Interpelacja w sprawie fundacji rodzinnych
Data wpływu: 2024-09-04
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Ryszard Petru wyraża zaniepokojenie planowanymi przez Ministerstwo Finansów zmianami w ustawie o fundacjach rodzinnych, argumentując, że podważają one stabilność prawa i zaufanie przedsiębiorców. Pyta o powody wprowadzenia zmian przed upływem 3 lat od wejścia ustawy w życie oraz kwestionuje zasadność i konsekwencje proponowanych rozwiązań.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie fundacji rodzinnych Interpelacja nr 4603 do ministra finansów w sprawie fundacji rodzinnych Zgłaszający: Ryszard Petru Data wpływu: 04-09-2024 Warszawa, dn. 4 września 2024 r. Szanowny Panie Ministrze, ponad rok temu, 26 stycznia 2023 r. Sejm Rzeczypospolitej IX kadencji przyjął ustawę o fundacji rodzinnej. Ustawa ta wprowadziła do polskiego prawa rozwiązania zbliżone do funkcjonujących w innych krajach europejskich (Austria, Niemcy, Szwajcaria, Szwecja, Niderlandy, Luksemburg) i została przyjęta głosami zarówno ówczesnych partii rządzących, jak i ugrupowań opozycyjnych.
Za projektem głosowali zarówno posłowie Koalicji Obywatelskiej, jak i znaczna większość posłów Lewicy. W głosowaniu z 14 grudnia 2022 następującym po trzecim czytaniu projekt poparty został przez 441 posłów. Fundacja rodzinna to rozwiązanie dające korzyści podatkowe jej fundatorowi oraz beneficjentom. Taki był cel jej wprowadzenia do polskiego porządku prawnego. Analogiczne rozwiązania od lat funkcjonują z powodzeniem w innych państwach Europy, a ich brak w Polsce szkodził konkurencyjności naszego państwa. W czasie prac legislacyjnych projekt cieszył się więc wsparciem całości środowiska firm rodzinnych.
Ustawa odpowiada na realne potrzeby polskich przedsiębiorców – pozwala zabezpieczyć dalszą egzystencję firmy rodzinnej po śmierci jej założyciela lub jego wycofaniu się z życia zawodowego. Wprowadzone do ustawy rozwiązania podatkowe umożliwiają akumulację rodzimego kapitału, bez którego utrudniony będzie dalszy rozwój gospodarczy naszego kraju. Ustawa o fundacjach rodzinnych daje też możliwość ochrony rodzinnego majątku, ułatwia długoterminowe planowanie, zapewnia ciągłość działania firmy oraz zabezpiecza ich sukcesje.
Fundacje zapobiegają też wyprzedaży polskim firm rodzinnych, które nie mając tego rozwiązania borykały się przeprowadzaniem bezpiecznej sukcesji. Przed wejściem w życie ustawy o fundacjach rodzinnych polscy przedsiębiorcy zmuszeni byli korzystać z rozwiązań prawnych oferowanych przez inne kraje Europy. Od momentu wejścia ustawy w życie powstało ponad dwa tysiące fundacji rodzinnych – więcej niż zakładali wnioskodawcy projektu. Świadczy to o dużym zainteresowaniu tym rozwiązaniem prawnym. Rozwiązanie systemowe jakim jest fundacja rodzinna musi być trwałe i nie może być przedmiotem częstych zmian.
Taką gwarancję oferowały zagraniczne systemy prawne, w których polski biznes przez lata zakładał fundacje rodzinne. Stabilność reguł prawnych to podstawa stabilnego i przewidywalnego państwa prawa i prowadzenia długoterminowego biznesu. Tym bardziej niepokojące są zapowiadane przez Ministerstwo Finansów zmiany dotyczące zasad opodatkowania fundacji motywowane rzekomym nadużywaniem tego rozwiązania w celu optymalizacji podatkowych. Tak szybka nowelizacja to zasadnicza zmiana reguł gry i zakwestionowanie długoterminowej idei funkcjonowania fundacji rodzinnych.
Niedopuszczalne jest przywoływanie marginalnych przypadków nieuczciwości w celu uzasadnienia zmian niekorzystnych dla polskich przedsiębiorców. Nagła zmiana przepisów sprzeczna jest też z art. 143 ustawy, który zobowiązuje Radę Ministrów do przeglądu jej skutków i przedstawienia propozycji zmian dopiero po 3 latach jej obowiązywania. W związku z powyższym bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Dlaczego Ministerstwo Finansów zamierza wprowadzić zmiany w ustawie przed upływem ustawowego terminu 3 lat od wejścia jej w życie mając świadomość, że jest to sprzeczne z zasadą pewności prawa dotyczącego życia gospodarczego?
Na jakiej podstawie wiceminister finansów pan Jarosław Neneman ocenił, że fundacje rodzinne stanowią narzędzie optymalizacji podatkowej? Jaki procent fundacji rodzinnych, zdaniem Ministerstwa Finansów, służy jedynie unikaniu obowiązków podatkowych? Czy narzędzia, którymi obecnie dysponuje Krajowa Administracja Skarbowa, nie są wystarczające, by wykrywać nadużycia przepisów ustawy? Czy planowane wprowadzenie 15-letniego okresu opodatkowania sprzedaży aktywów fundacji rodzinnej nie będzie utrudniało podejmowana decyzji optymalnych dla majątku rodzinnego w dynamicznie zmieniającej się sytuacji gospodarczej?
Czy Ministerstwo Finansów ma świadomość, iż wprowadzenie takiego podatku podważa zaufanie podatników do całości systemu podatkowego? Postulowany okres 15 lat jest znacznie dłuższe niż tzw. zwolnienie partycypacyjne obowiązujące alternatywne spółki inwestycyjne czy polskie spółki holdingowe. Dlaczego fundacje rodzinne mają być gorzej niż osoby fizyczne traktowane podatkowo w zakresie opodatkowania sprzedaży aktywów?
Poseł Ryszard Petru wyraża poważne obawy dotyczące skutków wprowadzenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), w szczególności dla mikroprzedsiębiorców i organizacji pozarządowych, kwestionując zgodność systemu z prawem podatkowym i wskazując na wysokie koszty wdrożenia. Pyta o działania Ministerstwa Finansów w celu rozwiązania problemów związanych z KSeF i proponuje etapowe wdrożenie systemu.
Poseł Ryszard Petru pyta, czy ministerstwo planuje rozszerzenie stosowania kas rejestrujących w formie oprogramowania na wszystkich podatników oraz czy przeanalizowano potencjalne oszczędności budżetowe wynikające z ograniczenia dopłat do kas fiskalnych. Uważa on, że obecne ograniczenia są anachroniczne i hamują rozwój innowacyjnych rozwiązań.
Poseł Ryszard Petru pyta Ministerstwo Zdrowia o jego udział w konsultacjach dotyczących stawek VAT na żywność i ocenia krytycznie obniżoną stawkę VAT na słodkie napoje, w kontekście promocji zdrowych nawyków żywieniowych i zaleceń WHO. Wyraża obawę, że obniżka VAT na napoje słodzone jest sprzeczna z polityką zdrowotną i walką z otyłością.
Poseł Ryszard Petru kwestionuje zróżnicowanie stawek VAT na produkty spożywcze, szczególnie obniżoną stawkę dla napojów zawierających 20% soku, argumentując to brakiem spójności z polityką zdrowotną państwa i rekomendacjami WHO. Pyta o analizy wpływu tych stawek na finanse publiczne, dochody Skarbu Państwa oraz poziom konsumpcji, szczególnie wśród młodzieży.
Poseł Ryszard Petru interweniuje w sprawie problemów przedsiębiorców, których urzędy skarbowe kwestionują wybór formy opodatkowania pomimo uprawdopodobnienia przez podatników i korzystnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Pyta, dlaczego organy podatkowe nadal odmawiają uznania wyboru formy opodatkowania, mimo że szef KAS zalecił rozstrzyganie na korzyść podatników.
Projekt porządkuje obowiązki związane z prowadzeniem i elektronicznym przekazywaniem podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych oraz ewidencji środków trwałych. Zmiany obejmują też CIT i ryczałt, a więc wzmacniają cyfryzację rozliczeń i doprecyzowują pełnomocnictwa do podpisywania tych dokumentów. Dokument nie zmienia konstrukcji podatków, lecz przede wszystkim sposób dokumentowania i raportowania danych.
Projekt doprecyzowuje definicje jednorazowych i wielorazowych papierosów elektronicznych w ustawie akcyzowej oraz dostosowuje do nich obowiązki rejestracyjne. Wprowadza też okres przejściowy, aby rynek mógł dostosować produkcję, sprzedaż i zgłoszenia do nowych reguł. To zmiana fiskalno-regulacyjna, która może przełożyć się na koszty i ceny wyrobów.
Projekt upraszcza i cyfryzuje obowiązki związane z prowadzeniem ksiąg podatkowych i ich przesyłaniem do administracji skarbowej. Zmiany obejmują zarówno PIT, CIT, jak i ryczałt, a ich wspólnym mianownikiem jest elektronizacja, spójniejsze nazewnictwo oraz przesunięcie terminów przesyłania danych. Dokument ma charakter techniczno-podatkowy, ale dla przedsiębiorców oznacza realną zmianę procesową.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.