Interpelacja nr 3606

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie zaliczania do przychodu pracowników wartości noclegów pracowniczych finansowanych przez pracodawcę Interpelacja nr 3606 do ministra finansów, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zaliczania do przychodu pracowników wartości noclegów pracowniczych finansowanych przez pracodawcę Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 01-07-2024 Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze, definicja przychodów ze stosunku pracy zawarta w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2024, poz.

226) (dalej jako: PDOF) przysparza licznych problemów interpretacyjnych w zakresie zaliczania do przychodów pracownika określonych kategorii wydatków ponoszonych przez pracodawcę w związku z zatrudnianiem pracowników. Jeden z nich dotyczy nieodpłatnych świadczeń ponoszonych za pracownika przez pracodawcę. W obecnym stanie prawnym nie jest możliwe jednoznaczne określenie, które wydatki ponoszone przez pracodawcę zaliczają się do nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracownika, co prowadzi do niepewności w zakresie zobowiązań publicznoprawnych.

Szczególnie dotkliwe, zarówno dla pracodawców, jak i pracowników, są w ostatnich latach interpretacje dotyczące kosztów noclegów pracowniczych, jakie ponoszą pracodawcy w związku z wykonywaniem przez pracowników pracy w różnych miejscach oddalonych, czy to od miejsca zamieszkania pracownika, czy siedziby pracodawcy. Problem dotyczy różnych branż, w których zatrudniani są tzw. pracownicy mobilni (przedstawiciele handlowi, serwisanci, pracownicy budowlani etc.).

Bardzo często zdarza się, że pracownik mobilny, czyli taki, którego praca jest ściśle związana z przemieszczaniem się, jest zmuszony do skorzystania z noclegu przy okazji wykonywania obowiązków. Dzieje się tak np. w sytuacji, gdy warunki atmosferyczne nie pozwalają pracownikowi na bezpieczny powrót do miejsca zamieszkania, czy np. gdy miejsce wykonania obowiązków pracowniczych jest położone w znacznej odległości od miejsca zamieszkania pracownika, a kolejnego dnia pracownik ma bądź to wrócić do tego samego miejsca, bądź np. przemieścić się do miejsca położonego bliżej aktualnego pobytu pracownika, aniżeli miejsca zamieszkania.

Urzędy skarbowe, jak i ZUS coraz częściej stoją na stanowisku, iż koszty noclegów winny obciążać nie pracodawcę, ale pracownika i z tego tytułu uznają ponoszone przez pracodawców koszty noclegów za przychód pracownika podlegający obciążeniom publicznoprawnym. Organy wskazują przy tym, że zapewnienie pracownikom noclegów leży w interesie pracowników, a nie pracodawców. Tymczasem zapewnienie pracownikom noclegów pozwala pracodawcy na optymalne wykorzystanie czasu pracy pracowników, którzy nie muszą tracić czasu na przejazdy z miejsca pracy do stałego miejsca zamieszkania.

Zapewnienie noclegów umożliwia też wykorzystywanie przez pracowników wymaganego przepisami Kodeksu pracy odpoczynku dobowego i tygodniowego, co z kolei zmniejsza chociażby ryzyko wystąpienia wypadków w drodze do/z pracy i powoduje, że są oni bardziej efektywni w pracy. Zaznaczyć wypada również, że żadne przepisy Kodeksu pracy nie przewidują, by pracownik był zobowiązany do ponoszenia za pracodawcę wydatków związanych ze świadczeniem pracy. Jak wynika z art. 22 Kodeksu pracy, obowiązkiem pracownika jest wyłącznie wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.

Nawiązać też należy do treści art. 94 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracodawca jest zobowiązany m.in. do organizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy (pkt 2) oraz do organizowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy (pkt 3). Obowiązek zapewnienia prawidłowej organizacji pracy nie może być utożsamiany tylko z zapewnieniem biurka, materiałów biurowych czy pokryciem kosztów eksploatacji samochodu służbowego lub kosztów zużytej energii elektrycznej (jak np.

przy pracy zdalnej). Obowiązek ten trzeba odnosić i analizować w kontekście konkretnych obowiązków pracowniczych i wynikających z tych obowiązków oczekiwań pracodawcy. Skoro więc prawidłowe i efektywne wykonywanie obowiązków pracowniczych wymaga od pracownika nocowania w takim miejscu, aby w określonym czasie miał możliwość wykonania powierzonego mu zadania, to obowiązkiem pracodawcy powinno być zapewnienie pracownikowi takiej możliwości. To pracodawca ma bowiem obowiązek prawidłowego organizowania pracy tak, aby była ona wydajna i należytej jakości.