Interpelacja w sprawie ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa produktów

Szanowny Panie Ministrze,

obecnie polscy konsumenci dokonujący zakupów na platformach spoza UE są narażeni na otrzymywanie produktów niespełniających europejskich norm bezpieczeństwa. Brak skutecznej kontroli nad produktami pochodzącymi z państw trzecich stwarza ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników, a także stawia polskich przedsiębiorców w nierównej pozycji wobec zagranicznej konkurencji.

W ostatnich latach liczne raporty i badania rynkowe wykazały, że w modelu sprzedaży detalicznej z państw spoza UE istnieje znacząca luka w egzekwowaniu prawa i nadzorze rynku. Raport opublikowany przez Greenpeace na temat niebezpiecznych substancji chemicznych występujących w importowanych produktach wykazał, że importowane produkty zawierają bardzo wysoki poziom ftalanów i formaldehydu, a niektóre z substancji przekraczały dopuszczalne wartości o 100% lub więcej [1] . Dodatkowo obecność niebezpiecznych chemikaliów i bezpieczeństwo produktów dla konsumentów, a także potencjalne wprowadzające w błąd praktyki cenowe były przedmiotem badania francuskiego urzędu ds. zwalczania nadużyć finansowych (DGCCRF) [2] .

Ponadto także zabawki importowane spoza państw członkowskich UE zawierają substancje niebezpieczne. Z opublikowanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów raportu Inspekcji Handlowej: „Zabawki – obecność ftalanów“ [3] jasno wynika, że na 220 modeli zabawek, z których 181 pochodziło z Chin, w przypadku aż 46 zabawek stwierdzono nieprawidłowości, a aż 39 zabawek (18% zbadanych zabawek) miało podwyższone stężenie ftalanów.

Od 13 grudnia 2024 r. stosuje się rozporządzenie (UE) nr 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, którego celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Rozporządzenie 2023/988 nakłada szereg obowiązków na podmioty uczestniczące w łańcuchu dystrybucji produktu, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa produktów. Natomiast zapewnienie właściwego poziomu ochrony konsumentów przed produktami niebezpiecznymi, w tym ubraniami i zabawkami, zależy w szczególności od skutecznego egzekwowania przepisów rozporządzenia. Prowadzi to do konieczności podejmowania przez odpowiednie organa nadzorcze aktywnych działań na rzecz przeprowadzania testów laboratoryjnych produktów i kontroli ich bezpieczeństwa.

W związku z tym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:

[1] „Taking the Shine off SHEIN: A business model based on hazardous chemicals and environmental destruction Hazard warning“ https://www.greenpeace.de/publikationen/S04261_Konsumwende_StudieEN_Mehr%20Schein_v9.pdf

[2] Więcej: https://www.politico.eu/article/frances-le-maire-goes-after-chinese-fast-fashion-giant-shein/

[3] „Co za dużo, to niezdrowo. Ftalany w zabawkach – kontrola Inspekcji Handlowej“, https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=20343 .