Interpelacja w sprawie zmian w systemie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej oraz usprawnienia egzekucji opłat od osób zobowiązanych
Data wpływu: 2026-01-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Frydrych zwraca uwagę na niewydolność systemu finansowania domów pomocy społecznej, gdzie ciężar finansowy coraz częściej spada na gminy z powodu trudności w egzekwowaniu opłat od rodzin. Pyta o planowane zmiany w ustawie o pomocy społecznej w celu usprawnienia egzekucji należności i przeniesienia części finansowania na budżet państwa.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmian w systemie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej oraz usprawnienia egzekucji opłat od osób zobowiązanych Interpelacja nr 14553 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zmian w systemie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej oraz usprawnienia egzekucji opłat od osób zobowiązanych Zgłaszający: Joanna Frydrych Data wpływu: 09-01-2026 Szanowna Pani Minister, docierają do mnie liczne sygnały od przedstawicieli gmin oraz ośrodków pomocy społecznej, które wskazują na niewydolność obecnego systemu.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, koszty pobytu w DPS pokrywa w pierwszej kolejności mieszkaniec, następnie małżonek i zstępni/wstępni, a na końcu gmina. W praktyce jednak, ciężar ten coraz częściej spada w całości na samorząd. Gminy zmuszone są dopłacać kwoty do różnicy między średnim kosztem utrzymania a wpłatą mieszkańca, ponieważ egzekwowanie opłat od rodzin jest procesem długotrwałym, biurokratycznym i często nieskutecznym.
W związku z powyższym, kluczowe wydaje się podjęcie działań w dwóch obszarach: uszczelnienia systemu pobierania opłat od zobowiązanych członków rodziny oraz systemowej zmiany struktury finansowania DPS, przenoszącej większy ciężar na budżet centralny. Obecne instrumenty prawne, którymi dysponują gminy, są niewystarczające. Ustalanie sytuacji dochodowej rodzin, zawieranie umów w sprawie wnoszenia opłat czy wydawanie decyzji administracyjnych o zwrocie kosztów, to procesy, które trwają miesiącami, a często są skutecznie blokowane.
Samorządy postulują wprowadzenie mechanizmów, które ułatwią i przyspieszą egzekucję należności od osób, które faktycznie posiadają zdolność finansową do partycypowania w kosztach utrzymania swoich bliskich, lecz uchylają się od tego obowiązku. Wobec powyższego działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1.
Czy ministerstwo dostrzega problem niewydolności obecnych przepisów dotyczących ustalania i egzekwowania opłat za pobyt w DPS od osób zobowiązanych (zstępnych, wstępnych) i czy trwają prace nad nowelizacją ustawy o pomocy społecznej, która wyposażyłaby gminy w skuteczniejsze instrumenty egzekucyjne, pozwalające na szybsze ściąganie należności od uchylających się rodzin? 2.
Czy rozważane jest wprowadzenie uproszczonej ścieżki administracyjnej, która pozwalałaby gminom na automatyczne ustalanie odpłatności na podstawie danych z systemów podatkowych, bez konieczności prowadzenia długotrwałych wywiadów środowiskowych, które często są utrudniane przez zobowiązanych? 3. Czy ministerstwo planuje reformę systemową, która w większym stopniu przeniosłaby ciężar finansowania domów pomocy społecznej na budżet państwa, np. poprzez zmianę charakteru tego zadania z zadania własnego gminy na zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej w szerszym niż obecnie zakresie? 4.
Jakie działania zamierza podjąć resort, aby ujednolicić orzecznictwo w sprawach dotyczących odpłatności za DPS, tak aby wyeliminować sytuacje, w których gminy przegrywają sprawy sądowe? 5. Czy planowana jest waloryzacja progów dochodowych, od których uzależniona jest wysokość dopłat z budżetu państwa, tak aby odpowiadały one aktualnym kosztom utrzymania w placówkach? Z wyrazami szacunku Joanna Frydrych
Posłanka interweniuje w sprawie braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, co powoduje utrudnienia w ich codziennym funkcjonowaniu. Pyta ministerstwo o planowane działania legislacyjne mające na celu rozwiązanie tego problemu i zapewnienie ciągłości uprawnień.
Posłowie pytają o funkcjonowanie systemu świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnością słuchu, podnosząc problem niedostatecznego uwzględnienia specyfiki ich potrzeb w kryteriach oceny. Domagają się analizy i ewentualnych zmian w systemie, aby lepiej odpowiadał on na bariery komunikacyjne i społeczne, z jakimi mierzą się osoby głuche.
Posłanka zwraca uwagę na problem braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami podczas oczekiwania na wydanie nowej karty, co utrudnia im codzienne funkcjonowanie. Pyta ministra o analizę problemu, dane dotyczące czasu oczekiwania i ewentualne plany legislacyjne zapewniające ciągłość uprawnień.
Posłowie kwestionują art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który umożliwia wybranej grupie osób ponowne przeliczenie emerytury w sposób nieuwzględniający wcześniejszych wypłat, co prowadzi do nierówności. Pytają o liczbę beneficjentów, koszt tego rozwiązania i plany ujednolicenia zasad przeliczania świadczeń.
Posłowie zwracają uwagę na problem niejednolitej rejestracji łodzi ratowniczych, gdzie brak wyodrębnionej kategorii "łodzi ratowniczej" prowadzi do chaosu i utrudnień dla służb ratowniczych. Pytają, czy ministerstwo planuje uregulowanie tej kwestii i ujednolicenie praktyk rejestracyjnych.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Przedstawiony tekst to fragment druku sejmowego dotyczącego ustawy budżetowej na rok 2026, po rozpatrzeniu przez Senat. Senat proponuje 10 poprawek do ustawy, obejmujących głównie przesunięcia środków między różnymi częściami budżetu państwa. Celem tych poprawek jest m.in. zwiększenie finansowania zadań własnych JST, przygotowań do Jamboree Skautowego, wsparcie Europejskiego Centrum Solidarności, Biblioteki Narodowej, Polskiej Organizacji Turystycznej, programów dla seniorów, rozbudowy szpitala w Bydgoszczy, cyberbezpieczeństwa i aktualizacja terminu wejścia w życie ustawy. Poprawki te mają na celu lepsze dostosowanie budżetu do aktualnych potrzeb i priorytetów państwa.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o języku polskim, wprowadzając wyjątki od obowiązku używania języka polskiego. Wyjątki te dotyczą procedur wyboru projektów finansowanych ze środków europejskich oraz konkursów na projekty badań naukowych, umożliwiając używanie języków obcych w sytuacjach uzasadnionych międzynarodowym charakterem lub koniecznością oceny przez zagranicznych ekspertów. Celem jest usprawnienie procesów związanych z projektami o charakterze międzynarodowym i badaniami naukowymi. Nowelizacja nie obejmuje konkursów i wyborów rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.