Interpelacja w sprawie planowanych zmian w finansowaniu szkół realizujących edukację domową
Data wpływu: 2025-07-04
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w finansowaniu szkół realizujących edukację domową, pytając o podstawy obniżenia progu liczby uczniów i potencjalne negatywne skutki dla pluralizmu edukacyjnego. Kwestionuje, czy zmiany te nie ograniczą dostępu do edukacji domowej, szczególnie dla dzieci z trudnościami i rodzin o niższych dochodach.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie planowanych zmian w finansowaniu szkół realizujących edukację domową Interpelacja nr 10736 do ministra edukacji w sprawie planowanych zmian w finansowaniu szkół realizujących edukację domową Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 04-07-2025 Szanowna Pani Minister, w przestrzeni publicznej pojawiły się niepokoje związane z treścią projektu rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 18 czerwca 2025 r. zmieniającego sposób podziału łącznej kwoty subwencji oświatowej.
Szczególnie dużo wątpliwości budzi planowane obniżenie progu liczby uczniów z 200 do 96, od którego zależy korzystniejsze finansowanie szkoły, również w kontekście uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą, czyli w tzw. edukacji domowej (ED). Edukacja domowa to coraz powszechniejsza forma realizacji obowiązku szkolnego, wybierana nie tylko przez rodziców o alternatywnych poglądach pedagogicznych, ale także przez tych, których dzieci doświadczyły trudności emocjonalnych, niepełnosprawności, przemocy rówieśniczej czy nierównego traktowania.
Wsparcie organizacyjne i finansowe państwa dla tego modelu nauki ma znaczenie nie tylko edukacyjne, ale i społeczne. W związku z pojawiającymi się opiniami ekspertów, środowisk rodziców oraz praktyków edukacji alternatywnej oraz głosami, że planowane zmiany mogą zostać uznane za próbę ograniczenia pluralizmu edukacyjnego w Polsce, proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Na jakiej podstawie ustalono nowy próg 96 uczniów, jako granicę kwalifikującą szkoły do korzystniejszego przelicznika subwencji? Czy przeprowadzono jakiekolwiek analizy kosztowe, statystyczne lub organizacyjne?
Proszę o udostępnienie dokumentów źródłowych służących do wyliczeń. Czy celem tej zmiany było ograniczenie liczby szkół przyjmujących uczniów w edukacji domowej? Jeśli tak, proszę o uzasadnienie takiego kierunku polityki edukacyjnej. Czy wprowadzając zmianę, resort brał pod uwagę fakt, że większość szkół wspierających ED to małe placówki, które celowo utrzymują niewielką liczbę uczniów, aby zapewnić indywidualne podejście? Jakie kolejne zmiany dotyczące subwencjonowania edukacji domowej są planowane? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dokonało prognozy, ile szkół i ilu uczniów zostanie dotkniętych zmianą finansowania?
Proszę o udostępnienie tych wyliczeń i dokumentów źródłowych. Czy w ocenie skutków regulacji uwzględniono ryzyko odpłatności za naukę dla rodzin korzystających z ED, szczególnie w mniej zamożnych środowiskach? Jaka część dzieci w edukacji domowej korzysta z oferty szkół, które przekraczają obecny próg 96 uczniów, a nie przekracza 200? Jakie inne rozwiązania rozważano w tej sprawie – np. system nadzoru nad placówkami ED zamiast ograniczeń finansowych? Jakie zmiany w algorytmie subwencji dotyczą uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą (ED)? Czy nadal obowiązuje specjalny wskaźnik dla tej kategorii uczniów?
Czy uczniowie ED są traktowani jako mniej „kosztochłonni“? Jeśli tak, proszę o dane porównawcze kosztów edukacji ucznia ED vs. ucznia w szkole stacjonarnej. Czy ministerstwo zamierza w przyszłości różnicować sposób finansowania w zależności od formy nauki w ED (np. ED klasyczna vs. hybrydowa)? Czy ministerstwo analizowało, czy obniżenie progu do 96 uczniów nie doprowadzi do sztucznego rozdrabniania szkół lub do fikcyjnych podziałów placówek, by zmieścić się w korzystniejszych widełkach? Jakie mechanizmy przejściowe lub wsparcie dla szkół, które stracą wsparcie na skutek tej zmiany są planowane?
Jeśli nie – czy zdaje sobie sprawę z możliwego gwałtownego wycofywania uczniów lub zwolnień nauczycieli? Czy projektowane przepisy przewidują sytuacje szczególne – np. dla szkół specjalnych, szkół stowarzyszeniowych, szkół artystycznych lub szkół funkcjonujących tylko dla uczniów ED? Czy ministerstwo przeprowadziło audyt lub analizę, czy szkoły przyjmujące uczniów ED nadużywają środków publicznych lub nie zapewniają jakości kształcenia? Czy są znane przypadki nieprawidłowości? Ile było audytów? Proszę o przesłanie raportów z audytów.
Jeśli tak – to dlaczego zamiast mechanizmów kontroli jakości, resort decyduje się na zmianę algorytmu finansowego uderzającą we wszystkie szkoły, niezależnie od ich rzetelności? Czy rozważano wprowadzenie rejestru szkół wspierających ED, z elementami transparentności (np. liczba uczniów ED, system wspomagania, kontakt z rodzicami, efekty edukacyjne)? Czy ministerstwo analizowało zgodność zmiany z Rekomendacjami Rady Europy lub Komisji Europejskiej dotyczącymi wspierania alternatywnych form edukacji (np. homeschooling, unschooling, szkoły eksperymentalne)?
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra kultury o standardy ochrony małoletnich w programach rozrywkowych, szczególnie po emisji emocjonalnej reakcji dziecka w programie "Mam Talent!". Wyraża zaniepokojenie adekwatnością regulacji i brakiem jasnych standardów dotyczących udziału dzieci w programach o wysokiej presji.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustawach. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej zawiera propozycje poprawek do rządowego projektu ustawy, w tym odrzucenie niektórych jego punktów oraz wprowadzenie zmian redakcyjnych i doprecyzowujących. Poprawki dotyczą m.in. definicji szkoły dwujęzycznej, obwodów szkół podstawowych, likwidacji szkół, łączenia szkół w zespoły, realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego w budynkach szkół oraz finansowania oświaty. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie doprecyzowanie przepisów oraz uwzględnienie różnych stanowisk w kwestiach związanych z funkcjonowaniem systemu oświaty.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.