Interpelacja w sprawie drastycznie niskich cen skupu ziemniaków i innych warzyw oraz trudnej sytuacji ekonomicznej polskich rolników

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich miesiącach do biur poselskich oraz mediów trafiają liczne sygnały od rolników z całej Polski wskazujące na dramatycznie niskie ceny skupu ziemniaków i warzyw. W niektórych regionach kraju cena oferowana rolnikom sięga zaledwie 0,05 zł za kilogram, co sprawia, że zbiory stają się całkowicie nieopłacalne. W efekcie część producentów rezygnuje z wykopków lub pozostawia plony na polu, gdyż koszt transportu przewyższa potencjalny dochód.

Rolnicy podkreślają, że w tym samym czasie ceny detaliczne w sklepach sięgają 2-3 zł za kilogram, co oznacza, że ich udział w ostatecznej cenie produktu stanowi zaledwie kilka procent. Pomiędzy producentem a konsumentem funkcjonuje wiele ogniw pośrednich - skupy, hurtownie, sieci handlowe - które w praktyce przejmują znaczną część marży. Tym samym rolnik, będący faktycznym wytwórcą żywności, staje się najsłabszym uczestnikiem rynku.

Sytuacja ta rodzi pytanie o uczciwość i równowagę w łańcuchu dostaw żywności, a także o skuteczność działań państwa w zakresie ochrony krajowych producentów rolnych. W wielu krajach Unii Europejskiej funkcjonują rozwiązania, które lepiej chronią rolników przed drastycznymi spadkami cen - m.in. spółdzielnie producenckie, kontraktacja, dopłaty interwencyjne oraz przepisy ograniczające nadużycia ze strony sieci handlowych.

W krajach takich jak Francja, Dania czy Holandia rolnicy działają w ramach silnych organizacji producenckich, które negocjują ceny z sieciami handlowymi i mają realny wpływ na kształtowanie warunków sprzedaży. Dzięki temu ich udział w końcowej cenie produktu jest znacznie wyższy. W Polsce natomiast rolnicy są często pozostawieni sami sobie, pozbawieni narzędzi negocjacyjnych i wsparcia logistycznego.

Trudno uznać za sprawiedliwe, że w kraju o tak silnych tradycjach rolniczych praca rolnika jest wyceniana na grosze, podczas gdy pozostałe ogniwa łańcucha żywnościowego osiągają wielokrotnie wyższe zyski. Problem ten nie dotyczy wyłącznie indywidualnych gospodarstw – jest to kwestia bezpieczeństwa żywnościowego państwa i stabilności ekonomicznej polskiej wsi.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Grzegorz Płaczek Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej