Interpelacja w sprawie zasadności wprowadzenia podwyższonej stawki podatku VAT na wybrane napoje bezalkoholowe
Data wpływu: 2025-12-28
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje zasadność podwyższenia stawki VAT na wybrane napoje bezalkoholowe, w tym napoje z sokami, energetyczne i bezalkoholowe odpowiedniki alkoholi, pytając o analizy ekonomiczne i spójność tej decyzji z celami zdrowotnymi i uproszczeniem systemu VAT. Wyraża obawę o negatywny wpływ na rynek cydru i brak spójności z polityką antyalkoholową w odniesieniu do napojów bezalkoholowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zasadności wprowadzenia podwyższonej stawki podatku VAT na wybrane napoje bezalkoholowe Interpelacja nr 14369 do ministra finansów i gospodarki w sprawie zasadności wprowadzenia podwyższonej stawki podatku VAT na wybrane napoje bezalkoholowe Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 28-12-2025 W wyniku planowanej nowelizacji przepisów dotyczących podatku od towarów i usług przewidziano objęcie od 1 lipca 2026 r.
podstawową stawką VAT w wysokości 23% wybranych kategorii napojów bezalkoholowych, w tym napojów zawierających określony udział soku owocowego lub warzywnego, napojów energetycznych oraz bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych. Zmiana ta oznacza odejście od dotychczasowych preferencyjnych stawek VAT stosowanych wobec tych produktów. Z uzasadnienia projektu wynika, że podwyższenie stawki VAT ma charakter systemowy i porządkujący, a w części przypadków wiązane jest również z deklarowanymi celami zdrowotnymi.
Jednocześnie jednak uzasadnienie to nie zawiera precyzyjnych danych ani jednoznacznych analiz, które pozwalałyby ocenić, czy zastosowanie podstawowej stawki VAT wobec wskazanych napojów jest rozwiązaniem racjonalnym, proporcjonalnym i spójnym z dotychczasową logiką podatku od towarów i usług. W szczególności wątpliwości budzi objęcie jednolitą, podwyższoną stawką VAT produktów istotnie zróżnicowanych pod względem składu, funkcji konsumpcyjnej oraz oddziaływania rynkowego, w tym bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych, które w praktyce pełnią odmienną rolę niż klasyczne alkohole.
Dotyczy to zwłaszcza rynku cydru, który w Polsce jest segmentem rozwijającym się, silnie powiązanym z krajowym sadownictwem i produkcją rolną, a jednocześnie wyjątkowo wrażliwym na zmiany fiskalne. W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Jakie konkretne analizy ekonomiczne, podatkowe lub sektorowe zostały przeprowadzone w Ministerstwie Finansów przed podjęciem decyzji o objęciu wybranych napojów bezalkoholowych podstawową stawką VAT i jakie były ich kluczowe wnioski?
Czy w toku prac nad nowelizacją sporządzono szczegółową ocenę skutków regulacji dedykowaną wyłącznie rynkowi napojów bezalkoholowych, a jeżeli tak – dlaczego jej ustalenia nie zostały w sposób jednoznaczny odzwierciedlone w uzasadnieniu projektu? Na jakiej podstawie merytorycznej Ministerstwo Finansów uznało, że napoje zawierające określony udział soku owocowego lub warzywnego nie powinny korzystać z preferencyjnej stawki VAT, mimo że skład tych produktów zbliża je do kategorii żywności?
W jaki sposób Ministerstwo Finansów uzasadnia objęcie bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych stawką 23% VAT, skoro produkty te nie zawierają alkoholu lub zawierają go w ilościach śladowych, a ich konsumpcja nie generuje skutków właściwych dla alkoholu etylowego? Czy przeprowadzono analizę skutków podwyższenia stawki VAT dla rynku cydru w Polsce, w szczególności w odniesieniu do krajowych producentów, struktury podaży oraz powiązań tego segmentu z krajowym sadownictwem?
Jakie przesłanki doprowadziły do zrównania podatkowego bezalkoholowego cydru z innymi napojami objętymi podstawową stawką VAT pomimo odmiennych uwarunkowań produkcyjnych i rynkowych tego produktu? Czy Ministerstwo Finansów analizowało spójność wprowadzonej zmiany z deklarowanym celem uproszczenia systemu VAT, biorąc pod uwagę ryzyko dalszych sporów klasyfikacyjnych oraz konieczność wydawania indywidualnych interpretacji podatkowych?
W jakim zakresie przy projektowaniu podwyżki VAT uwzględniono porównawcze analizy rozwiązań stosowanych w innych państwach Unii Europejskiej w odniesieniu do opodatkowania napojów bezalkoholowych oraz bezalkoholowych odpowiedników alkoholu? Czy Ministerstwo Finansów rozważało alternatywne rozwiązania regulacyjne lub podatkowe, które pozwalałyby realizować deklarowane cele fiskalne lub zdrowotne bez rezygnacji z preferencyjnych stawek VAT dla wskazanych kategorii napojów?
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje brak precyzji w przepisach dotyczących dostępu podmiotów publicznych do danych z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), wyrażając obawę o ochronę danych przedsiębiorców. Pyta o konkretny zakres danych udostępnianych podmiotom innym niż KAS oraz o mechanizmy kontroli i nadzoru nad tym dostępem.
Poseł Janusz Kowalski pyta o funkcjonowanie pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, szczególnie w kontekście interpretacji pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia pełnomocnictwa "rodzajowego" obejmującego określone kategorie spraw podatkowych i pyta o plany legislacyjne Ministerstwa Finansów w tym zakresie.
Poseł Janusz Kowalski pyta o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na okulary korekcyjne dla przedsiębiorców, szczególnie w kontekście pracy przy komputerze. Podkreśla niespójność obecnych przepisów, gdzie pracodawcy mogą finansować okulary dla pracowników, a przedsiębiorcy nie mogą ich odliczyć.
Poseł pyta o interpretację ulgi termomodernizacyjnej w kontekście wydatków na modernizację dachu, kwestionując zawężające podejście organów podatkowych, które wyklucza z ulgi elementy pokrycia dachowego. Domaga się doprecyzowania przepisów i analizy wpływu obecnej interpretacji na efektywność ulgi.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.