Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w statutach szkolnych oraz potrzeby wzmocnienia nadzoru nad ich zgodnością z prawem
Data wpływu: 2025-06-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piotr Górnikiewicz zwraca uwagę na powszechne nieprawidłowości w statutach szkolnych, takie jak naruszanie praw uczniów i brak zgodności z prawem. Pyta, jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu wzmocnienia nadzoru i poprawy zgodności statutów z obowiązującymi przepisami.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w statutach szkolnych oraz potrzeby wzmocnienia nadzoru nad ich zgodnością z prawem Interpelacja nr 10113 do ministra edukacji w sprawie nieprawidłowości w statutach szkolnych oraz potrzeby wzmocnienia nadzoru nad ich zgodnością z prawem Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz Data wpływu: 06-06-2025 Szanowna Pani Minister, statut szkoły, choć jest aktem wewnątrzszkolnym, ma fundamentalne znaczenie dla kształtowania organizacji i warunków realizacji procesu edukacyjnego, stanowiąc jednocześnie gwarancję przestrzegania praw i określania obowiązków wszystkich uczestników życia szkoły.
Zgodnie z wynikami kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli z 2023 roku, mechanizmy weryfikacji nie zapewniają skutecznego dostosowania statutów do obowiązujących przepisów – aż 90% skontrolowanych statutów wymagało dostosowania do obowiązujących przepisów, a błędy formalne i merytoryczne utrzymują się mimo upływu kolejnych lat. Od wielu lat napływają sygnały o poważnych uchybieniach w treści statutów szkolnych, obejmujących zarówno zasady oceniania wewnątrzszkolnego, jak i procedury dyscyplinarne czy regulacje dotyczące praw ucznia.
Mimo że ustawodawca przewidział szerokie ramy swobody kształtowania zapisów statutowych tak, by odzwierciedlały one specyfikę danej placówki, w praktyce dokumenty te bywają nadmiernie szczegółowe, napisane językiem trudnym do zrozumienia przez uczniów i rodziców, a niekiedy tworzone metodą „kopiuj-wklej” i nieaktualizowane od wielu lat. W konsekwencji tych niedoskonałości zarówno nauczyciele, jak i uczniowie narażeni są na stosowanie procedur nieprzewidzianych ustawą, jednak to uczniowie – jako podmiot słabszy w relacji szkolnej – doświadczają negatywnych skutków w największym stopniu.
Najczęściej zgłaszane problemy dotyczą stosowania bezzasadnych kar oraz zatrzymywania rzeczy osobistych, co narusza prawo własności (posiadania), a także niejasnych i arbitralnych kryteriów oceniania zachowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na kwestie związane z naruszaniem prawa do prywatności i odpoczynku uczniów – przeszukiwanie rzeczy osobistych bez zachowania procedur przewidzianych w przepisach prawa, konfiskata telefonów lub innych przedmiotów bez zgody ucznia i rodziców stoi w sprzeczności z ustawą zasadniczą oraz z zasadami wynikającymi z RODO.
Ponadto w niektórych statutach wciąż występują zakazy dotyczące makijażu czy koloru włosów, które nie mają podstawy prawnej w ustawie i prowadzą do dyskryminacji. W odniesieniu do szkół plastycznych niepokojące jest utrzymywanie w statutach klauzul przyznających szkole prawo własności lub nieograniczonego dysponowania pracami uczniów, w tym prawo ich sprzedaży – praktyka ta jest sprzeczna zarówno z ustawą Prawo autorskie i prawa pokrewne, jak i z przepisami Kodeksu cywilnego, które przyznają twórcy (uczniowi) autorskie prawa majątkowe oraz własność materialnego nośnika utworu.
Wreszcie statuty często nie uwzględniają odrębnego statusu uczniów pełnoletnich, którzy z mocy ustawy nabywają pełną zdolność do czynności prawnych i powinni mieć prawo samodzielnego usprawiedliwiania nieobecności, podejmowania czynności związanych z udziałem w zajęciach czy dysponowaniem swoim wizerunkiem i danymi osobowymi, bez konieczności uzyskiwania zgody przedstawicieli ustawowych. Zaobserwowane nieprawidłowości nie są efektem działań czy zaniechań jednego rządu, lecz wieloletnich, systemowych zaniedbań.
Dostrzegając jednocześnie zaangażowanie oraz otwartość ministerstwa na zmiany nasuwają się pytania: Czy i w jakim zakresie ministerstwo planuje wzmocnić mechanizmy nadzoru lub kontroli statutów szkół pod kątem ich zgodności z prawem powszechnie obowiązującym? Czy resort zamierza opracować lub zaktualizować przepisy wykonawcze bądź wytyczne dla organów prowadzących szkoły w zakresie tworzenia i nowelizacji zapisów statutowych, tak aby zapewnić ich spójność z przepisami wyższego rzędu?
Jakie dotychczasowe działania (legislacyjne, nadzorcze lub szkoleniowe) zostały podjęte przez ministerstwo w celu wyeliminowania wskazanych w niniejszej interpelacji nieprawidłowości statutowych, i jakie były ich efekty w zakresie poprawy zgodności statutów z obowiązującym prawem? Czy ministerstwo zidentyfikowało również inne obszary niezgodności statutów z prawem, które nie zostały ujęte w niniejszej interpelacji, i czy przewiduje podjęcie działań w tych zakresach?
Interpelacja dotyczy wpływu ograniczonej dostępności mieszkań i wysokich kosztów najmu na pogłębiający się kryzys demograficzny w Polsce, pytając ministerstwa o analizy i planowane działania w tym zakresie. Poseł argumentuje, że brak stabilnych warunków mieszkaniowych uniemożliwia młodym ludziom usamodzielnienie się i zakładanie rodzin, co negatywnie wpływa na demografię kraju.
Interpelacja dotyczy ograniczonej dostępności mieszkań dla młodych osób i pogłębiającej się niesamodzielności mieszkaniowej, co jest postrzegane jako poważny problem społeczno-ekonomiczny. Posłowie pytają o ocenę sytuacji przez ministerstwo, podejmowane działania i planowane strategie mające na celu poprawę dostępności mieszkań dla młodych dorosłych.
Poseł pyta, dlaczego w projekcie UD260 pominięto implementację standardów ochrony wierzycieli przed nadużyciami kapitałowymi wspólników, takich jak subordynacja pożyczek wspólniczych wzorem rozwiązań w innych krajach UE. Krytykuje bierność legislacyjną rządu w kwestii „substytucji kapitału” i jej negatywny wpływ na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego.
Poseł pyta o dyskryminację płacową pracowników SOW w porównaniu do innych jednostek pomocy społecznej oraz o brak funduszy na infrastrukturę terapeutyczną. Domaga się interwencji rządu w celu ujednolicenia zasad przyznawania dodatków motywacyjnych i poprawy warunków finansowania ośrodków wsparcia.
Poseł pyta o szczegóły dotyczące podziału środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w województwie małopolskim (nabór nr 12), wyrażając wątpliwości, czy mechanizm punktacji adekwatnie uwzględnia potrzeby dużych miast, takich jak Tarnów. Prosi o wyjaśnienie kryteriów oceny i mechanizmu ustalania kwoty dofinansowania.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.