Interpelacja w sprawie fali samobójstw na polskiej wsi
Data wpływu: 2025-03-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sachajko wyraża głębokie zaniepokojenie wysoką liczbą samobójstw wśród rolników w Polsce i pyta ministra rolnictwa o konkretne działania rządu w celu przeciwdziałania temu problemowi, w tym programy wsparcia psychologicznego i finansowego. Podkreśla, że obecna sytuacja wymaga systemowej i skutecznej pomocy.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie fali samobójstw na polskiej wsi Interpelacja nr 8732 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie fali samobójstw na polskiej wsi Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 18-03-2025 Szanowny Panie Premierze, zwracam się do Pana w sprawie dramatycznego, a jednocześnie wciąż marginalizowanego problemu, jakim jest nadzwyczaj wysoka liczba samobójstw wśród rolników w Polsce. Dane są przerażające – każdego roku około 600 rolników odbiera sobie życie, a kolejne 300–350 przypadków dotyczy członków rodzin żyjących w gospodarstwach rolnych.
Jest to niemal tysiąc istnień ludzkich rocznie – skala, której nie można dłużej ignorować. Podczas gdy w przestrzeni publicznej podejmowane są debaty na temat różnych problemów społecznych, dramat tysięcy polskich rolników, ich rodzin i społeczności wiejskich jest niemal całkowicie pomijany. Statystyki wskazują, że prawie 50% wszystkich samobójstw w Polsce dotyczy mieszkańców wsi. To pokazuje, że obszary wiejskie wciąż pozostają poza systemowym wsparciem psychologicznym i psychiatrycznym. Zdecydowana większość rolników, którzy targnęli się na własne życie, to mężczyźni (85%), głównie w wieku 45-65 lat.
Ale niepokojąco rośnie także liczba samobójstw wśród młodych rolników, którzy nie widzą przyszłości dla swoich gospodarstw i rodzin. Rolnictwo jest jednym z najbardziej stresujących zawodów. Nieprzewidywalność pogody, wzrastające koszty produkcji, długi, niestabilność cen produktów rolnych, brak systemowego wsparcia i konieczność walki z biurokracją prowadzą do psychicznego wyczerpania i desperacji. Do tego dochodzi rosnące zadłużenie gospodarstw – dla wielu rolników problem nie do przezwyciężenia. Nie można też zapominać o samotności i izolacji społecznej – rolnicy pracują często samotnie, przez wiele godzin dziennie, bez wsparcia otoczenia.
Jednocześnie mają utrudniony dostęp do specjalistycznej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej, szczególnie na terenach wiejskich, gdzie brakuje takich placówek. W Polsce nie funkcjonują żadne dedykowane programy prewencyjne skierowane specjalnie do rolników, choć statystyki jednoznacznie wskazują, że jest to jedna z najbardziej zagrożonych grup zawodowych. Rządy wielu krajów wdrażają konkretne działania, aby przeciwdziałać tej tragedii. We Francji uruchomiono specjalną linię wsparcia dla rolników, w Stanach Zjednoczonych powstają programy edukacyjne i finansowe, które mają na celu zapobieganie samobójstwom wśród farmerów.
Dlaczego w Polsce tego nie ma?! Każdego dnia na polskiej wsi ktoś decyduje się odebrać sobie życie. To już nie jest problem marginalny – to jest epidemia, która zabija setki rolników rocznie. Państwo nie może pozostawać obojętne na dramat tysięcy rodzin, które tracą swoich bliskich. Polscy rolnicy stanowią fundament bezpieczeństwa żywnościowego naszego kraju. To oni dostarczają żywność, to oni dbają o ziemię, to oni podtrzymują życie na obszarach wiejskich. Nie możemy pozwolić, by byli zostawieni sami sobie w walce o przetrwanie – zarówno finansowe, jak i psychiczne.
W związku z powyższymi faktami zwracam się z pytaniami: Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada aktualne dane dotyczące liczby samobójstw wśród rolników w Polsce i czy są prowadzone analizy przyczyn tego zjawiska? Jakie działania podejmuje rząd, aby przeciwdziałać kryzysowi psychicznemu w środowisku rolniczym? Czy planowane jest stworzenie specjalnego programu wsparcia psychologicznego dla rolników, obejmującego infolinię, szkolenia i ułatwiony dostęp do specjalistów? Czy rząd zamierza poprawić dostęp do pomocy psychiatrycznej na terenach wiejskich, gdzie brakuje specjalistycznych placówek?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważa wdrożenie instrumentów wsparcia finansowego dla gospodarstw dotkniętych kryzysem zadłużenia, które jest jedną z kluczowych przyczyn samobójstw? Oczekuję konkretnych działań, a nie jedynie zapewnień o „monitorowaniu sytuacji”. Problem samobójstw wśród rolników musi zostać uznany za priorytetowy, a pomoc – systemowa, długofalowa i skuteczna.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druk nr 2273). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to rekomendację przyjęcia proponowanych zmian w dotychczasowym brzmieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie deregulacja w obszarze rolnictwa.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące trzech poselskich projektów uchwał. Wszystkie projekty uchwał dotyczą zobowiązania lub wezwania Rady Ministrów do zaskarżenia umowy handlowej UE-Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekty uchwał kwestionują legalność lub zasadność stosowania tej umowy. Komisja wnosi o podjęcie przez Sejm załączonego projektu uchwały (treść niezałączona w tym fragmencie).
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.