Interpelacja nr 3339

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie znowelizowania ustawy o pomocy społecznej Interpelacja nr 3339 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie znowelizowania ustawy o pomocy społecznej Zgłaszający: Monika Wielichowska Data wpływu: 07-06-2024 Szanowna Pani Minister, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. 2023 poz. 901 t.j. z późn. zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie zaś do art. 27 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. 2023 poz.1610 t.j. z późn.

zm.) miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Powyższe stanowisko prezentowane jest przez organa administracyjne jak i sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że zastosowanie znajduje tu art. 27 K.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna. Za przykład posłużyć może m.in. gmina Kłodzko, na terenie której znajduje się Zakład Leczniczo-Opiekuńczy dla Dzieci w Piszkowicach, do którego kierowane są dzieci z całej Polski.

Na wniosek kierownictwa zakładu sąd ustanawia dla małoletnich przebywających w placówce opiekunów prawnych, którzy w większości zamieszkują na terenie gminy Kłodzko. W trakcie pobytu w zakładzie leczniczo-opiekuńczym w wielu przypadkach w związku z brakiem rokowań poprawy stanu zdrowia, na wniosek opiekuna prawnego, sąd wyraża zgodę na umieszczenie podopiecznego w domu pomocy społecznej.

W tym momencie wyłącznie z powodu zamieszkania na terenie gminy Kłodzko opiekuna prawnego ustanowionego dla małoletniego przez sąd, w obecnym stanie prawnym, gminą zobowiązaną do umieszczenia w domu pomocy społecznej i ponoszenia odpłatności jest gmina Kłodzko, co stanowi znaczne obciążenie budżetu. Analizując powyższy przykład gminy Kłodzko, należy stwierdzić, że gmina zobowiązana jest ponosić koszty finansowania pobytu wskazanych osób w domu pomocy społecznej, które w znacznej części przez wiele lat obciążają budżet gminy, a nie były i nie są jej mieszkańcami.

Przed umieszczeniem w placówce swoje centrum życiowe prowadziły na terenie innej gminy, a umieszczenie w zakładzie jest miejscem czasowym, mającym na celu zapewnienie opieki i prowadzenie działań zmierzających do poprawy stanu zdrowia podopiecznych. W przekonaniu władz gminy Kłodzko stosowanie art. 27 K.c. nie powinno mieć tu miejsca, nie tylko dlatego, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera odesłania, ale przede wszystkim dlatego, że stosowanie tego przepisu jest sprzeczne z wykładnią systemową i zasadami pomocy społecznej.

Jedna z powszechnie przyjmowanych reguł wykładni systemowej mówi, że znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono jak najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm części systemu prawa, do którego interpretowana norma należy.

Zgodnie z zasadą pomocniczości, wsparcie osobie potrzebującej powinna udzielać ta wspólnota lokalna i ta społeczność, do których dana osoba w tym przypadku przynależała przed umieszczeniem w instytucji lub placówce opiekuńczej, w której umieszczona została w konkretnym celu opiekuńczym zmierzającym przede wszystkim do poprawy stanu zdrowia czy poprawy funkcjonowania w środowisku lokalnym, a umieszczenie zostało dokonane instytucjonalnie na podstawie postanowienia sądu.

W tym przypadku właściwa powinna być gmina ostatniego faktycznie dobrowolnego miejsca pobytu takiej osoby przed instytucjonalnym umieszczeniem, czyli gmina, gdzie osoba zamieszkiwała i miała swoje centrum życiowe. Przeniesienie obowiązku udzielania pomocy na gminę właściwą dla opiekuna osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie jest zabiegiem sztucznym, oderwanym od rzeczywistości i idei samorządności.