Interpelacja w sprawie trybu zatrudniania i zarobków skarbników w jednostkach samorządu terytorialnego
Data wpływu: 2025-02-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie pytają o plany zmiany formy zatrudnienia skarbników JST z powołania na umowę o pracę oraz o przyczyny różnic w zatrudnieniu skarbników i sekretarzy. Interpelacja porusza także kwestię ograniczeń płacowych dla skarbników w kontekście ich obowiązków i odpowiedzialności.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie trybu zatrudniania i zarobków skarbników w jednostkach samorządu terytorialnego Interpelacja nr 8341 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie trybu zatrudniania i zarobków skarbników w jednostkach samorządu terytorialnego Zgłaszający: Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Alicja Łuczak, Henryk Szopiński Data wpływu: 24-02-2025 W ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1135) przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2 wprost przewidują zatrudnianie na podstawie powołania (tzw. stosunek powołania) m.in. skarbników jednostek samorządu terytorialnego.
Z informacji prasowej (tekst “Skarbnicy w samorządach zarabiają za mało. Wielu chce odejść z pracy” z 16 grudnia 2024 r. opublikowany w Dzienniku Gazeta Prawna) możemy dowiedzieć się, że w roku 2024 odwołano niemal 300 skarbników, co stanowi ponad 10% wszystkich pracujących na tym stanowisku. Główną przyczyną są przeprowadzone w kwietniu 2024 r. wybory samorządowe. Jak podnosi środowisko skarbników, zatrudnienie na podstawie powołania jest reliktem dawnego stanu prawnego. Do końca 2008 roku również sekretarze gmin i powiatów byli zatrudniani na podstawie powołania.
Wraz z wejściem w życie ustawy z 2008 roku (od początku 2009 r.) sekretarze zostali wykreśleni z grupy pracowników zatrudnianych na podstawie powołania, natomiast skarbnicy – nie. Między innymi w stanowisku Zrzeszenia Gmin Województwa Lubuskiego nr 06/2023 z dnia 24.10.2023 czytamy, że „stosunek pracy powstały na podstawie powołania jest mniej bezpieczny dla pracownika niż ten, który powstał na skutek zawarcia umowy o pracę. (…) w przypadku skarbnika zatrudnionego na podstawie powołania może on być w każdym czasie – niezwłocznie lub w określonym terminie – odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał, bez uzasadnienia.
Odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę”. Zwraca się też uwagę, że z jednej strony od skarbnika wymaga się myślenia długofalowego o polityce finansowej JST, z drugiej zaś zapewnia się mu stosunkowo słabą ochronę (często uwarunkowaną politycznie), co przeczy celom, dla których powołano to stanowisko. Problem nawiązania stosunku pracy w oparciu o powołanie potęguje inny problem, który również podnoszą skarbnicy. Wynagrodzenie dla stanowisk na bazie powołania zawiera górny limit maksymalny dla wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego.
W obliczu starania się o pracowników urzędy podnoszą pensje, ale nie mogą ich podnieść w stosunku do skarbników czy zastępców analogicznie jak na wszystkich innych stanowiskach. Częstym przypadkiem jest, że kierownicy referatów/wydziałów zarabiają więcej niż skarbnik, bo tego drugiego limituje maksymalny poziom. Wiele urzędów stosowało w celu wyrównania tego stanu dodatek specjalny, ale ten powinien być przewidziany na specjalne i jednostkowe sytuacje, co potwierdzają wystąpienia pokontrolne RIO z ostatnich lat. Powyższe tezy wydają się potwierdzać liczby przytoczone w artykule Dziennika Gazety Prawnej.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmuje lub planuje podjąć prace legislacyjne mające na celu zmianę formy zatrudnienia skarbników z powołania na zwykłą umowę o pracę? 2. Jakie przesłanki stoją za utrzymywaniem rozbieżności między zasadami zatrudniania sekretarzy i skarbników, mimo że w obydwu przypadkach chodzi o pracowników zarządzających ważnymi obszarami administracji samorządowej? 3. Czy ministerstwo dysponuje danymi lub analizami wskazującymi na korzyści bądź zagrożenia wynikające z utrzymywania obecnego stanu prawnego wobec skarbników?
4. Czy ministerstwo planuje zająć się problemem wynagrodzeń i ich maksymalnego poziomu w kontekście opisanej wyżej sytuacji?
Posłowie pytają o możliwość wprowadzenia elektronicznego składania podpisów pod obywatelskimi projektami ustaw, argumentując, że obecny wymóg formy papierowej utrudnia korzystanie z prawa inicjatywy ustawodawczej. Chcą wiedzieć, czy ministerstwo analizuje taką możliwość i planuje prace legislacyjne w tym zakresie.
Interpelacja dotyczy braku systemowego wzmocnienia zawodu pracownika socjalnego i koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, co grozi destabilizacją systemu pomocy społecznej. Posłowie pytają o plany ministerstwa dotyczące uregulowania wynagrodzeń, ujednolicenia dodatków, ograniczenia obciążenia pracą, odbiurokratyzowania, wsparcia psychologicznego, ścieżek awansu, finansowania derejonizacji i wzmacniania prestiżu zawodu.
Posłanka pyta o reformę "pułapki rentowej" dla osób z niepełnosprawnościami, podniesienie limitów przychodów i zniesienie przymusowego zwrotu świadczeń. Krytykuje obecny system, który karze osoby z niepełnosprawnościami za aktywność zawodową i domaga się zmian wspierających ich niezależność finansową.
Posłowie pytają o niejednolite postępowanie lekarzy weterynarii w kwestii zagospodarowania tusz dzików wolnych od ASF, szczególnie w strefach objętych obostrzeniami. Kwestionują brak zgody na sprzedaż bezpośrednią w niektórych powiatach, co prowadzi do marnotrawstwa i pytają o planowane działania ministerstwa w celu ujednolicenia przepisów.
Interpelacja dotyczy obowiązku informowania bezrobotnych przez powiatowe urzędy pracy o terminie 90-dniowego kontaktu. Posłanka pyta, czy istnieje przepis nakładający na urzędy pracy obowiązek wyznaczania konkretnego terminu upływu tych 90 dni dla każdego bezrobotnego.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i scentralizowanie publikacji interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, w szczególności tych wydawanych przez organy samorządowe (wójtów, burmistrzów, prezydentów miast) w zakresie podatków i opłat lokalnych. Obecnie interpretacje te są rozproszone w wielu Biuletynach Informacji Publicznej. Ustawa zakłada, że interpretacje samorządowe będą publikowane w jednym, ogólnodostępnym Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (system EUREKA). Ma to ułatwić dostęp do informacji, poprawić jednolitość stosowania prawa i wyeliminować nieprawidłowe interpretacje.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.