Interpelacja w sprawie utraty prawa do opodatkowania estońskim CIT w przypadku wadliwego prowadzenia ksiąg rachunkowych
Data wpływu: 2024-12-19
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sławomir Mentzen pyta ministra finansów o interpretację przepisu dotyczącego utraty prawa do estońskiego CIT w przypadku, gdy dane z ksiąg rachunkowych nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto, wskazując na niejasności i potencjalne negatywne konsekwencje dla przedsiębiorstw. Uważa on, że przepis powinien być interpretowany jako odnoszący się do najpoważniejszych błędów w prowadzeniu ksiąg, a nie drobnych omyłek.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie utraty prawa do opodatkowania estońskim CIT w przypadku wadliwego prowadzenia ksiąg rachunkowych Interpelacja nr 7088 do ministra finansów w sprawie utraty prawa do opodatkowania estońskim CIT w przypadku wadliwego prowadzenia ksiąg rachunkowych Zgłaszający: Sławomir Mentzen Data wpływu: 19-12-2024 Szanowny Panie Ministrze, począwszy od 1 stycznia 2022 roku, z uwagi na zmiany w systemie podatkowym zwane potocznie „Nowym Ładem”, coraz większą popularność zyskuje ryczałt od dochodów spółek .
Jest to fakultatywna forma opodatkowania CIT, której podstawowym założeniem jest odroczenie zapłaty podatku dochodowego do momentu dystrybucji zysku na rzecz wspólników . Tak długo jak zysk jest zatrzymywany w spółce, tak długo spółka nie płaci podatku dochodowego. Z uwagi na fakt, że podobne zasady opodatkowania CIT funkcjonują z powodzeniem w Estonii, to ryczałt od dochodów spółek nazwano potocznie „estońskim CIT-em” . Łatwo zauważyć, że poziom opodatkowania spółki, która wybrała estoński CIT, może być znacząco różny od poziomu opodatkowania „klasycznym” CIT u spółki, która uzyskuje takie same dochody.
Jest to tym bardziej widoczne, im większa część zysku wypracowanego przez spółkę jest w niej zatrzymywana – na kapitale zapasowym lub reinwestowana. To z kolei oznacza, że jakiekolwiek uchybienia i błędy podatnika związane z opodatkowaniem estońskim CIT mogą skutkować obowiązkiem dopłaty bardzo wysokiego, najczęściej zupełnie niespodziewanego podatku. W przypadku, gdy utrata prawo do opodatkowania estońskim CIT następuje na początku działalności spółki, a sama spółka jest tego świadoma, to negatywne skutki są ograniczone.
Istotny problem dotyczy jednak podatników, którzy przez lata korzystają z opodatkowania estońskim CIT nie będąc świadomymi, że w pewnym momencie utracili prawo do tej formy opodatkowania. W takim wypadku, jeżeli w trakcie czynności sprawdzających czy kontroli podatkowej okaże się, że podatnik utracił prawo do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, to zaległość podatkowa może dotyczyć setek milionów złotych. Wszak mowa tu o 19% podatku od zysku spółki z ostatnich 5 lat podatkowych, powiększonych o odsetki ustawowe. W wielu przypadkach (o ile nie w większości) będzie to oznaczało upadłość takiej spółki.
A co za tym idzie likwidację miejsc pracy i źródła wpływów podatkowych. Dlatego też tak istotne znaczenie ma prawidłowa wykładnia art. 28j, art. 28k oraz art. 28l ustawy o CIT. Przepisy te regulują warunki wstępne dla wyboru estońskiego CIT-u, wyłączenia podmiotowe oraz utratę prawa do estońskiego CIT-u. Jednym z przepisów, które do tej pory nie doczekał się ani jednej interpretacji indywidualnej czy jakiegokolwiek doprecyzowania ze strony organów podatkowych, dyrektora KIS czy też Pana Ministra, jest art. 28l ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o CIT.
Zgodnie z tym przepisem podatnik opodatkowany estońskim CIT traci prawo do tego opodatkowania z końcem roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym podatnik nie prowadził ksiąg podatkowych lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto . Zatem niespełnienie tego warunku oznacza utratę prawa do estońskiego CIT z mocą wsteczną, tj. od początku danego roku podatkowego. Pierwsza część wskazanego przepisu jest dość prosta do analizy – z estońskiego CIT wypadają podatnicy, którzy w ogóle nie prowadzili ksiąg rachunkowych.
Może to być zatem podatnik, który albo w ogóle nie prowadzi jakichkolwiek ksiąg, albo prowadzi ewidencje i dokumentacje, których nie można jednak uznać za księgi rachunkowe w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Zdecydowanie więcej wątpliwości interpretacyjnych budzi jednak druga część przepisu, która wskazuje na utratę prawa do estońskiego CIT-u przez spółki, które wprawdzie prowadzą księgi rachunkowe, ale dane wynikające z tych ksiąg nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto . Przez „wynik finansowy netto” należy rozumieć różnicę między przychodami a kosztami spółki w danym roku obrotowym.
Może to być zysk lub strata - w zależności od tego, czy w danym roku obrotowym wyższe są przychody czy też koszty.
Poseł pyta o możliwość skorzystania ze zwolnienia z VAT od 1 stycznia 2026 r. dla podatników, których sprzedaż w 2025 r. mieściła się w przedziale 200 000-240 000 zł, pomimo potencjalnej sprzeczności z rocznym okresem karencji. Pyta również o planowane działania legislacyjne lub interpretacyjne w celu wyjaśnienia rozbieżności.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie rozbieżnych interpretacji ulgi mieszkaniowej przy zakupie nieruchomości na kredyt hipoteczny, gdzie organy podatkowe, sądy administracyjne i NSA prezentują odmienne stanowiska. Pyta Ministra Finansów o stanowisko resortu, plany wydania interpretacji ogólnej oraz ewentualne zmiany legislacyjne w celu ujednolicenia stosowania prawa.
Poseł Mentzen pyta, czy obniżony limit odpisów amortyzacyjnych (100 000 zł) będzie dotyczył także samochodów użytkowanych na podstawie umów najmu/dzierżawy zawartych przed 1 stycznia 2026 r., kwestionując ewentualne nierówne traktowanie względem samochodów zakupionych na własność. Sugeruje wprowadzenie zmian w ustawie, jeśli nowe przepisy będą dyskryminujące.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie wstrzymywania wypłat dofinansowania w programie "Czyste Powietrze" przez WFOŚiGW, kwestionujących wcześniej zaakceptowane wydatki, co stawia beneficjentów w trudnej sytuacji finansowej. Pyta o przyczyny takiego stanu rzeczy i brak pomocy dla osób zagrożonych utratą nieruchomości.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie opieszałości i nierzetelności opinii klasyfikacyjnych wydawanych przez Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi, szczególnie w odniesieniu do branży IT i ustalania stawek ryczałtu. Kwestionuje on jakość i użyteczność wydawanych opinii, które często nie są wystarczające do prawidłowej klasyfikacji PKWiU i wyboru stawki podatku.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Wprowadza zmiany mające na celu wdrożenie dyrektyw UE dotyczących współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, automatycznej wymiany informacji o sprzedawcach platform internetowych i użytkownikach kryptoaktywów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na operatorów platform internetowych i dostawców usług w zakresie kryptoaktywów w zakresie raportowania informacji podatkowych. Dotyczy to również zasad kontroli wykonywania tych obowiązków. Dodatkowo, reguluje automatyczną wymianę informacji dotyczących opodatkowania wyrównawczego.