Interpelacja w sprawie równego traktowania mężczyzn w politykach publicznych
Data wpływu: 2025-07-31
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra zdrowia o uwzględnianie specyfiki zdrowotnej i społecznej mężczyzn w politykach publicznych oraz o działania podejmowane w celu przeciwdziałania nadumieralności mężczyzn i poprawy ich uczestnictwa w programach profilaktycznych. Interpelacja podkreśla, że problemy mężczyzn są pomijane w debatach o równości szans i brakuje strategii uwzględniającej ich potrzeby.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie równego traktowania mężczyzn w politykach publicznych Interpelacja nr 11426 do ministra zdrowia w sprawie równego traktowania mężczyzn w politykach publicznych Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 31-07-2025 Szanowny Panie Premierze, w debacie publicznej o równości szans najczęściej pojawiają się słuszne postulaty dotyczące praw kobiet, dzieci i osób starszych. Tymczasem systemowe problemy zdrowotne, społeczne i edukacyjne mężczyzn nadal pozostają poza głównym nurtem polityk publicznych.
Brakuje rządowej strategii, która dostrzegałaby specyfikę problemów zdrowotnych, społecznych i psychicznych mężczyzn, a także ich mniejszą skłonność do korzystania z pomocy instytucjonalnej. Dane zawarte w raporcie GUS „Trwanie życia w 2024 roku” oraz w opracowaniu PZH „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2025” pokazują, że mężczyźni żyją krócej, częściej chorują na ciężkie choroby układu krążenia, rzadziej zgłaszają się po pomoc, są nadreprezentowani w statystykach samobójstw, uzależnień i bezdomności, a ich sytuacja pogarsza się wraz z niższym wykształceniem oraz statusem społecznym.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania: W jaki sposób rząd uwzględnia specyfikę zdrowotną i społeczną mężczyzn w kluczowych dokumentach strategicznych dotyczących równości szans i zdrowia publicznego? (W raportach PZH i GUS brak odniesień do zróżnicowania płciowego w analizie ryzyk zdrowotnych i społecznych). Jakie działania podejmowane są w celu przeciwdziałania nadumieralności mężczyzn, zwłaszcza w grupie wiekowej 45–59 lat, która ma najwyższy wskaźnik samobójstw i zgonów z powodu chorób cywilizacyjnych?
(Dane PZH: mężczyźni stanowią 86% ofiar samobójstw; dominujące przyczyny zgonów to choroby układu krążenia i nowotwory). Jakie mechanizmy wdrażane są w celu poprawy uczestnictwa mężczyzn w programach profilaktyki zdrowotnej i badań przesiewowych? (PZH wskazuje, że mężczyźni znacznie rzadziej korzystają z programów badań, np. w kierunku raka jelita grubego czy prostaty). Jakie elementy systemu ochrony zdrowia publicznego są projektowane z uwzględnieniem barier kulturowych, które zniechęcają mężczyzn do szukania pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej? (Wielu mężczyzn nie zgłasza się po pomoc z powodu stereotypów i wstydu – raport PZH, s.
93–94). W jakim stopniu dane i analizy zdrowotne w Polsce uwzględniają płeć jako zmienną analityczną, pozwalającą identyfikować zagrożenia zdrowotne typowe dla mężczyzn? (Dokumenty strategiczne rzadko uwzględniają perspektywę genderową – brakuje wskaźników zdrowotnych z podziałem na płeć). Jakie działania podejmowane są w celu zmniejszenia nierówności zdrowotnych między mężczyznami z wyższym i niższym wykształceniem? (GUS wskazuje, że mężczyźni z wykształceniem podstawowym żyją średnio 12 lat krócej niż mężczyźni z wykształceniem wyższym).
W jakim zakresie analizowana jest sytuacja zdrowotna i społeczna mężczyzn zamieszkujących tereny wiejskie oraz małe miasta, gdzie dostęp do usług zdrowotnych i psychologicznych jest ograniczony? (PZH wskazuje na wyraźne różnice w stanie zdrowia mężczyzn między dużymi a małymi miejscowościami – s. 114–117). Jakie działania są podejmowane w zakresie profilaktyki uzależnień skierowanej do mężczyzn, którzy stanowią zdecydowaną większość osób nadużywających alkoholu i narkotyków? (PZH: 15,6% mężczyzn nadużywa alkoholu, wobec 5,1% kobiet).
Jakie mechanizmy systemowe przewiduje rząd, aby przeciwdziałać społecznemu wykluczeniu samotnych mężczyzn – zwłaszcza w wieku poprodukcyjnym? (GUS: ponad 41% mężczyzn powyżej 65. r.ż. mieszka samotnie; samotność wiąże się ze wzrostem umieralności i depresji). Jakie działania są podejmowane w zakresie edukacji publicznej i społecznej, by przełamywać szkodliwe stereotypy męskości utrudniające korzystanie z pomocy medycznej i psychologicznej? (WHO i OECD wskazują stereotypy męskości jako jedną z kluczowych barier w dostępie mężczyzn do opieki).
Jakie miejsce w krajowych politykach zajmuje temat alienacji rodzicielskiej i skutków psychicznych utraty kontaktu ojców z dziećmi po rozwodzie? (Dane organizacji pozarządowych wskazują na znaczne pogorszenie zdrowia psychicznego mężczyzn po utracie relacji rodzicielskich). Jakie działania przewiduje rząd w celu ograniczenia bezdomności wśród mężczyzn, którzy stanowią ponad 80% osób bezdomnych w Polsce? (GUS: 81,7% bezdomnych to mężczyźni; wiele osób bezdomnych nie korzysta z systemowego wsparcia zdrowotnego). Jak rząd analizuje wpływ ubóstwa na stan zdrowia mężczyzn – zarówno w ujęciu fizycznym, jak i psychicznym?
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w opłacie od napojów słodzonych, mające na celu ograniczenie ich dostępności ekonomicznej i promowanie zdrowszych wyborów konsumenckich. Zwiększa stawkę zryczałtowanego podatku dochodowego od wygranych w konkursach i grach z 10% do 15%, argumentując to potrzebą zwiększenia wpływów do budżetu państwa i wsparcia finansowania służby zdrowia oraz bezpieczeństwa. Projekt ma na celu walkę z otyłością oraz ustabilizowanie finansów publicznych, a ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
Projekt uchwały Sejmu RP zakłada ustanowienie roku 2026 Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. Ma to na celu zwrócenie uwagi na konieczność wzmocnienia działań prewencyjnych, promocji zdrowego stylu życia oraz budowania kultury wczesnego reagowania i systematycznych badań profilaktycznych. Inicjatywa ma zachęcić obywateli, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe i środowiska medyczne do aktywnego uczestnictwa w działaniach promujących profilaktykę i edukację prozdrowotną. Szczególny nacisk kładzie się na wyrównywanie szans zdrowotnych w mniejszych miejscowościach.
Tekst stanowi informację dla Sejmu i Senatu RP o udziale Polski w pracach Unii Europejskiej w okresie przewodnictwa Polski w Radzie UE (styczeń-czerwiec 2025). Podkreśla się, że Polska prezydencja skupiła się na wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności Unii w jej kluczowych wymiarach: zewnętrznym, wewnętrznym, informacyjnym, ekonomicznym, energetycznym, żywnościowym i zdrowotnym. Sprawozdanie opisuje działania i inicjatywy podjęte w celu realizacji tych priorytetów, w tym reagowanie na agresję Rosji na Ukrainę, wzmacnianie europejskiej obronności, ochronę granic, zwalczanie dezinformacji i przestępczości zorganizowanej, poprawę konkurencyjności gospodarki oraz zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego. Polska prezydencja dążyła również do uproszczeń regulacyjnych i wsparcia społeczeństwa obywatelskiego.
Projekt uchwały Sejmu zakłada ustanowienie roku 2026 Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. Celem jest wzmocnienie działań prewencyjnych, promocja zdrowego stylu życia i budowanie kultury wczesnego reagowania na potencjalne problemy zdrowotne. Inicjatywa ma zachęcić obywateli, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe do aktywnego uczestnictwa w działaniach promujących profilaktykę i edukację prozdrowotną. Szczególny nacisk kładziony jest na wyrównywanie szans zdrowotnych mieszkańców mniejszych miejscowości i obszarów wykluczonych.