Interpelacja w sprawie pojawiających się informacji o możliwych zmianach w funkcjonowaniu Funduszu Kościelnego
Data wpływu: 2026-01-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski wyraża zaniepokojenie możliwością zmian w funkcjonowaniu Funduszu Kościelnego, argumentując, że takie zmiany mogą naruszać zasadę równouprawnienia Kościołów i ograniczać wolność wyznania. Pyta o analizy prowadzone przez Ministerstwo Finansów w tym zakresie oraz o potencjalne zabezpieczenia dla duchownych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie pojawiających się informacji o możliwych zmianach w funkcjonowaniu Funduszu Kościelnego Interpelacja nr 14640 do ministra finansów i gospodarki w sprawie pojawiających się informacji o możliwych zmianach w funkcjonowaniu Funduszu Kościelnego Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 15-01-2026 W wypowiedziach przedstawicieli rządu pojawiają się sygnały o pracach nad przyszłym kształtem Funduszu Kościelnego, a także o możliwościach jego ograniczenia lub zastąpienia innymi mechanizmami finansowania, w tym koncepcjami porównywanymi do zagranicznych modeli podatku kościelnego.
Tego typu propozycje są jednak kontrowersyjne, ponieważ łamią dotychczasowy konsensus społeczny i konstytucyjną zasadę równouprawnienia Kościołów i związków wyznaniowych. Zasady współfinansowania Kościoła przez państwo wynikające z historycznych uwarunkowań oraz umów międzynarodowych powinny być traktowane jako filar stabilności, a nie poddawane próbom radykalnych zmian bez szerokich konsultacji społecznych oraz uwzględnienia skutków dla wspólnot religijnych i wiernych.
Podnoszone w debacie koncepcje podatku od tacy albo innego mechanizmu poboru środków od wiernych niosą ryzyko formalnego opodatkowania praktyk religijnych i funkcjonowania wspólnot wyznaniowych, co może prowadzić do ograniczenia wolności wyznania i naruszenia konstytucyjnie gwarantowanych praw obywatelskich. Ponadto jakiekolwiek próby likwidacji Funduszu Kościelnego bez gwarancji zachowania odpowiednich zabezpieczeń socjalnych dla duchownych – zwłaszcza w obszarze ubezpieczeń zdrowotnych i emerytalnych – narażają na pogorszenie sytuacji materialnej osoby, które swoją służbę poświęcają wspólnocie wiernych.
Ewentualne próby ingerencji w system finansowania Kościoła nie mogą być sprowadzane wyłącznie do rachunku fiskalnego ani traktowane jako techniczna korekta wydatków publicznych. Kościół katolicki oraz inne Kościoły i związki wyznaniowe w Polsce pełnią od dekad fundamentalną rolę społeczną, wychowawczą, charytatywną i wspólnototwórczą, w wielu obszarach realnie odciążając państwo z obowiązków, których samo nie byłoby w stanie skutecznie realizować. Podważanie stabilności ich funkcjonowania uderza nie tylko we wspólnoty religijne, ale również w miliony obywateli korzystających z ich działalności.
W tym kontekście wszelkie zapowiedzi, sugestie lub nieoficjalne informacje dotyczące zmian w Funduszu Kościelnym budzą uzasadniony niepokój. Państwo nie ma prawa podejmować działań, które mogłyby prowadzić do pośredniego lub bezpośredniego opodatkowania praktyk religijnych, w tym ofiar składanych dobrowolnie przez wiernych, ani do przerzucania na obywateli kosztów decyzji ideologicznych rządu. Takie rozwiązania naruszałyby konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii oraz zasadę autonomii i niezależności Kościoła i państwa.
Dlatego wszelkie rozważania w tym zakresie powinny zostać poprzedzone rzetelną oceną skutków prawnych, społecznych i konstytucyjnych, a przede wszystkim otwartą debatą publiczną i rzeczywistymi konsultacjami z przedstawicielami Kościołów i związków wyznaniowych. Niedopuszczalne jest wprowadzanie zmian tylnymi drzwiami, bez jasnego mandatu społecznego, które mogłyby prowadzić do destabilizacji funkcjonowania parafii, diecezji oraz działalności charytatywnej, a w konsekwencji – do osłabienia więzi społecznych i lokalnych wspólnot.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy Ministerstwo Finansów prowadzi obecnie jakiekolwiek analizy, prace koncepcyjne lub wewnętrzne konsultacje dotyczące ewentualnych zmian w funkcjonowaniu Funduszu Kościelnego, w tym jego ograniczenia lub likwidacji, a jeśli tak – na jakim etapie się one znajdują? Czy w przypadku rozważania ograniczenia lub likwidacji Funduszu Kościelnego analizowane są potencjalne mechanizmy kompensacyjne dla duchownych, w szczególności w zakresie zabezpieczenia emerytalnego i zdrowotnego, tak aby ich sytuacja socjalna nie uległa pogorszeniu?
Czy analizowano wpływ potencjalnych zmian w systemie finansowania Kościołów i związków wyznaniowych na ich działalność charytatywną, opiekuńczą, edukacyjną i społeczną, w szczególności na organizacje, które korzystają pośrednio lub bezpośrednio ze środków Funduszu Kościelnego lub z darowizn wiernych? Czy Ministerstwo Finansów rozważa scenariusze, w których ewentualne nowe rozwiązania finansowe mogłyby prowadzić do pośredniego lub bezpośredniego opodatkowania praktyk religijnych, w tym zbiórek na tacę, ofiar pieniężnych lub wpłat na fundusze parafialne, i jakie stanowisko resort zajmuje wobec takich rozwiązań?
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje brak precyzji w przepisach dotyczących dostępu podmiotów publicznych do danych z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), wyrażając obawę o ochronę danych przedsiębiorców. Pyta o konkretny zakres danych udostępnianych podmiotom innym niż KAS oraz o mechanizmy kontroli i nadzoru nad tym dostępem.
Poseł Janusz Kowalski pyta o funkcjonowanie pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, szczególnie w kontekście interpretacji pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia pełnomocnictwa "rodzajowego" obejmującego określone kategorie spraw podatkowych i pyta o plany legislacyjne Ministerstwa Finansów w tym zakresie.
Poseł Janusz Kowalski pyta o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na okulary korekcyjne dla przedsiębiorców, szczególnie w kontekście pracy przy komputerze. Podkreśla niespójność obecnych przepisów, gdzie pracodawcy mogą finansować okulary dla pracowników, a przedsiębiorcy nie mogą ich odliczyć.
Poseł pyta o interpretację ulgi termomodernizacyjnej w kontekście wydatków na modernizację dachu, kwestionując zawężające podejście organów podatkowych, które wyklucza z ulgi elementy pokrycia dachowego. Domaga się doprecyzowania przepisów i analizy wpływu obecnej interpretacji na efektywność ulgi.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Przedstawiony tekst to fragment druku sejmowego dotyczącego ustawy budżetowej na rok 2026, po rozpatrzeniu przez Senat. Senat proponuje 10 poprawek do ustawy, obejmujących głównie przesunięcia środków między różnymi częściami budżetu państwa. Celem tych poprawek jest m.in. zwiększenie finansowania zadań własnych JST, przygotowań do Jamboree Skautowego, wsparcie Europejskiego Centrum Solidarności, Biblioteki Narodowej, Polskiej Organizacji Turystycznej, programów dla seniorów, rozbudowy szpitala w Bydgoszczy, cyberbezpieczeństwa i aktualizacja terminu wejścia w życie ustawy. Poprawki te mają na celu lepsze dostosowanie budżetu do aktualnych potrzeb i priorytetów państwa.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o języku polskim, wprowadzając wyjątki od obowiązku używania języka polskiego. Wyjątki te dotyczą procedur wyboru projektów finansowanych ze środków europejskich oraz konkursów na projekty badań naukowych, umożliwiając używanie języków obcych w sytuacjach uzasadnionych międzynarodowym charakterem lub koniecznością oceny przez zagranicznych ekspertów. Celem jest usprawnienie procesów związanych z projektami o charakterze międzynarodowym i badaniami naukowymi. Nowelizacja nie obejmuje konkursów i wyborów rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.