Interpelacja w sprawie poprawy warunków pracy pielęgniarek i położnych oraz sytuacji w podstawowej opiece zdrowotnej
Data wpływu: 2024-10-07
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Ueberhan wyraża zaniepokojenie problemami pielęgniarek i położnych, w tym kwestią przestrzegania norm zatrudnienia, ochrony praw pracowniczych oraz sytuacji w podstawowej opiece zdrowotnej. Pyta o plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące nowelizacji przepisów, egzekwowania prawa i poprawy warunków pracy w POZ.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie poprawy warunków pracy pielęgniarek i położnych oraz sytuacji w podstawowej opiece zdrowotnej Interpelacja nr 5310 do ministra zdrowia w sprawie poprawy warunków pracy pielęgniarek i położnych oraz sytuacji w podstawowej opiece zdrowotnej Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan Data wpływu: 07-10-2024 Szanowna Pani Minister, środowisko pielęgniarek i położnych od wielu lat zmaga się z problemami, które do tej pory nie zostały rozwiązane. Jednym z nich jest kwestia przestrzegania minimalnych norm zatrudnienia, które określają maksymalną liczbę tzw. łóżek przypisanych do jednej pielęgniarki.
Dochodzi do sytuacji, w których łóżka dodatkowe tj. „dostawki“, nie są wliczane do ustalonego limitu, stąd w tym wypadku pielęgniarki muszą opiekować się większą liczbą pacjentów niż wynika to z minimalnych norm zatrudnienia. Częstym nadużyciem, zgłaszanym przez środowisko pielęgniarek i położnych jest także brak respektowania ochrony praw pracowniczych. Zgodnie z ustawą o samorządzie pielęgniarek i położnych, nie można wypowiedzieć umowy tym pracownikom, którzy są członkami organu samorządu pielęgniarek i położnych, bez uprzedniej zgody tego samorządu.
W skali kraju wielokrotnie dochodzi do sytuacji, kiedy okręgowe izby pielęgniarek i położnych wydają negatywną decyzję na zapytania dyrektorów szpitali, związanych ze zwolnieniem danego pracownika, po czym powyższym pracownikom i tak wręczane jest wypowiedzenie. Na uwagę zasługuje też szczególna sytuacja w podstawowej opiece zdrowotnej. Zgodnie z nowelizacją ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej, w 2025 mają zniknąć oddzielne deklaracje pacjentów, za pomocą których wybierani są lekarze, pielęgniarki i położne POZ. Jednocześnie utworzone zostaną zespoły, złożone z lekarzy, pielęgniarek i położnych.
W tej sytuacji obawę środowiska budzi kwestia finansowania. Jeśli NFZ przypisze budżet zespołowi na podstawie złożonej deklaracji pacjenta, pojawia się pytanie: kto i na jakich zasadach będzie rozdzielał niniejszy budżet pomiędzy członków zespołu? W kontekście legislacji związanej z funkcjonowaniem POZ, należy zwrócić uwagę na fakt, iż z dniem 31 grudnia 2024 r. tracą ważność oświadczenia woli świadczeniobiorców złożone do świadczeniodawców, lekarza POZ, pielęgniarki POZ, położnej POZ – nietworzących zespołu POZ, na podstawie przepisów przejściowych w art. 33 i 34 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (t.j. Dz.
U. z 2022 r., poz. 2527). Konieczne jest zatem podjęcie prac legislacyjnych w zakresie wprowadzenia zmian w ustawie o podstawowej opiece zdrowotnej, dotyczącej utrzymania prawa świadczeniobiorcy do wyboru lekarza POZ lub pielęgniarki POZ lub położnej POZ, nietworzących zespołu POZ, którzy zawarli umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń w zakresie swoich kompetencji. To pacjent tworzy zespół terapeutyczny, składając deklarację wyboru do lekarza POZ, pielęgniarki POZ, położnej POZ. Brak możliwości prawa wyboru świadczeniodawcy w podstawowej opiece zdrowotnej skutecznie ograniczy prawa pacjenta do indywidualnego wyboru.
Daleko idąca konsekwencja utraty ważności deklaracji wyboru z dniem 31 grudnia 2024 r. będzie faktycznym pozbawieniem pacjentów prawa do świadczeń zdrowotnych w ramach systemu podstawowej opieki zdrowotnej. Kolejnym problemem w ramach funkcjonowania POZ jest niedobór kadry. Szpitale zapewniają korzystniejsze warunki zatrudnienia dla pielęgniarek, stąd po ukończeniu studiów, absolwenci pielęgniarstwa znacznie częściej podejmują pracę w szpitalach niż w POZ.
Wynika to z trudniejszych warunków pracy, związanych chociażby z odwiedzinami pacjentów w ich domach, a tym samym brakiem możliwości bieżącego skonsultowania się z pozostałym personelem medycznym, dostępu do sprzętu i często konieczności podjęcia decyzji medycznej na miejscu. Szpitale organizują niezbędny sprzęt i stanowisko pracy, gdzie z kolei w POZ to pielęgniarka sama musi zadbać o zorganizowanie stanowiska. Jednocześnie obserwowany jest trend nadmiaru absolwentów studiów na kierunku położnictwo, którzy mają dzisiaj problem ze znalezieniem zatrudnienia, wynikający też bezpośrednio z obniżającego się wskaźnika urodzeń.
W tematyce urodzeń, mówi się też w środowisku pracowników ochrony zdrowia o planowanym utworzeniu sieci szpitali położniczo-ginekologicznych, do której nie wejdą szpitale poniżej 400 urodzeń rocznie. Z jednej strony jest to zasadny postulat ze względu na koszty sal i personelu, z drugiej strony może spowodować ograniczenie kobietom dostępu do sal porodowych. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami i prośbą o przedstawienie informacji: Czy Ministerstwo Zdrowia planuje znowelizować minimalne normy zatrudnienia, tak aby uwzględniały one tzw. dostawki?
Posłowie pytają o brak wagonów przystosowanych dla osób niepełnosprawnych w pociągu relacji Poznań-Wiedeń, co utrudnia im podróż. Domagają się wyjaśnień, czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało zgodność połączenia z przepisami o dostępności i czy planuje działania naprawcze.
Posłowie pytają o szczegóły porozumienia między MON a PZŁ, w szczególności o popularyzację obronności, udostępnianie strzelnic, projekty szkoleniowe, wsparcie MON dla PZŁ oraz planowane działania i koszty z tym związane. Kwestionują efektywność i koszty realizacji porozumienia.
Interpelacja dotyczy dalszych działań legislacyjnych Ministerstwa Infrastruktury po zawetowaniu przez prezydenta nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, która miała na celu implementację dyrektywy UE 2020/2184. Poseł pyta o plany ministerstwa, harmonogram prac oraz działania mające na celu zapewnienie terminowej implementacji dyrektywy pomimo opóźnień.
Posłanka Ueberhan pyta ministra spraw zagranicznych o działania mające na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa i ochrony prawnej polskim obywatelom uczestniczącym w misji Global Sumud Flotilla do Strefy Gazy, wobec gróźb ze strony Izraela. Krytykuje dotychczasową reakcję MSZ jako niewystarczającą i domaga się stanowczego opowiedzenia się po stronie prawa międzynarodowego.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.