Interpelacja w sprawie ewentualnej zmiany przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Data wpływu: 2025-02-26
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta, czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje zmiany w prawie autorskim, by umożliwić udzielanie długoterminowych licencji niewyłącznych na oprogramowanie. Podkreśla, że obecne przepisy ograniczają elastyczność umów licencyjnych, co jest niekorzystne dla przedsiębiorców i innowacyjności.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ewentualnej zmiany przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Interpelacja nr 8380 do ministra cyfryzacji w sprawie ewentualnej zmiany przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Zgłaszający: Jacek Tomczak Data wpływu: 26-02-2025 Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (u.p.a.p.p.) licencji uprawniającej do korzystania z utworu przez czas oznaczony (a więc w tym okresie co do zasady niewypowiadalnej) można udzielić na okres nie dłuższy niż pięć lat.
Licencję udzieloną na okres dłuższy niż pięć lat uważa się, po upływie tego terminu, za udzieloną na czas nieoznaczony, a więc licencję, którą – w myśl art. 68 ust. 1 u.p.a.p.p. w zw. z art. 3651 Kodeksu cywilnego – można wypowiedzieć. W tym kształcie art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych obowiązuje od wejścia w życie tej ustawy, a więc od ponad 30 lat. Art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych reguluje udzielanie pod prawem polskim licencji dotyczących korzystania ze wszystkich typów utworów, w tym z programów komputerowych.
W doktrynie prawa autorskiego i praktyce jego wykonywania wypracowano pewne rozwiązania mające za zadanie utrudniać wypowiadanie takich licencji (takie jak umowne wyłączanie wypowiadalności licencji lub umowne zobowiązanie do niewypowiadania licencji), niemniej w świetle brzmienia art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych skuteczność tych rozwiązań jest niepewna. Podmiot nabywający licencję nie ma zatem pewności, że ta licencja nie zostanie wypowiedziana.
Wydany został wprawdzie jeden wyrok potwierdzający dopuszczalność wyłączenia wypowiadalności licencji (wyrok SA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 roku, sygn. akt VI ACa 1735/14), jednakże także takie jednostkowe rozstrzygnięcie nie przesądza ostatecznie tej kwestii i korzystanie z takich rozwiązań w obrocie prawnym nadal jest obarczone niepewnością.
Tymczasem żyjemy w świecie już niemalże całkowicie zależnym od oprogramowania, a jednocześnie w świecie, w którym wytwarzanie, rozwijanie i udostępnianie innym przedmiotom praw własności intelektualnej za wynagrodzeniem jest kluczowe dla działania biznesu, dla innowacyjności i rozwoju gospodarki, społeczeństwa i państwa. Polska ma wielu wspaniałych informatyków i programistów, warto by nasze państwo stworzyło im optymalne warunki do prowadzenia i rozwijania biznesu. Do tych warunków należy w szczególności umożliwienie zawierania umów na warunkach atrakcyjnych zarówno dla producentów oprogramowania, jak i dla klientów.
W aktualnym stanie prawnym polski przedsiębiorca lub podmiot publiczny zainteresowany długoterminowym (przez okres dłuższy niż 5 lat) korzystaniem z oprogramowania istotnego dla jego działalności może nabyć licencję na czas do lat pięciu albo licencję na czas nieoznaczony (którą można wypowiedzieć). Żadna z tych licencji nie zapewni mu jednak bezpieczeństwa korzystania z oprogramowania w długim terminie, nie jest zatem biznesowo atrakcyjna. Można też konstruować umowy licencyjne wyłączające wypowiadalność licencji przez okres przekraczający lat pięć, ale jak już jednak powiedziano, jest to rozwiązanie niegwarantujące skuteczności.
Jedyną zatem obecnie możliwością zagwarantowania przez nabywcę prawa korzystania z oprogramowania przez okres dłuższy niż lat pięć jest nabycie majątkowych praw autorskich. Nie jest to jednak korzystne dla producenta oprogramowania, bo w ten sposób wyzbywa się on wartości intelektualnej, którą wypracował. Najczęściej nie jest też korzystne dla nabywcy, bo musi on zapłacić za całość praw więcej, niż zapłaciłby za długoterminową licencję niewyłączną. Na stole są zatem tylko opcje, które mogą być uznane za niekorzystne dla co najmniej jednej ze stron (krótkoterminowa licencja, niepewna licencja długoterminowa albo przeniesienie praw).
Osoby dobrze zorientowane w tej kwestii wskazują, że lepszym rozwiązaniem, i to z perspektywy obu stron transakcji dotyczącej oprogramowania, byłoby udzielenie długoterminowej lub wieczystej licencji niewyłącznej zamiast przenoszenie praw. To rozwiązanie mogłoby być dla klienta tańsze od przeniesienia praw, a twórcy oprogramowania pozwoli zachować swój produkt, rozwijać go i dalej oferować na rynku innym klientom.
Poseł Jacek Tomczak wyraża zaniepokojenie ograniczeniem środków na kształcenie zawodowe młodocianych przez Ochotnicze Hufce Pracy i pyta, czy finansowanie pilotażu czterodniowego tygodnia pracy jest zasadne w tej sytuacji, kwestionując priorytety wydatków państwa. Pyta również, czy minister konsultował się ze Związkiem Rzemiosła Polskiego w sprawie finansowania kształcenia zawodowego.
Poseł pyta o skalę przesyłek e-commerce z Azji, szczególnie z Chin, i o to, czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej monitoruje tę sytuację i jakie działania podejmuje w związku z potencjalnym wpływem na Pocztę Polską oraz zgodność chińskich platform z przepisami. Wyraża zaniepokojenie wpływem uprzywilejowanych taryf pocztowych dla Chin na polskiego operatora pocztowego.
Poseł Tomczak wyraża zaniepokojenie związane z ekspansją chińskich platform e-commerce w Polsce i jej wpływem na wpływy z podatku VAT i CIT. Pyta o szacunki Ministerstwa Finansów dotyczące wartości sprzedaży, lukę VAT, działania uszczelniające pobór podatków oraz potencjalne skutki zniesienia progu de minimis.
Poseł Jacek Tomczak interpeluje w sprawie niedotrzymywania ustawowych terminów odpowiedzi na interpelacje przez minister rodziny, pracy i polityki społecznej, co narusza zasady współpracy między władzą wykonawczą i ustawodawczą. Pyta, czy KPRM monitoruje terminowość odpowiedzi i czy podejmie działania w celu zapewnienia terminowości.
Poseł pyta o ograniczenia w refundacji wynagrodzeń pracowników młodocianych z Funduszu Pracy przez Ochotnicze Hufce Pracy i ich wpływ na system kształcenia zawodowego. Wyraża zaniepokojenie sytuacją i pyta o plany ministerstwa w celu zapewnienia stabilnego finansowania kształcenia dualnego.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zarządzaniu danymi został skierowany ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w celu rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. Komisja rozpatrzyła poprawkę i wnosi o skreślenie art. 37. Poprawkę popierają kluby poselskie Konfederacji i PiS. Celem proponowanej zmiany jest eliminacja konkretnego przepisu z pierwotnej wersji ustawy o zarządzaniu danymi.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii dotyczące wniosku Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Komisja po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta wnosi o ponowne uchwalenie ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Oznacza to odrzucenie zastrzeżeń Prezydenta i poparcie dla pierwotnej wersji ustawy przez Komisję. Celem jest utrzymanie zmian w przepisach dotyczących świadczenia usług drogą elektroniczną, które zostały wcześniej przyjęte.