Interpelacja w sprawie zapowiedzianego bonu energetycznego dla seniorów i jego skutków dla równości płci, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji mężczyzn
Data wpływu: 2025-08-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk interpeluje w sprawie bonu energetycznego dla seniorów, zwracając uwagę na potencjalną dyskryminację mężczyzn w wieku 60-64 lat, którzy nie spełniają kryterium wieku emerytalnego, a znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Pyta o możliwość wprowadzenia neutralnego płciowo kryterium wieku lub mechanizmu wyrównawczego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zapowiedzianego bonu energetycznego dla seniorów i jego skutków dla równości płci, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji mężczyzn Interpelacja nr 11866 do ministra energii w sprawie zapowiedzianego bonu energetycznego dla seniorów i jego skutków dla równości płci, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji mężczyzn Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 21-08-2025 Szanowna Pani Minister, w przestrzeni publicznej zaprezentowano założenia nowego bonu energetycznego adresowanego do osób mieszkających w budynkach z własnym źródłem ciepła zasilanym paliwami kopalnymi (węgiel, olej opałowy), o przeciętnym wsparciu ok.
1200 zł rocznie, wypłacanym kwartalnie przez 5 lat, z planem uruchomienia wypłat od 2027 r., przy kryterium dochodowym 2525 zł brutto. Odbiorcami świadczenia mają być m.in. osoby, które „osiągnęły wiek emerytalny - czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn”. Zwracam uwagę, że zaproponowane kryterium wieku różnicuje dostęp do świadczenia ze względu na płeć i może prowadzić do faktycznej dyskryminacji mężczyzn w wieku 60-64 lata - zwłaszcza tych o niskich dochodach, samotnie gospodarujących i mieszkających w domach jednorodzinnych poza siecią ciepłowniczą.
Jednocześnie mężczyźni żyją średnio krócej niż kobiety, co dodatkowo zmniejsza horyzont czasowy potencjalnego skorzystania ze świadczenia po ukończeniu 65 lat. W efekcie część potrzebujących mężczyzn może zostać wykluczona z programu przez pierwszych pięć lat senioralności, mimo podobnych potrzeb energetycznych. W trosce o równe traktowanie oraz skuteczność planowanej polityki osłonowej - i mając na uwadze konstytucyjną zasadę równości oraz obowiązek oceny skutków regulacji pod kątem równości płci - zwracam się z prośbą o odpowiedzi na poniższe pytania. Pytania szczegółowe Projekt i kryteria dostępu 1.
Czy resort planuje wprowadzenie neutralnego płciowo kryterium wieku (np. jednolity próg 60+, 62+, 65+), tak aby mężczyźni w wieku 60-64 lata nie byli wykluczeni? Jeżeli nie, proszę o uzasadnienie utrzymania zróżnicowania ze względu na płeć. 2. Jakie są szacowane liczby uprawnionych i wykluczonych w rozbiciu na płeć i grupy wieku (60-64, 65-69, 70-74, 75-79, 80+), a także na typ gospodarstwa domowego (jednoosobowe/wieloosobowe) i miejsce zamieszkania (miasto/wieś)? 3. Czy próg dochodowy 2525 zł dotyczy dochodu brutto czy netto w ujęciu miesięcznym na osobę w gospodarstwie? Jak będą liczone nieregularne dochody (np. zlecenia, działalność)? 4.
Czy planowana jest automatyczna waloryzacja progu dochodowego i wysokości bonu w ślad za inflacją/kosztami nośników energii? Jakie wskaźniki będą stosowane i z jaką częstotliwością? 5. Czy bon będzie skoordynowany z innymi instrumentami (dodatek osłonowy, dodatek węglowy/gazowy, program „Czyste Powietrze”) tak, aby uniknąć „luk” w ochronie lub nieuzasadnionych wyłączeń? Szczególna sytuacja mężczyzn 6. Ilu mężczyzn w wieku 60-64 lata - przy założeniu wskazanego progu dochodowego - spełnia kryterium dochodowe i mieszka w gospodarstwach z własnym źródłem ciepła na węgiel lub olej opałowy (w podziale na województwa i gminy: miasto/wieś)? 7.
Jaki jest szacowany odsetek jednoosobowych gospodarstw domowych prowadzonych przez mężczyzn 60-64 lata w budynkach ogrzewanych paliwami kopalnymi? Czy ministerstwo dysponuje danymi o ich przeciętnych kosztach energii (sezon grzewczy vs. poza sezonem)? 8. Czy rozważają Państwo dodatkowy komponent wyrównawczy (np. czasowe obniżenie progu wieku dla mężczyzn, wyższa kwota bonu dla gospodarstw jednoosobowych mężczyzn o niskich dochodach, priorytet dla miejscowości poza zasięgiem sieci ciepłowniczych)? Skuteczność i mierniki 9.
Jakie mierniki sukcesu zostaną przyjęte (redukcja ubóstwa energetycznego, ograniczenie niebezpiecznych praktyk grzewczych, zmniejszenie zaległości w opłatach) - i czy będą raportowane z podziałem na płeć i wiek? 10. Czy resort przeprowadził lub planuje przeprowadzić pełną ocenę skutków regulacji (OSR) z analizą równościową (Gender Impact Assessment)? Jeśli tak, proszę o udostępnienie założeń, źródeł danych i modeli symulacyjnych; jeśli nie, proszę o wyjaśnienie przyczyn. 11.
Jak program wpisuje się w długofalową politykę odchodzenia od paliw kopalnych w ogrzewnictwie indywidualnym (wymogi CEEB, wymiana kotłów, efektywność energetyczna budynków)? Czy przewidziano warunkowość (np. audyt energetyczny, plan modernizacji) przy zachowaniu realnej dostępności dla osób o niskich dochodach? Budżet i harmonogram 12. Jaki jest planowany łączny koszt programu w latach 2027-2031, w tym w ujęciu rocznym i w rozbiciu na płeć, wiek, typ gospodarstwa i terytorium? Jakie są źródła finansowania? 13. Czy przewidziano pilotaż w latach 2026-2027, z oceną efektów przed pełnym wdrożeniem? 14.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie przez Sejm poprawek zawartych w druku. Sprawozdanie wskazuje również, które poprawki powinny być głosowane łącznie. Celem ustawy jest prawdopodobnie zmiana regulacji w sektorze energetycznym.
Projekt ustawy ma na celu nowelizację Prawa energetycznego i innych ustaw, wdrażając dyrektywy UE dotyczące efektywności energetycznej i poprawy struktury rynku energii elektrycznej. Wprowadza definicje nowych typów umów (np. z gwarancją stałej ceny, elastyczne umowy przyłączeniowe) i zmienia zasady przyłączania do sieci. Ustawa ma także na celu wzmocnienie ochrony konsumentów, w tym odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym, oraz promowanie racjonalnego zużycia energii. Zmiany obejmują także kwestie związane z liczeniem zużycia paliw gazowych i przyłączaniem instalacji oraz magazynów energii elektrycznej.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie dwóch komisji sejmowych (Komisji Polityki Senioralnej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny) dotyczące Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2024. Komisje, po rozpatrzeniu informacji i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o przyjęcie tejże Informacji. Dokument nie proponuje zmian prawnych, a jedynie rekomenduje akceptację raportu o sytuacji seniorów.
Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.