prof. dra hab. Kazimierza Karolczaka, czy dyrektora Instytutu Filozofii i Socjologii, prof. dra hab. Janusza Majcherka. Większość zwolnionych pracowników jest wybitnymi naukowcami i nauczycielami akademickimi, dlatego zwolnienie ich z pracy z pewnością osłabiło potencjał naukowy i dydaktyczny UKEN. Mogło też mieć wpływ na spadek pozycji uczelni w Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy. Niezgodne z prawem zwalnianie pracowników i wynikające z tego duże koszty finansowe mogą także świadczyć o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.

Rektor swoim bezprawnym działaniem naraża bowiem uczelnię, a zatem także finansujący ją Skarb Państwa na niepowetowane i wysokie koszty odszkodowań i procesów toczących się w sądach przeciwko uczelni. Do listy zarzutów wobec obecnych władz rektorskich należy dodać nieprawidłowości podczas ostatnich wyborów rektora UKEN, które odbyły się w marcu 2024 r. Rektor przed wyborami zmienił ich regulamin i doprowadził do wyeliminowania z ubiegania się o stanowisko rektora, przez zależną od rektora radę uczelni, jedynego kontrkandydata, co w rezultacie pozwoliło prof. Borkowi na uzyskanie reelekcji na kolejną kadencję.

Podczas samego głosowania nad tą jedyną kandydaturą doszło także do nieprawidłowości. Karta do głosowania, zatwierdzona przez Senat UKEN, nie dawała możliwości zagłosowania na „nie”. Tę nieprawidłowość formalną, niedającą możliwości zagłosowania przeciw kandydatowi, zmieniono potem, ale tylko w odniesieniu do wyborów na dyrektorów instytutów. Zależna od rektora uczelniana komisja wyborcza odrzuciła natomiast protesty wyborcze pracowników w tym względzie i uznała wybory rektora Borka na kolejną kadencję za zgodne z prawem.