Interpelacja w sprawie "walki z Dniem Chłopaka" oraz powołania Rady ds. sytuacji kobiet w nauce i szkolnictwie wyższym
Data wpływu: 2025-03-03
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie wypowiedzią wiceminister nt. "walki z Dniem Chłopaka", widząc w niej potencjalny przejaw dyskryminacji i niezgodność z zasadami równości. Pyta o oficjalne stanowisko ministerstwa w tej sprawie oraz o zapewnienie zgodności polityki resortu z zasadami równouprawnienia płci.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie "walki z Dniem Chłopaka" oraz powołania Rady ds. sytuacji kobiet w nauce i szkolnictwie wyższym Interpelacja nr 8436 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie "walki z Dniem Chłopaka" oraz powołania Rady ds. sytuacji kobiet w nauce i szkolnictwie wyższym Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 03-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich dniach opinię publiczną zelektryzowała wypowiedź wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego pani Karoliny Zioło-Pużuk , w której stwierdziła m.in., że „skutecznie walczy z Dniem Chłopaka” .
Wiceminister uzasadniała to stanowisko, twierdząc, iż Dzień Chłopaka nie jest prawdziwym świętem i że „pozostałe dni to tak naprawdę dzień chłopaka” . Ponadto w swojej wypowiedzi zapowiedziała powołanie nowego organu – Rady do spraw sytuacji kobiet w nauce i szkolnictwie wyższym . Wspomniane deklaracje wywołały duże kontrowersje oraz żywą debatę publiczną. Wiele osób – w tym obserwatorów życia akademickiego oraz przedstawicieli opozycji parlamentarnej – odebrało słowa pani wiceminister jako przejaw stronniczości i potencjalnej dyskryminacji ze względu na płeć .
Pojawiły się głosy krytyki zarzucające takiej postawie dzielenie ludzi i pomniejszanie roli mężczyzn w społeczeństwie. Przykładowo padło pytanie: „Jak można pomniejszać rolę mężczyzn, jak można tak dzielić ludzi? Człowiek to człowiek, niezależnie od tego, czy facet czy kobieta” . Wskazywano, że tego rodzaju retoryka – zwłaszcza w ustach osoby pełniącej wysoką funkcję publiczną w resorcie odpowiedzialnym za edukację – stoi w sprzeczności z fundamentalnymi zasadami równości i niedyskryminacji , które powinny przyświecać polityce oświatowej państwa.
Zwracano również uwagę na istotny kontekst społeczny: statystycznie to chłopcy w systemie edukacji częściej osiągają słabsze wyniki, powtarzają klasy i przedwcześnie wypadają z systemu szkolnego . Wobec tego wielu komentatorów ocenia, że walka z symbolicznym Dniem Chłopaka jest działaniem chybionym, a wręcz może być odebrana jako przejaw dyskryminacji mężczyzn i lekceważenia problemów, z jakimi mierzą się młodzi mężczyźni w edukacji.
Niniejsza interpelacja jest motywowana koniecznością wyjaśnienia powyższych wątpliwości oraz zapewnienia, że polityka Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje zgodna z zasadą równości wyrażoną w Konstytucji RP i obowiązującym prawie , a także ze standardami międzynarodowymi w zakresie równouprawnienia płci. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 32 stanowi jednoznacznie, że „wszyscy są wobec prawa równi” i „nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny” . Ponadto art.
33 Konstytucji gwarantuje, że „kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym” , a w szczególności „mają równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów” . Te fundamentalne przepisy oznaczają, że wszelkie przejawy nierównego traktowania ze względu na płeć są niedopuszczalne w działalności organów publicznych. Dotyczy to zarówno dyskryminowania kobiet, jak i mężczyzn – konstytucja przesądza o pełnym równouprawnieniu obu płci we wszystkich dziedzinach życia. Warto również przypomnieć, że zgodnie z art. 70 ust.
2 konstytucji władze publiczne mają obowiązek zapewnić obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia . Obowiązkiem władz jest więc reagowanie na wszelkie przejawy nierównego traktowania w systemie edukacji, gdyż naruszenie zasady równości może ograniczać konstytucyjne prawo obywateli do nauki. Z powyższych norm konstytucyjnych wynikają obowiązki dla ustawodawcy i administracji, które znajdują odzwierciedlenie w ustawach regulujących system szkolnictwa. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz.
742, ze zm.) zawiera przepisy zobowiązujące instytucje akademickie do poszanowania zasady równego traktowania. Ustawa ta – zgodnie z konstytucyjną zasadą równości – wymaga, aby uczelnie oraz organy nadzorujące szkolnictwo wyższe nie dyskryminowały nikogo ze względu na płeć ani inne cechy chronione. Wynika to również z ogólnie obowiązujących przepisów antydyskryminacyjnych, w tym Kodeksu pracy (dotyczącego pracowników naukowych) oraz ustawy o równym traktowaniu. Należy podkreślić, że resort nauki w poprzednich latach powołał nawet stanowisko pełnomocnika ds.
Posłowie pytają o ocenę funkcjonowania systemu kaucyjnego, wskazując na chaos, problemy techniczne i wzrost opłat. Krytykują brak objęcia systemem "małpek" i pytają o analizy wpływu na finanse samorządów.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra kultury o standardy ochrony małoletnich w programach rozrywkowych, szczególnie po emisji emocjonalnej reakcji dziecka w programie "Mam Talent!". Wyraża zaniepokojenie adekwatnością regulacji i brakiem jasnych standardów dotyczących udziału dzieci w programach o wysokiej presji.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie katalogu mniejszości narodowych w Polsce o mniejszość grecką, co umożliwi jej korzystanie z pełni praw i instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Zmiana ta zapewni społeczności greckiej ochronę i rozwój tożsamości narodowej, języka, kultury i tradycji. Uznanie mniejszości greckiej jest uzasadnione długotrwałą obecnością Greków na ziemiach polskich oraz ich wkładem w życie społeczne i kulturalne kraju. Nowelizacja zakłada także uzupełnienie składu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych o przedstawiciela mniejszości greckiej.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.