Interpelacja w sprawie podjęcia działań mających na celu poprawę skuteczności systemu transplantacyjnego

Szanowna Pani Minister,

w związku z rosnącym zapotrzebowaniem na narządy do przeszczepów w Polsce oraz niskim odsetkiem zgód na pobranie narządów od zmarłych dawców, chciałabym zwrócić uwagę na konieczność podjęcia działań mających na celu poprawę skuteczności systemu transplantacyjnego.

Transplantacja narządów to dla wielu pacjentów jedyna szansa na przedłużenie życia. W 2024 roku liczba rzeczywistych zmarłych dawców narządów wyniosła w Polsce 667, co daje 17,8 dawców na 1 mln mieszkańców. Łącznie liczba pobranych narządów od zmarłych dawców wyniosła 2462 i była wyższa o 450 narządów w porównaniu z 2023 rokiem. Jest to najwyższy wskaźnik w dotychczasowej historii, jednak donacja narządów boryka się z licznymi problemami systemowymi ograniczającymi liczbę przeszczepów.

W Polsce najczęściej przeszczepiane są nerki, lecz zdecydowanie za mało osób jest kwalifikowanych do tego przeszczepu. Na około 21 tysięcy pacjentów tylko tysiąc jest wpisanych na Krajową Listę Oczekujących. Co ważne, 10% osób dializowanych ma 20-40 lat, a kolejne 30% 40-60 lat. Osoby te powinny mieć szybką kwalifikację do przeszczepu. Inne rodzaje transplantacji, tj. wątroby, serca czy płuc, są nadal ograniczone.

Mimo obowiązującego systemu zgody domniemanej liczba zgłaszanych dawców wciąż pozostaje niewystarczająca. Każdego dnia w Polsce ponad 1700 osób czeka na przeszczep. Brak odpowiedniej edukacji społeczeństwa na temat transplantacji i donacji narządów wpływa na decyzje obywateli. Niski poziom świadomości prowadzi do obaw i niechęci wobec oddawania narządów, nawet jeśli formalnie nie zgłosili oni sprzeciwu.

1. Pani Minister, czy resort rozważy przeprowadzenie akcji mających na celu zwiększenie świadomości obywateli na temat potrzeby przekazywania narządów w kontekście ratowania życia innym?

2. Czy ministerstwo przewiduje zmiany legislacyjne w zakresie transplantacji, które mogłyby zwiększyć efektywność systemu i liczbę przeprowadzanych przeszczepów?

Z wyrazami szacunku

Monika Wielichowska Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej