Interpelacja w sprawie wykluczenia transportowego i funkcjonowania Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA)

Szanowny Panie Ministrze,

Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA) pełni kluczową rolę w finansowym wsparciu organizatorów publicznego transportu autobusowego o charakterze użyteczności publicznej, zarówno na poziomie województw, jak i powiatów oraz gmin. Dzięki FRPA samorządy mają możliwość dopłat do deficytu świadczenia przewozów autobusowych, co przekłada się na dostępność połączeń dla mieszkańców obszarów wiejskich i mniejszych miejscowości oraz na ograniczenie zjawiska wykluczenia transportowego.

W debacie publicznej oraz w opiniach branżowych i samorządowych pojawiają się jednak istotne pytania dotyczące efektów funkcjonowania tego mechanizmu. Z jednej strony FRPA jest aktywnie wykorzystywany — przykładowo w województwie kujawsko-pomorskim w 2025 r. dofinansowanie zostało przeznaczone na funkcjonowanie 572 linii autobusowych. Z drugiej strony eksperci i środowiska samorządowe wskazują, że obowiązujące obecnie zasady umów FRPA, w szczególności skrócenie okresu obowiązywania dopłat z 10 do 3 lat, mogą utrudniać długofalowe planowanie siatki połączeń oraz inwestycji w tabor. Problem ten w szczególnym stopniu dotyczy mniejszych gmin i powiatów, które nie dysponują rozbudowanym zapleczem organizacyjnym i finansowym.

Dla powiatu grudziądzkiego zagadnienie to ma szczególne znaczenie. Powiat ten w ostatnich latach realizował działania na rzecz rozwoju lokalnego transportu autobusowego, w tym organizację systemu komunikacyjnego obejmującego znaczną liczbę linii oraz zakup niskoemisyjnych autobusów przy wsparciu środków z Krajowego Planu Odbudowy. Przykładowo w 2025 roku powiat grudziądzki, po przeprowadzeniu postępowania przetargowego, zawarł umowę z przewoźnikiem na okres pięciu lat — od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2030 r. Jej łączna wartość przekracza 64 mln zł. W planach finansowych samorząd uwzględniał środki z FRPA, gdyż lokalne potrzeby transportowe przekraczają dostępne zasoby własne. Ograniczony czas obowiązywania dopłat z FRPA rodzi jednak istotne pytania o stabilność świadczenia usług publicznych w średniej i długiej perspektywie.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Jakie działania podjęło lub planuje podjąć ministerstwo w zakresie Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, aby zwiększyć stabilność funkcjonowania przewozów autobusowych w perspektywie długoterminowej?

Czy ministerstwo przewiduje rozważenie dostosowania okresów obowiązywania umów, w szczególności poprzez umożliwienie zawierania umów dłuższych niż 3 lata, tak aby organizatorzy transportu mogli planować i realizować lokalne sieci przewozów z większą przewidywalnością?

Jakie rozwiązania przewiduje ministerstwo dla samorządów, które na podstawie wcześniejszych przepisów zawarły umowy z przewoźnikami na okres dłuższy niż 3 lata?

Czy resort dysponuje analizą obszarów, które pomimo dopłat z FRPA nadal borykają się z problemem wykluczenia transportowego?

Z poważaniem

Marcin Skonieczka Poseł na Sejm RP