Interpelacja w sprawie narastającego problemu obchodzenia prawa pracy w Polsce przez różne formy pozornego zatrudnienia

Szanowna Pani Ministro,

obchodzenie prawa pracy przybiera w Polsce różne formy, uzależnione od specyfiki branży.

- W sektorach takich jak IT oraz ochrona zdrowia szczególnie nasilone jest zjawisko tzw. fikcyjnego samozatrudnienia (false self-employment), gdzie osoby formalnie prowadzą działalność gospodarczą, a w praktyce pozostają w pełnym podporządkowaniu organizacyjnym i wykonują obowiązki charakterystyczne dla pracowników etatowych. - Z kolei w branżach takich jak gastronomia, ochrona fizyczna czy praca kurierska dominują inne formy obchodzenia Kodeksu pracy – nadużywanie umów cywilnoprawnych, outsourcing do spółek-córek czy wymuszanie przechodzenia na kontrakty B2B, nawet gdy nie spełniają one kryteriów samodzielności.

Efekty dla pracowników są podobne:

- brak stabilności zatrudnienia i ochrony przed zwolnieniem, - pozbawienie prawa do urlopu i pełnych świadczeń socjalnych, - uszczuplenie wpływów do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa, - nieuczciwa konkurencja wobec firm zatrudniających na podstawie umowy o pracę.

Raporty Państwowej Inspekcji Pracy wskazują, że znaczna część takich umów powinna zostać zakwalifikowana jako stosunek pracy. Niestety, obecne przepisy oraz praktyka nadzoru sprawiają, że problem wciąż narasta.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:

Jakie działania planuje MRPiPS w celu przeciwdziałania fikcyjnemu samozatrudnieniu, szczególnie w branżach IT i ochrony zdrowia?

Czy rząd zamierza przygotować rozwiązania ograniczające nadużywanie outsourcingu procesowego w ochronie, usługach sprzątających, gastronomii (np. tzw. zmywakowe w restauracjach hotelowych) i transporcie kurierskim?

Skoro kryteria odróżniające stosunek pracy od samozatrudnienia i umów cywilnoprawnych są jasno określone w Kodeksie pracy, to jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić ich realne egzekwowanie?

Jakie działania osłonowe dla pracowników zatrudnionych w formach nieetatowych planuje MRPiPS w perspektywie najbliższych lat?

Z poważaniem Marta Stożek Posłanka na Sejm