Interpelacja w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych
Data wpływu: 2024-10-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Ryszard Petru pyta Ministra Finansów o plany zwiększenia dostępności szczegółowych danych dotyczących podatników PIT i CIT, analogicznie do Szwecji, oraz o przyczyny obecnego braku transparentności w przekazywaniu tych danych. Uzasadnia to koniecznością transparentności dla rzetelnego planowania polityk publicznych i oceny polityk podatkowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych Interpelacja nr 5564 do ministra finansów w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych Zgłaszający: Ryszard Petru Data wpływu: 17-10-2024 Szanowny Panie Ministrze, dostęp do danych dotyczących struktury dochodów populacji oraz struktury przychodów sektora finansów publicznych z tytułu podatków i składek jest niezbędny do rzetelnego planowania polityk publicznych.
Transparentność danych publicznych jest według OECD filarem zaufania obywatela do państwa, tak ważnego w kwestiach fiskalnych. Ułatwia to ocenę polityk podatkowych, rzetelną dyskusję na ich temat, a także przygotowanie propozycji zmian przez środowiska obywatelskie i eksperckie. Tymczasem w Polsce dostęp ten jest bardzo ograniczony. W „Informacji dotyczącej rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok“ są dostępne dane na bardzo wysokim poziomie ogólności (na szczeblu całego kraju). Pod względem dochodu podatnicy są dzieleni jedynie na tych, którzy zarabiają powyżej i poniżej 120 tys. zł rocznie.
Także informacje dotyczące innych źródeł dochodu mają charakter bardzo ograniczony. Równie ogólne są informacje dotyczące rozliczenia podatku CIT w Polsce. Opublikowana w 2023 r. „Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok“ zawiera jedynie dane o liczbie podatników, sumie płaconych przez nich podatków oraz średniej wysokości tego podatku (z uwzględnieniem różnych typów odliczeń). Nie są natomiast dostępne dane łączące wysokość zapłaconego podatku np. z rozmiarem podatnika czy branżą, w której działa.
Za wzór dobrych praktyk w zakresie przejrzystości danych podatkowych należy uznać Szwecję, której narodowy urząd statystyczny (SCB) publikuje bardzo szczegółowe dane dotyczące podatników, ich dochodów oraz płaconych przez nich podatków. Na stronach SCB można znaleźć informacje o liczbie i dochodach podatników (łącznych i średnich) ujęte według: płci, wieku, regionu/miejscowości, źródła dochodu, wysokości dochodu. Tak szczegółowe dane pozwalają obywatelom dowiedzieć się o realnej strukturze dochodów obywateli i podatków przez nich płaconych. Ułatwiają też opartą na faktach dyskusję o systemie podatkowym i propozycjach jego zmian.
Bogate dane dotyczące opodatkowania są publikowane także przez norweskie biuro statystyczne (SSB), a także brytyjskie służby skarbowe (HM Revenue and Customs). W związku z powyższymi faktami chciałbym zapytać: Kiedy Ministerstwo Finansów zwiększy dostępność danych o podatnikach PIT i CIT, podstawach opodatkowania oraz płaconych przez nich podatkach i składkach w sposób analogiczny do szwedzkiego (dane wg dochodu, płci, wieku czy miejsca zamieszkania)? Jakie są przyczyny braku transparentności w przekazywaniu danych, jeżeli pobór jest finansowany ze środków publicznych?
Poseł Ryszard Petru wyraża poważne obawy dotyczące skutków wprowadzenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), w szczególności dla mikroprzedsiębiorców i organizacji pozarządowych, kwestionując zgodność systemu z prawem podatkowym i wskazując na wysokie koszty wdrożenia. Pyta o działania Ministerstwa Finansów w celu rozwiązania problemów związanych z KSeF i proponuje etapowe wdrożenie systemu.
Poseł Ryszard Petru pyta, czy ministerstwo planuje rozszerzenie stosowania kas rejestrujących w formie oprogramowania na wszystkich podatników oraz czy przeanalizowano potencjalne oszczędności budżetowe wynikające z ograniczenia dopłat do kas fiskalnych. Uważa on, że obecne ograniczenia są anachroniczne i hamują rozwój innowacyjnych rozwiązań.
Poseł Ryszard Petru pyta Ministerstwo Zdrowia o jego udział w konsultacjach dotyczących stawek VAT na żywność i ocenia krytycznie obniżoną stawkę VAT na słodkie napoje, w kontekście promocji zdrowych nawyków żywieniowych i zaleceń WHO. Wyraża obawę, że obniżka VAT na napoje słodzone jest sprzeczna z polityką zdrowotną i walką z otyłością.
Poseł Ryszard Petru kwestionuje zróżnicowanie stawek VAT na produkty spożywcze, szczególnie obniżoną stawkę dla napojów zawierających 20% soku, argumentując to brakiem spójności z polityką zdrowotną państwa i rekomendacjami WHO. Pyta o analizy wpływu tych stawek na finanse publiczne, dochody Skarbu Państwa oraz poziom konsumpcji, szczególnie wśród młodzieży.
Poseł Ryszard Petru interweniuje w sprawie problemów przedsiębiorców, których urzędy skarbowe kwestionują wybór formy opodatkowania pomimo uprawdopodobnienia przez podatników i korzystnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Pyta, dlaczego organy podatkowe nadal odmawiają uznania wyboru formy opodatkowania, mimo że szef KAS zalecił rozstrzyganie na korzyść podatników.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Wprowadza zmiany mające na celu wdrożenie dyrektyw UE dotyczących współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, automatycznej wymiany informacji o sprzedawcach platform internetowych i użytkownikach kryptoaktywów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na operatorów platform internetowych i dostawców usług w zakresie kryptoaktywów w zakresie raportowania informacji podatkowych. Dotyczy to również zasad kontroli wykonywania tych obowiązków. Dodatkowo, reguluje automatyczną wymianę informacji dotyczących opodatkowania wyrównawczego.