Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji zdrowotnej, psychicznej i społecznej mężczyzn w Polsce
Data wpływu: 2025-07-31
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie dramatyczną sytuacją zdrowotną, psychiczną i społeczną mężczyzn w Polsce, w tym krótszą długością życia, wysokim odsetkiem samobójstw i marginalizacją w systemie pomocy społecznej. Pyta ministerstwo o konkretne działania mające na celu poprawę tej sytuacji i realizację konstytucyjnej zasady równości.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji zdrowotnej, psychicznej i społecznej mężczyzn w Polsce Interpelacja nr 11429 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie dramatycznej sytuacji zdrowotnej, psychicznej i społecznej mężczyzn w Polsce Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 31-07-2025 Pani Minister, w ostatnich latach problem nierówności zdrowotnych pomiędzy kobietami a mężczyznami w Polsce staje się coraz bardziej widoczny.
Jak wskazują dane opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny oraz Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, przeciętna długość życia mężczyzn w Polsce w 2024 roku wynosi zaledwie 74,7 roku, podczas gdy kobiety żyją średnio 82,1 roku. Różnica ta przekracza 7 lat i utrzymuje się od wielu lat na jednym z najwyższych poziomów w Europie. Co szczególnie niepokojące, długość życia mężczyzn silnie koreluje z poziomem wykształcenia – według danych GUS, 30-letni mężczyzna z wykształceniem podstawowym może żyć nawet 13 lat krócej niż jego rówieśnik z wykształceniem wyższym.
To oznacza, że nierówności edukacyjne przekładają się w Polsce bezpośrednio na długość i jakość życia. Równie niepokojące są dane dotyczące zdrowia psychicznego: ponad 85% ofiar samobójstw w Polsce to mężczyźni. Statystyki te powinny być alarmujące nie tylko z punktu widzenia zdrowia publicznego, ale także polityki społecznej i równości szans. Mężczyźni częściej wykonują pracę fizyczną, częściej ulegają wypadkom, rzadziej korzystają z opieki zdrowotnej, częściej wpadają w uzależnienia i częściej doświadczają wykluczenia społecznego po utracie pracy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania, uwzględniając również dane z raportów „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2025” oraz „Trwanie życia w 2024 roku” GUS: Jakie konkretnie działania przewiduje ministerstwo w odpowiedzi na fakt, że ponad jedna piąta mężczyzn w Polsce nie dożywa wieku emerytalnego? (Dane GUS wskazują, że 21,6% mężczyzn umiera przed osiągnięciem wieku emerytalnego, co stawia pod znakiem zapytania sprawiedliwość systemu emerytalnego).
Jakie instrumenty polityki społecznej i rodzinnej są dedykowane profilaktyce zdrowotnej wśród mężczyzn, w tym zachęcaniu ich do korzystania z badań profilaktycznych i wsparcia psychologicznego? (Raport PZH pokazuje, że mężczyźni rzadziej korzystają z opieki zdrowotnej i pomocy psychicznej, co zwiększa ryzyko zgonów i pogłębia nierówności). W jakim stopniu problem wysokiej liczby samobójstw wśród mężczyzn wpływa na kształtowanie priorytetów resortu w zakresie prewencji, zdrowia psychicznego i polityki rodzinnej? (Ponad 85% ofiar samobójstw w Polsce to mężczyźni – dane KGP i PZH).
Jak ministerstwo zamierza przeciwdziałać marginalizacji mężczyzn w systemie pomocy społecznej, w tym bezdomności, uzależnień, izolacji społecznej i deprywacji ekonomicznej? (Dane PZH wskazują, że mężczyźni stanowią ponad 75% populacji bezdomnych i osób długotrwale bezrobotnych). Jakie badania, analizy lub strategie resortowe zostały opracowane w celu zrozumienia przyczyn nadumieralności mężczyzn w wieku produkcyjnym? (Raport PZH z 2025 r. pokazuje, że ponad 50% różnicy w długości życia między kobietami a mężczyznami wynika z nadumieralności mężczyzn przed 65. rokiem życia).
Jakie działania zostały zaplanowane w zakresie wsparcia mężczyzn w wieku emerytalnym, którzy pozostają bez wsparcia rodziny, w szczególności wdowców, seniorów samotnych i niezdolnych do samodzielnej egzystencji? (Z danych GUS wynika, że odsetek samotnych mężczyzn po 70. roku życia rośnie szybciej niż w przypadku kobiet, a jednocześnie mniej korzystają oni ze wsparcia instytucji publicznych). Jakie zmiany planowane są w systemie pracy socjalnej, by uwzględniać specyfikę problemów doświadczanych przez mężczyzn (np. wstyd, brak umiejętności proszenia o pomoc, stygmatyzacja)?
Jakie narzędzia wspierające zdrowie mężczyzn przewidziano w programach równościowych współfinansowanych ze środków UE? W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwijać ofertę instytucjonalną (np. kluby ojcowskie, centra aktywizacji mężczyzn, programy partnerskie) dla mężczyzn zagrożonych wykluczeniem społecznym? Jakie propozycje rozważane są w celu stworzenia rządowej strategii na rzecz zdrowia i dobrostanu mężczyzn? (Tego typu strategie funkcjonują m.in. w Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie, przynosząc zauważalne efekty w zakresie zdrowia publicznego).
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie dwóch komisji sejmowych (Komisji Polityki Senioralnej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny) dotyczące Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2024. Komisje, po rozpatrzeniu informacji i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o przyjęcie tejże Informacji. Dokument nie proponuje zmian prawnych, a jedynie rekomenduje akceptację raportu o sytuacji seniorów.
Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczące działalności Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w 2024 roku. Komisje te, po rozpatrzeniu sprawozdania PIP i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o jego przyjęcie. Dokument ten nie wprowadza nowych regulacji prawnych, a jedynie rekomenduje przyjęcie sprawozdania z działalności PIP.
Tekst stanowi informację dla Sejmu i Senatu RP o udziale Polski w pracach Unii Europejskiej w okresie przewodnictwa Polski w Radzie UE (styczeń-czerwiec 2025). Podkreśla się, że Polska prezydencja skupiła się na wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności Unii w jej kluczowych wymiarach: zewnętrznym, wewnętrznym, informacyjnym, ekonomicznym, energetycznym, żywnościowym i zdrowotnym. Sprawozdanie opisuje działania i inicjatywy podjęte w celu realizacji tych priorytetów, w tym reagowanie na agresję Rosji na Ukrainę, wzmacnianie europejskiej obronności, ochronę granic, zwalczanie dezinformacji i przestępczości zorganizowanej, poprawę konkurencyjności gospodarki oraz zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego. Polska prezydencja dążyła również do uproszczeń regulacyjnych i wsparcia społeczeństwa obywatelskiego.