Interpelacja nr 4839

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw  Interpelacja nr 4839 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie zmiany ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw  Zgłaszający: Anna Sobolak Data wpływu: 14-09-2024 Szanowny Panie Ministrze, w związku z odpowiedzią na interpelację nr 4123 udzieloną przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi dnia 31 lipca 2024 r. (DNI.mr.058.17.2024) pragnę zwrócić uwagę, że brak zmian w ustawie z dnia 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa może postawić wiele jednostek samorządu terytorialnego w bardzo trudnej sytuacji. Wskazana przez ministra zmiana ustawy, która weszła w życie 15 czerwca 1999 r. na podstawie ustawy z dnia 6 maja 1999 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, i zgodnie z którą art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa uzyskał in fine brzmienie: w razie zbycia lub przeznaczenia przez nabywcę nieruchomości na inne cele niż określone w umowie przed upływem 10 lat, licząc od dnia jej nabycia, Agencja może żądać zwrotu aktualnej wartości pieniężnej tej nieruchomości, ustalonej według zasad określonych w art. 30 ust. 1, wiązała konieczność zwrotu wartości pieniężnej nieruchomości z dwiema wyraźnymi przesłankami, tj.: – ze zbyciem nieruchomości przed upływem 10 lat od dnia jej nabycia, – z przeznaczeniem nieruchomości na inne cele, niż określone w umowie, przed upływem 10 lat licząc od dnia jej nabycia.

Zarówno treść przepisów prawnych, jak i umowy zawierane przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencję Nieruchomości Rolnych) z jednostkami samorządu terytorialnego nie zawierały terminu, w jakim miały być zrealizowane konkretne cele określone w umowach, na podstawie których przekazywano jednostkom samorządu nieruchomości. Dopiero zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 24 ust. 5a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. 2020 poz. 1990), zwaną dalej także u.g.n.r., przepis ten otrzymał brzmienie: „W przypadku gdy nabywca, o którym mowa w ust.

5, 1) przed upływem 10 lat, licząc od dnia nabycia nieruchomości, zbył lub przeznaczył tę nieruchomość na inne cele niż określone w umowie, 2) w okresie 10 lat od dnia nabycia nieruchomości nie wykorzystał jej na cele określone w umowie – Krajowy Ośrodek występuje do tego nabywcy z żądaniem zwrotu aktualnej wartości pieniężnej tej nieruchomości, ustalonej według zasad określonych w art. 30 ust. 1, natomiast od osób wymienionych w ust. 5 pkt 3 Krajowemu Ośrodkowi zwrot taki przysługuje, o ile Lasy Państwowe nie skorzystają z prawa pierwokupu. W przypadku zamiaru zbycia gruntu przez osoby wymienione w ust.

5 pkt 3 Lasom Państwowym przysługuje prawo pierwokupu tej nieruchomości, na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.“ Co ważne, przepis w powyższym brzmieniu został uchwalony dopiero ustawą z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw (art. 3 pkt 4, Dz. U. 2019 poz. 1080). Dopiero po zmianie ustawą z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw pojawiła się trzecia przesłanka żądania zwrotu, tj. niewykorzystanie nieruchomości w okresie 10 lat na cele określone w umowie.

Oznacza to, że przesłanka żądania zwrotu wartości nieruchomości z uwagi na niewykorzystanie nieruchomości w okresie 10 lat na cele określone w umowie może być oceniana dopiero po wprowadzaniu jej do porządku prawnego nowelizacją z 2019 r. Na podstawie art. 3 K.c. ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Omawiana zasada powoduje, że do zdarzeń prawnych stosuje się te przepisy prawa, które obowiązują w chwili ich zaistnienia. Natomiast nowelizacje przepisów prawa, które miały miejsce już po zaistnieniu określonych zdarzeń (np. po zawarciu określonej umowy), nie powinny oddziaływać na ich ocenę prawną.

Wskazuje się przy tym, że wyjątki od zasady niedziałania prawa wstecz są możliwe jedynie w tych przypadkach, gdy nowelizacja wprost przewiduje taki zapis bądź też gdy powyższe jednoznacznie wynika z jej celu. W orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z zasadą lex retro non agit do zdarzeń prawnych zaistniałych w określonym czasie stosuje się przepisy prawa wówczas obowiązujące. Tym samym późniejsze przepisy nowelizujące określone regulacje prawne nie znajdują do nich zastosowania.