Interpelacja w sprawie wiz studenckich
Data wpływu: 2024-12-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Katarzyna Ueberhan wyraża zaniepokojenie nowelizacją przepisów wizowych dla studentów zagranicznych, która wprowadza niejasne i trudne do spełnienia wymagania, co może negatywnie wpłynąć na umiędzynarodowienie polskich uczelni. Pyta ministra o stanowisko wobec uwag środowiska akademickiego oraz o planowane zmiany w projekcie ustawy w wyniku konsultacji społecznych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wiz studenckich Interpelacja nr 7027 do ministra spraw zagranicznych w sprawie wiz studenckich Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan Data wpływu: 17-12-2024 Szanowny Panie Ministrze, projekt nowelizacji ustaw uszczelniających polski system wizowy dotyczy m.in. ustawy o cudzoziemcach, ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także systemu wydawania wiz w celu odbycia studiów.
W związku z tym studenci zagraniczni planujący rozpoczęcie studiów w Polsce stanęli przed nowymi wyzwaniami w związku z planowanym zaostrzeniem zasad przyznawania wiz studenckich. Dodatkowo na początku sierpnia 2024 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) niespodziewanie zmieniło wytyczne dotyczące wiz, co znacznie utrudnia obcokrajowcom ubieganie się o wizy studenckie, a w konsekwencji stanowi barierę dla legalnego pobytu w Polsce i rozpoczęcia nauki na polskich uczelniach. Do tej pory proces ubiegania się o wizę studencką do Polski był dla cudzoziemców przejrzysty i umiarkowanie wymagający.
Ubiegający się o wizę cudzoziemcy musieli przedstawić zaświadczenie z uczelni o przyjęciu na studia, potwierdzenie opłacenia czesnego oraz ubezpieczenia na życie. Dodatkowo konieczne było udokumentowanie posiadania wystarczających środków na utrzymanie się w Polsce. Po zebraniu wszystkich tych dokumentów cudzoziemcy składali wniosek wizowy i oczekiwali na spotkanie z polskim konsulem w konsulacie właściwym dla ich miejsca zamieszkania. Nowo wprowadzone zmiany znacznie komplikują ten proces.
Od studentów zagranicznych pochodzących z wybranych krajów wymaga się teraz dodatkowo uzyskania uznania świadectwa ukończenia szkoły średniej, co jest formalnością, którą mogą przeprowadzić jedynie polskie kuratoria oświaty. Ten nowy wymóg jest praktycznie niemożliwy do spełnienia dla cudzoziemców przebywających jeszcze poza Polską, którzy dopiero aplikują o wizę studencką. Proces uzyskania uznania świadectwa ukończenia szkoły średniej często wymaga osobistego spotkania w kuratorium, co dla obcokrajowców nieposiadających jeszcze wizy wjazdowej do Polski jest fizycznie niewykonalne.
Co więcej, terminy spotkań w kuratoriach są ustalane z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, co dodatkowo utrudnia szybkie uzyskanie niezbędnych dokumentów. Studenci, którzy już złożyli wnioski wizowe, zostali poinformowani o konieczności uzupełnienia dokumentacji o uznanie świadectwa w ciągu zaledwie 7 dni. Nawet ewentualna zmiana procedury uznawania świadectw przez kuratoria na formę korespondencyjną, która pozwalałaby na przesłanie oryginałów drogą pocztową lub skanów dokumentów mailowo, nie rozwiązuje problemu. Proces ten jest zbyt czasochłonny, by studenci zagraniczni mogli spełnić wymóg dostarczenia dokumentu w ciągu wyznaczonych 7 dni.
Warto zwrócić uwagę, że unijne dyrektywy, wdrożone do polskiego porządku prawnego, nie nakładają obowiązku dołączania tego rodzaju dokumentu do wniosku o wydanie wizy w celu podjęcia studiów w Polsce. W świetle obowiązujących przepisów nowe wymogi stawiane studentom mogą budzić wątpliwości co do ich spójności z obowiązującym prawem unijnym oraz stanowią wyraźne utrudnienie w porównaniu do przepisów obowiązujących w innych państwach UE dla cudzoziemców ubiegających się o wizy studenckie. Z kolei przedstawiony projekt ustawy przewiduje zmiany w kwestii wydawania wiz także studentom zagranicznym.
Ta kwestia poruszyła środowisko akademickie, ponieważ kilka organizacji związanych ze szkolnictwem wyższym przesłało swoje opinie na temat proponowanych przepisów. W swoim dokumencie Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich podkreślają, że projekt jest niedopracowany. „Być może cel zostanie częściowo osiągnięty, niemniej odbędzie się to nieproporcjonalnie dużym kosztem rozwoju szkolnictwa wyższego oraz umiędzynarodowienia polskich uczelni i instytutów badawczych.
Co więcej, projekt w wielu aspektach uruchamia niepotrzebną machinę biurokratyczną, nie uszczelniając jednocześnie granic” – napisano w dokumencie. Zastrzeżenia wzbudziła również propozycja, by NAWA przejęła proces nostryfikacji dyplomów. Zdaniem tych gremiów zadanie to leży w kompetencjach uczelnianych komisji, a skala zadań związanych z uznawaniem świadectw oraz nostryfikacją dyplomów jest tak duża, że zmieniłaby znacząco funkcjonowanie NAWA.
Posłowie pytają o brak wagonów przystosowanych dla osób niepełnosprawnych w pociągu relacji Poznań-Wiedeń, co utrudnia im podróż. Domagają się wyjaśnień, czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało zgodność połączenia z przepisami o dostępności i czy planuje działania naprawcze.
Posłowie pytają o szczegóły porozumienia między MON a PZŁ, w szczególności o popularyzację obronności, udostępnianie strzelnic, projekty szkoleniowe, wsparcie MON dla PZŁ oraz planowane działania i koszty z tym związane. Kwestionują efektywność i koszty realizacji porozumienia.
Interpelacja dotyczy dalszych działań legislacyjnych Ministerstwa Infrastruktury po zawetowaniu przez prezydenta nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, która miała na celu implementację dyrektywy UE 2020/2184. Poseł pyta o plany ministerstwa, harmonogram prac oraz działania mające na celu zapewnienie terminowej implementacji dyrektywy pomimo opóźnień.
Posłanka Ueberhan pyta ministra spraw zagranicznych o działania mające na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa i ochrony prawnej polskim obywatelom uczestniczącym w misji Global Sumud Flotilla do Strefy Gazy, wobec gróźb ze strony Izraela. Krytykuje dotychczasową reakcję MSZ jako niewystarczającą i domaga się stanowczego opowiedzenia się po stronie prawa międzynarodowego.
Posłanka pyta o obniżenie mnożnika lokalizacyjnego dla policjantów w Poznaniu i powiecie poznańskim, co stawia ich w gorszej sytuacji finansowej niż funkcjonariuszy w innych dużych miastach. Domaga się przywrócenia pierwotnej propozycji mnożnika 5% oraz uregulowania kwestii ryczałtów za dojazdy.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ma na celu określenie zasad i trybu wdrażania orzeczeń ETPC przez Polskę. Ustawa definiuje role i obowiązki różnych podmiotów publicznych w procesie wykonywania orzeczeń, w tym koordynację działań przez ministra spraw zagranicznych. Wprowadza pojęcia środków indywidualnych i generalnych oraz planów działań i raportów z wykonania, mających na celu usunięcie naruszeń Konwencji Praw Człowieka i zapobieganie im w przyszłości. Ustawa ma na celu usprawnienie i ustrukturyzowanie procesu implementacji orzeczeń ETPC w Polsce, a także dostosowanie polskiego prawa do standardów ochrony praw człowieka.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych wprowadzonych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, a także wprowadzenie zmian w innych ustawach. Projekt obejmuje poprawki dotyczące m.in. zasad opodatkowania dla obywateli Ukrainy, zasad powtarzania klasy przez uczniów, dostępu do zawodów lekarza i lekarza dentysty, zasad udzielania cudzoziemcom ochrony, oraz finansowania zadań związanych z pomocą obywatelom Ukrainy do 30 czerwca 2026 r. Celem jest dostosowanie przepisów do nowej sytuacji po ustaniu bezpośredniego zagrożenia oraz uporządkowanie systemu prawnego. Dodatkowo, projekt uwzględnia poprawki dotyczące opieki zastępczej i umarzania postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.