Interpelacja w sprawie pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów oraz zagrożenia paraliżem pracy wymiaru sprawiedliwości
Data wpływu: 2025-12-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów, co grozi paraliżem wymiaru sprawiedliwości. Posłowie pytają ministra o działania mające na celu poprawę sytuacji i zapobieżenie dalszemu odpływowi pracowników.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów oraz zagrożenia paraliżem pracy wymiaru sprawiedliwości Interpelacja nr 14079 do ministra sprawiedliwości w sprawie pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów oraz zagrożenia paraliżem pracy wymiaru sprawiedliwości Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Maria Koc, Anna Kwiecień, Marzena Anna Machałek Data wpływu: 08-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z opisanymi w mediach informacjami, w tym w materiale „Pracownik sądu też człowiek - bez godnej płacy odejdzie” opublikowanym w serwisie prawo.pl , pracownicy sądów – urzędnicy, protokolanci, asystenci sędziów, pracownicy administracji i obsługi – od lat otrzymują wynagrodzenia nieadekwatne do zakresu wykonywanej pracy, obciążeń i odpowiedzialności.
W wielu przypadkach pensje są niewiele wyższe niż minimalne wynagrodzenie, a obowiązki stale rosną wraz z rosnącą liczbą spraw, koniecznością obsługi rozbudowanych systemów teleinformatycznych i presją na szybkość działania. Brak godnych płac i ograniczone możliwości awansu powodują systematyczne obniżanie atrakcyjności tej pracy. Jak wskazują przedstawiciele środowiska oraz związki zawodowe, od kilku lat obserwowany jest wzmożony odpływ pracowników sądów do sektora prywatnego, samorządów czy innych instytucji administracji publicznej. Wiele osób rezygnuje z pracy w sądach, poszukując zatrudnienia o wyższej stabilności finansowej.
Proces ten już teraz skutkuje coraz częstszym pojawianiem się nieobsadzonych stanowisk, trudnościami w rekrutacji oraz przeciążeniem obowiązkami osób pozostających w sądach. Sytuację dodatkowo pogarsza cięcie środków na wynagrodzenia poprzez poprawkę, która – jak podkreślają organizacje pracownicze – pozbawiła sądy ok. 95 mln zł. Oznacza to brak możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek realnych podwyżek wynagrodzeń, a nawet zagrożenie dla utrzymania stabilności dotychczasowej siatki płac.
Tak poważne ograniczenia finansowe zostały odebrane jako dowód braku uznania dla roli pracowników sądów oraz jako czynnik pogłębiający frustrację i obniżający morale kadry. Brak szybkiej i skutecznej reakcji państwa i dalsze ignorowanie potrzeb pracowników sądów może doprowadzić do jeszcze większego paraliżu organizacyjnego sądów, który będzie skutkować dalszym wydłużeniem czasu trwania postępowań, co z kolei pogłębi erozję zaufania obywateli do państwa prawa oraz sprawności wymiaru sprawiedliwości.
Tak szeroko zakrojone konsekwencje nie dotyczą wyłącznie środowiska pracowniczego, ale całego społeczeństwa, które na co dzień potrzebuje sprawnie działającego wymiaru sprawiedliwości. Z punktu widzenia interesu publicznego zasadne i niezbędne wydaje się przywrócenie środków finansowych odebranych w projekcie budżetu oraz zapewnienie stabilnego, corocznego wzrostu funduszu płac, co pozwoli wprowadzić systemowe regulacje płacowe, dzięki którym możliwe będzie zatrzymanie kadr i w efekcie powstrzymanie dalszego paraliżu wymiaru sprawiedliwości.
Wśród zgłaszanych do mnie postulatów znalazły się również takie, jak powołanie stałego zespołu monitorującego kondycję kadrową sądów, który analizowałby rotację, liczbę wakatów, obciążenie pracowników i czas oczekiwania stron na rozstrzygnięcie oraz prowadzenie dialogu ze związkami zawodowymi i środowiskiem pracowniczym w sposób stały, nie doraźny. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo posiada pełną wiedzę o skali kryzysu kadrowego i płacowego w sądach oraz o nasilającym się zjawisku odchodzenia pracowników do innych sektorów zatrudnienia?
Jak Pan Minister ocenia skutki poprawki budżetowej ograniczającej środki na wynagrodzenia pracowników sądów o ok. 95 mln zł? Czy uważa Pan, że budżet w obecnym kształcie pozwoli na utrzymanie stabilnego funkcjonowania sądów? Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapobiec dalszemu odpływowi pracowników i przeciwdziałać pogłębianiu się wakatów w sądach? Czy planowane jest wprowadzenie trwałych systemowych mechanizmów wzrostu wynagrodzeń, które pozwolą na realne podniesienie atrakcyjności pracy w sądach?
Czy ministerstwo zamierza stworzyć system monitorowania rotacji i obciążenia pracą w sądach oraz publikować cykliczne raporty w tym zakresie? W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać ryzyku paraliżu organizacyjnego sądów oraz dalszego wydłużania czasu trwania postępowań wynikającego z braków kadrowych? Czy planowane są konsultacje z przedstawicielami związków zawodowych oraz kadry pracowniczej w celu wypracowania wspólnego, długoterminowego planu naprawczego?
Poseł Ciecióra wyraża zaniepokojenie wytycznymi KOWR ograniczającymi przetargi ofert pisemnych na dzierżawę gruntów rolnych Skarbu Państwa, argumentując, że może to doprowadzić do wzrostu kosztów dzierżawy i utrudnić dostęp do ziemi dla mniejszych gospodarstw. Pyta o powody wprowadzenia tych zmian bez konsultacji i jawnej informacji dla rolników, sugerując, że zasób ziemi rolnej powinien służyć także wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych, a nie tylko maksymalizacji czynszu.
Poseł Krzysztof Ciecióra interweniuje w sprawie braku transparentności wynagrodzeń kadry zarządzającej Sieci Badawczej Łukasiewicz, twierdząc, że prezes Centrum Łukasiewicz odmawia udostępnienia tych informacji, co jest niezgodne z prawem. Pyta ministra o szczegółowe dane dotyczące wynagrodzeń dyrektorów instytutów i prezesów Centrum Łukasiewicz.
Poseł Krzysztof Ciecióra pyta o interpretację NIK dotyczącą wynagrodzeń osób odwołanych z funkcji kierowniczych w Sieci Badawczej Łukasiewicz i jej wpływ na sytuację prawną tych osób oraz gospodarowanie środkami publicznymi. Interpelacja ma na celu wyjaśnienie skali problemu, podstaw prawnych działania i skoordynowania działań w Sieci Łukasiewicz w tej kwestii.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem transparentności i podstaw prawnych wskaźnika referencyjnego POLSTR, który ma zastąpić WIBOR, wskazując na ryzyko sporów sądowych. Pytają ministra o odpowiedzialność za opracowanie wskaźnika, podstawę prawną jego funkcjonowania oraz gwarancje zgodności z regulacjami prawnymi.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie negatywnymi konsekwencjami zniesienia obowiązku zadawania prac domowych w szkołach podstawowych, wskazując na spadek motywacji uczniów i pogłębianie nierówności. Żądają udostępnienia analiz i raportów, na podstawie których podjęto decyzję o reformie, oraz wyjaśnienia zniknięcia raportu IBE.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o sporcie oraz ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Główna zmiana dotyczy dodania art. 6a do ustawy o sporcie, który ma na celu uregulowanie wzajemnych relacji pomiędzy zawodnikami, trenerami, instruktorami sportu lub innymi członkami sztabu szkoleniowego a klubami sportowymi, związkami sportowymi lub polskimi związkami sportowymi. Określa, że relacje te mogą opierać się na stosunku pracy lub umowie cywilnoprawnej (w tym kontrakcie sportowym). Ma to na celu usankcjonowanie różnych form zatrudnienia w sporcie.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy dotyczy informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w Polsce w latach 2022-2024. Analizuje on aspekty prawne, liczbę spółdzielni, zatrudnienie, działalność, instrumenty wsparcia oraz realizację programów publicznych przez te podmioty. Celem raportu jest monitorowanie i udoskonalanie rozwiązań prawnych i instytucjonalnych dla spółdzielni socjalnych. Informacja jest wymagana przez art. 19a ustawy o spółdzielniach socjalnych i pozwala na programowanie strategicznych rozwiązań wspierających rozwój sektora ekonomii społecznej.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, umożliwiając aplikantom, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, ponowne podejście do niego. Wprowadza się możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu dla osób, które dwukrotnie go nie zdały, a także reguluje zasady ponownego przystępowania do egzaminu w zależności od przyczyn niezdania lub nieprzystąpienia do niego. Celem jest uwzględnienie różnych okoliczności życiowych aplikantów oraz poprawa sytuacji kadrowej w sądach i prokuraturze. Dodatkowo, ujednolica się terminy związane z egzaminami, wyrażając je w latach, a nie w miesiącach, aby uniknąć trudności interpretacyjnych.
Projekt ustawy nowelizuje Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz szereg innych ustaw (m.in. Prawo o adwokaturze, Prawo o radcach prawnych, Prawo o notariacie) w celu wprowadzenia stanowiska młodszego asystenta sędziego. Ustawa określa wymagania, jakie musi spełniać osoba zatrudniana na tym stanowisku, w tym status studenta prawa, wiek i okres zatrudnienia. Reguluje również zasady zatrudniania asystentów sędziego na czas określony i nieokreślony oraz kwestie wynagrodzeń i staży asystenckich. Ma to na celu usprawnienie funkcjonowania sądów poprzez umożliwienie zatrudniania studentów prawa jako młodszych asystentów sędziów.