Interpelacja w sprawie skutków administracyjnego przekwalifikowania umów cywilnoprawnych na umowy o pracę oraz ryzyk wynikających z natychmiastowej wykonalności decyzji Państwowej Inspekcji Pracy
Data wpływu: 2025-11-20
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski wyraża zaniepokojenie związane z planowanym uprawnieniem PIP do administracyjnego przekwalifikowywania umów cywilnoprawnych na umowy o pracę i natychmiastową wykonalnością tych decyzji. Zadaje pytania dotyczące wpływu tych zmian na stabilność rozliczeń podatkowych przedsiębiorców i potencjalnych negatywnych konsekwencji podatkowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie skutków administracyjnego przekwalifikowania umów cywilnoprawnych na umowy o pracę oraz ryzyk wynikających z natychmiastowej wykonalności decyzji Państwowej Inspekcji Pracy Interpelacja nr 13682 do ministra finansów i gospodarki, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie skutków administracyjnego przekwalifikowania umów cywilnoprawnych na umowy o pracę oraz ryzyk wynikających z natychmiastowej wykonalności decyzji Państwowej Inspekcji Pracy Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 20-11-2025 Od 1 stycznia 2026 r.
Państwowa Inspekcja Pracy może uzyskać uprawnienie do administracyjnego przekwalifikowania umów cywilnoprawnych — w tym umów B2B oraz umów zlecenia — na stosunek pracy, jeżeli w ocenie inspektora sposób wykonywania obowiązków wskazuje na cechy podporządkowania właściwe dla umowy o pracę. Moim zdaniem takie uprawnienie jest bardzo niebezpieczne i korupcjogenne i uderzy w polskie firmy. Najistotniejszym elementem budzącym obawy jest natychmiastowa wykonalność decyzji PIP — rozwiązanie wyjątkowe w polskim porządku prawnym, szczególnie w sprawach o charakterze cywilnoprawnym i podatkowym.
Decyzja inspektora ma wywoływać skutki od momentu jej doręczenia pracodawcy, co oznacza obowiązek nagłej zmiany systemu rozliczeń podatkowych i składkowych, nawet jeśli przedsiębiorca odwoła się od tej decyzji. Tymczasem praktyka kontroli podatkowych i ubezpieczeniowych pokazuje, że wyniki postępowań pierwszej instancji często bywają później modyfikowane lub uchylane. Jeśli więc po pewnym czasie decyzja o przekwalifikowaniu zostanie uchylona, powstanie obowiązek dokonania ponownych korekt podatkowych i składkowych — nieraz wielomiesięcznych — co może sparaliżować działalność firm i generować znaczące koszty.
Poważne wątpliwości budzi również zakres ryzyk podatkowych i organizacyjnych wynikających z nowych przepisów. Uwagę zwraca w szczególności możliwość powstawania zaległości podatkowych wraz z odsetkami oraz ryzyko poniesienia odpowiedzialności karno-skarbowej. Problematyczne pozostają również obowiązek korygowania faktur i deklaracji VAT oraz potencjalne uznanie faktur wystawianych przez przedsiębiorcę za tzw. puste faktury, co mogłoby uniemożliwić odzyskanie uiszczonego podatku. Dodatkowym obciążeniem są ponadto skutki organizacyjne, jakie może wywołać natychmiastowa zmiana statusu kontraktora na skutek decyzji PIP.
Problemem jest również braku spójnych kryteriów oceny stosunku pracy, który w zestawieniu z natychmiastową wykonalnością decyzji może generować poważną niepewność w obrocie gospodarczym. W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy resort przeprowadził ocenę skutków regulacji pod kątem wpływu natychmiastowej wykonalności decyzji PIP na stabilność rozliczeń podatkowych i składkowych przedsiębiorców? Czy przy opracowywaniu nowych przepisów prowadzono uzgodnienia międzyresortowe z Ministerstwem Finansów dotyczące konsekwencji podatkowych przekwalifikowania umów B2B i zlecenia na stosunek pracy?
Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące ryzyka powstawania wielokrotnych korekt rozliczeń podatkowych w sytuacji późniejszego uchylenia decyzji PIP przez sąd? Czy ministerstwo analizowało ryzyko powstawania zaległości podatkowych, odsetek i odpowiedzialności karno-skarbowej po stronie przedsiębiorców, którym nakazano retroaktywne przekształcenie rozliczeń? Czy przewidziano rozwiązania zabezpieczające przedsiębiorców przed negatywnymi konsekwencjami podatkowymi, jeśli decyzja PIP zostanie po czasie uchylona?
Czy na etapie prac legislacyjnych ministerstwo prowadziło uzgodnienia z Krajową Administracją Skarbową dotyczące skutków przekwalifikowania umów cywilnoprawnych na stosunek pracy w zakresie rozliczeń VAT, w szczególności ryzyka zakwalifikowania faktur wystawianych przez kontraktorów jako tzw. pustych faktur? Czy ministerstwo analizowało wpływ nowych przepisów na przedsiębiorstwa, które stosują umowy B2B na żądanie samych kontraktorów, w sytuacjach, gdy model współpracy jest standardem branżowym?
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje brak precyzji w przepisach dotyczących dostępu podmiotów publicznych do danych z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), wyrażając obawę o ochronę danych przedsiębiorców. Pyta o konkretny zakres danych udostępnianych podmiotom innym niż KAS oraz o mechanizmy kontroli i nadzoru nad tym dostępem.
Poseł Janusz Kowalski pyta o funkcjonowanie pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, szczególnie w kontekście interpretacji pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia pełnomocnictwa "rodzajowego" obejmującego określone kategorie spraw podatkowych i pyta o plany legislacyjne Ministerstwa Finansów w tym zakresie.
Poseł Janusz Kowalski pyta o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na okulary korekcyjne dla przedsiębiorców, szczególnie w kontekście pracy przy komputerze. Podkreśla niespójność obecnych przepisów, gdzie pracodawcy mogą finansować okulary dla pracowników, a przedsiębiorcy nie mogą ich odliczyć.
Poseł pyta o interpretację ulgi termomodernizacyjnej w kontekście wydatków na modernizację dachu, kwestionując zawężające podejście organów podatkowych, które wyklucza z ulgi elementy pokrycia dachowego. Domaga się doprecyzowania przepisów i analizy wpływu obecnej interpretacji na efektywność ulgi.
Przedstawiony fragment dokumentu dotyczy sprawozdania Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju o uchwale Senatu w sprawie ustawy zmieniającej ustawę o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy. Komisje rozpatrzyły uchwałę Senatu i rekomendują Sejmowi przyjęcie większości poprawek zawartych w uchwale, odrzucając jedynie poprawki nr 3 i 14. Celem zmian jest prawdopodobnie uproszczenie i deregulacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, ułatwiając przedsiębiorcom funkcjonowanie.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.