Interpelacja nr 4229

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie realizacji pocztowej usługi powszechnej przez Pocztę Polską SA Interpelacja nr 4229 do ministra aktywów państwowych w sprawie realizacji pocztowej usługi powszechnej przez Pocztę Polską SA Zgłaszający: Sławomir Ćwik Data wpływu: 02-08-2024 Szanowny Panie Premierze! W Sejmie oraz w środkach masowego przekazu (gazety, radio i telewizja), a także w Internecie odbyła się ostatnio szeroka dyskusja na temat trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej.

Zmieniona została ustawa Prawo pocztowe, co umożliwiło Skarbowi Państwa wypłatę operatorowi wyznaczonemu (na lata 2016-2025) jakim jest Poczta Polska SA, rekompensaty za świadczenie nierentownych usług powszechnych pocztowych. Dnia 13 czerwca 2024 roku Ministerstwo Aktywów Państwowych podpisało z Pocztą Polską SA umowę, dotyczącą wypłaty rekompensaty z tytułu świadczenia tzw. usługi powszechnej za lata 2021–2022. Kwota płatności na poczet finansowania tzw. kosztu netto wynosi łącznie 749 142 852,02 zł. Takie wielomilionowe dopłaty są przewidziane również w kolejnych latach – rekompensata z budżetu państwa w 2025 r.

może sięgnąć kwoty ponad 1,3 mld zł. Jednak z raportów Najwyższej Izby Kontroli, zamieszczonych na stronie internetowej NIK wynika jednoznacznie, że Poczta Polska SA do 2021 r. włącznie nie zapewniała właściwej jakości powszechnych usług pocztowych przesyłek listowych. Wyniki i zalecenia NIK z ww. kontroli nie zostały zaimplementowane skutecznie, co potwierdzają m.in. raporty prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z badań czasu przebiegu przesyłek pocztowych powszechnych w obrocie krajowym i zagranicznym (2022-2023), a także opinie obywateli, organów administracji czy klientów w mediach.

Wg tych raportów Poczta Polska SA także po 2021 roku nie dostarczała terminowo większości kategorii przesyłek listowych w ramach usługi powszechnej, co pośrednio potwierdzają publikacje dziennikarskie, opinie w mediach, liczba wnoszonych skarg i reklamacji. Jednym z ustaleń NIK był wniosek, że Poczta Polska SA posiada wymaganą prawem liczbę placówek pocztowych, ale nie zapewnia wymaganej, równej dostępności do usług pocztowych w całym kraju – co jest także sprzeczne z wymogami m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniającej dyrektywę 97/67/WE.

NIK zwracał uwagę na niewielką aktywność prezesa UKE, który monitoruje i kontroluje świadczenie usług powszechnych. Prezes UKE nie kontrolował zapewnienia przez operatora wyznaczonego – spółkę Skarbu Państwa Pocztę Polską SA – wymaganej dostępności usług pocztowych, nigdy nie wszczął też postępowania administracyjnego wobec operatora. Działania prezesa UKE sprowadzały się do analiz danych uzyskanych od operatorów, wyrywkowych badań terminowości oraz zaprezentowania tych danych w rocznych raportach.

Z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania powszechnych usług pocztowych w obrocie krajowym w latach 2015-2020, (wg NIK) poczta wypłaciła odszkodowania w łącznej kwocie 11,8 mln zł. Mimo takiego raportu NIK, w kolejnych latach UKE nie zmieniła trybu nadzoru, w publikowanych rocznych raportach ujęła jedynie niektóre kryteria dot. dostępności, ale wyłącznie w odniesieniu do ilości czynnych placówek pocztowych i to na podstawie danych operatora .

W swoich raportach UKE pomija całkowicie kwestie 5 dni doręczeń czy też czasową dostępność do usług i placówek, brak też w tym obszarze systemowych działań kontrolnych, zaleceń korygujących czy działań monitorujących stan faktyczny. W ostatnich tygodniach, w mediach pojawiło się szereg informacji o podjętych przez Pocztę Polską SA na szeroką skalę przekształceniach placówek pocztowych w niższe formy organizacyjne i radykalnym skracaniu godziny pracy placówek, co jeszcze bardziej ogranicza dostępność obywateli do pocztowych usług powszechnych. Równie wiele problemów pojawia się w sferze doręczania przesyłek.

Wykonanie obowiązku zapewnienia doręczania w sposób jednolity, na całym obszarze kraju co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż 5 dni w tygodniu (wymóg Prawa pocztowego oraz ww. dyrektyw) również jest narastającym problemem. Artykuły prasowe, media społecznościowe wyraźnie pokazują, że jest to fikcja od lat, a sytuacja tylko się pogarsza. Zapewnienie wymaganej dostępności, pełnego i równego (niedyskryminującego) dostępu do pocztowych usług powszechnych jest obowiązkiem państwa polskiego – wynikającym wprost m.in. z ww. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady.