Interpelacja nr 7240

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie Interpelacja nr 7240 do ministra edukacji w sprawie awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie Zgłaszający: Sylwia Bielawska Data wpływu: 02-01-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego zwracają się nauczyciele narodowości ukraińskiej legitymujący się kilkunastoletnim stażem pracy, zatrudnieni w placówkach edukacyjnych na terenie województwa dolnośląskiego, którzy mają problem z uznaniem stopnia awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie.

Zgłaszający się do mnie nauczyciele są pedagogami z wieloletnim stażem pracy w ukraińskich placówkach edukacyjnych mającymi zezwolenia na pobyt stały, gdyż nierzadko są to osoby, które przebywają w Polsce od 2014 r., a więc od czasu aneksji Krymu przez Rosję. Od wielu lat przebywają u nas w kraju, tu mają rodziny, mieszkania, tu płacą podatki i starają się o przyznanie obywatelstwa polskiego (złożone wnioski).

Zdecydowana większość z nich posiada wykształcenie wyższe – tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym z przedmiotów takich jak język angielski, matematyka czy wychowanie przedszkolne, a zatem tych, których nauczycieli obecnie bardzo brakuje w naszych szkołach. Poszukując pracy, podejmują oni zatrudnienie w placówkach oświatowych, publicznych i niepublicznych, przedkładając stosowne dokumenty. Zgodnie z obowiązującymi przepisami okres wykonywania pracy za granicą jest im zaliczany do stażu pracy nauczyciela. Na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, z późn.

zm.) otrzymują dodatek za wysługę lat, w wysokości 1% wynagrodzenia za każdy rok pracy, wypłacany w okresach miesięcznych, poczynając od czwartego roku pracy, z tym że dodatek ten nie może przekroczyć 20% wynagrodzenia zasadniczego. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 416, z późn.

zm.) do okresów pracy uprawniających do dodatku za wysługę lat wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia we wszystkich zakładach pracy oraz inne udowodnione okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Na mocy art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735, z późn. zm.) udokumentowane okresy zatrudnienia, przebyte za granicą u pracodawcy zagranicznego, są zaliczane do okresów pracy w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych.

Biorąc powyższe pod uwagę, warunkiem uwzględnienia okresów wykonywania pracy za granicą jest ich właściwe udokumentowanie. Oceny przedłożonych przez pracownika dokumentów, a następnie ustalenia okresów zatrudnienia wymaganych do nabycia określonych uprawnień oraz świadczeń pracowniczych, dokonuje pracodawca. W przypadku wątpliwości lub zastrzeżeń dotyczących przedłożonych przez pracownika dokumentów pracodawca może nie uwzględnić poprzednich okresów zatrudnienia. W sytuacji gdy pracownik nie zgadza się z decyzją pracodawcy, może dochodzić swoich uprawnień przed sądem.

Ta część przepisów jest dobrze znana i akceptowana przez ukraińskich nauczycieli pracujących w naszych placówkach. Ich wątpliwości wzbudza jednak kwestia awansu zawodowego. Zawód nauczyciela, który jest w Polsce zawodem regulowanym, charakteryzuje się tym, że państwo polskie zdecydowało się na odrębne regulacje dotyczące aktów nadania awansu zawodowego będących certyfikatami określającymi m.in. stawki wynagrodzenia nauczycieli. Niestety w naszych przepisach nie istnieje żadna podstawa prawna uznania stopnia awansu zawodowego nauczyciela uzyskanego w innym państwie.

Nauczyciel w Polsce zatrudniony w szkole w celu otrzymania stopnia nauczyciela mianowanego musi spełnić warunki określone w rozdziale 3a ustawy Karta Nauczyciela. Dlatego też w przypadku opisywanych osób mamy do czynienia z sytuacją, gdy po ich zatrudnieniu uznaje się (na podstawie przedstawionych i potwierdzonych dokumentów) staż zawodowy i wypłaca dodatek za wysługę lat (często ten maksymalny 20%), ale jednocześnie uznaje się ich za nauczycieli nieposiadających stopnia awansu zawodowego, czyli nauczycieli początkujących, którzy muszą przejść całe postępowanie kwalifikacyjne trwające kilka lat.