Interpelacja w sprawie niedostatecznego finansowania spółek wodnych oraz braku efektywności w wydatkowaniu środków publicznych na retencję wody
Data wpływu: 2025-03-03
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sachajko krytykuje niedostateczne finansowanie spółek wodnych i preferowanie przestarzałych metod melioracyjnych zamiast ekoschematów retencji na terenach wiejskich, w kontraście do wysokich nakładów na retencję miejską. Pyta o plany wdrożenia i finansowania efektywnych ekoschematów oraz o zmianę regulaminu dotacji dla spółek wodnych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie niedostatecznego finansowania spółek wodnych oraz braku efektywności w wydatkowaniu środków publicznych na retencję wody Interpelacja nr 8445 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra infrastruktury w sprawie niedostatecznego finansowania spółek wodnych oraz braku efektywności w wydatkowaniu środków publicznych na retencję wody Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 03-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, w obliczu narastających problemów z dostępem do wody, susz rolniczych oraz nieustannie pogłębiającego się kryzysu klimatycznego działania w zakresie retencji wody powinny stanowić jeden z fundamentów polityki rządu, a szczególnie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Tymczasem z wielkim zdziwieniem obserwuję, jak nieproporcjonalnie niewielkie środki przeznaczane są na wspieranie spółek wodnych, które w praktyce odpowiadają za zarządzanie wodą na obszarach rolniczych i wiejskich. Nie budzi wątpliwości, że wsparcie dla organizacji działających na rzecz społeczności lokalnych, takich jak koła gospodyń wiejskich, ma swoje uzasadnienie. Jednak zaskakujące jest, że na ich działalność przeznacza się kilkukrotnie większe środki niż na spółki wodne, które odpowiadają za fundamentalne kwestie związane z gospodarką wodną.
W sytuacji gdy rolnicy borykają się z poważnym problemem deficytu wody, logiczne byłoby skokowe zwiększenie nakładów na działania związane z jej retencją i efektywnym zarządzaniem. Dodatkowo, z ogromnym zdziwieniem przyjmuję fakt, że Ministerstwo od lat stosuje regulamin dotacji dla spółek wodnych, który w dalszym ciągu premiuje kopanie rowów melioracyjnych, a nie realne działania związane z retencjonowaniem wody. Obecne rozwiązania nie uwzględniają kluczowego kryterium, jakim powinna być ilość zatrzymanej wody oraz jej efektywne wykorzystanie.
Taka polityka jest nie tylko nieefektywna, ale wręcz szkodliwa – wspierając odwadnianie terenów, a nie ich nawadnianie. Ekoschemat jako skuteczna alternatywa Zamiast przestarzałych metod finansowania retencji konieczne jest wdrożenie ekoschematu: retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych. Tego rodzaju rozwiązanie pozwoli nie tylko na efektywne gospodarowanie wodą, ale również przyniesie liczne korzyści rolnikom, środowisku oraz budżetowi państwa.
Program tego typu może obejmować dopłaty dla rolników utrzymujących łąki i pastwiska w systemach nawadniania, co wspiera produkcję rolniczą, zmniejszając jednocześnie ryzyko suszy i powodzi, gdyż to nadrzeczne łąki od setek lat pełniły rolę polderów w czasie wielkich powodzi.
Zalety ekoschematu dla retencji i rolników: - ekologiczne korzyści: znaczne zwiększenie ilości wody w krajobrazie, poprawa mikroklimatu, ochrona gleb organicznych i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, - ekonomiczne korzyści: wzrost rentowności gospodarstw dzięki dopłatom do nawadnianych TUZ (4000 zł/ha), co pozwoli na utrzymanie trwałych użytków zielonych i ich funkcji retencyjnych i przeciwpowodziowych zamiast ich przekształcania w grunty orne, - społeczne korzyści: odbudowa spółek wodnych i rozwój lokalnych rynków związanych z zarządzaniem i gospodarowaniem wodą, biogazowniami i infrastrukturą melioracyjną, - efektywność retencyjna: każde 10 cm podpiętrzonej wody w systemie TUZ to równowartość 370 mln m³ wody, co odpowiada siedmiu Zbiornikom Włocławskim, - jeśli zastosować to dla całej powierzchni zmeliorowanych TUZ w Polsce (1,8 mln ha), to 10 cm podpiętrzonej wody oznacza 1,8 mld m³, czyli 33 Zbiorniki Włocławskie, - istnieją obszary TUZ, gdzie możliwe jest podpiętrzenie nawet 60 cm wody, co oznaczałoby potencjał retencyjny na poziomie aż 10,8 mld m³, czyli 196 Zbiorników Włocławskich!
Finansowanie retencji wody w miastach Zgodnie z informacjami Ministerstwa Klimatu i Środowiska do 2027 roku planowane jest przeznaczenie 7 miliardów złotych w ramach programu FEnIKS na wsparcie małej i dużej retencji w polskich miastach i miasteczkach. Tymczasem spółki wodne, odpowiedzialne za zarządzanie wodą na terenach rolniczych, na których jest wielokrotnie większy potencjał dla takiej naturalnej retencji, pozostają niedofinansowane, mimo że efektywne gospodarowanie wodą na wsi ma kluczowe znaczenie dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego kraju.
Przykłady mało efektywnych inwestycji w Warszawie i innych miastach Warszawa realizuje szereg projektów mających na celu poprawę retencji wód, takich jak budowa zastawek na rowach melioracyjnych w rezerwacie przyrody Las Kabacki oraz adaptacja zastawek w rezerwacie przyrody Morysin. Są to kosztowne inwestycje, których efektywność pod względem rzeczywistej retencji wody budzi wątpliwości.
Posłowie pytają, czy odbiór opakowań z automatów kaucyjnych przez zwykłe pojazdy dostawcze jest zgodny z przepisami o gospodarce odpadami, w szczególności z wymogami BDO. Wyrażają obawy o legalność i transparentność funkcjonowania systemu kaucyjnego.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druk nr 2273). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to rekomendację przyjęcia proponowanych zmian w dotychczasowym brzmieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie deregulacja w obszarze rolnictwa.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące trzech poselskich projektów uchwał. Wszystkie projekty uchwał dotyczą zobowiązania lub wezwania Rady Ministrów do zaskarżenia umowy handlowej UE-Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekty uchwał kwestionują legalność lub zasadność stosowania tej umowy. Komisja wnosi o podjęcie przez Sejm załączonego projektu uchwały (treść niezałączona w tym fragmencie).
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.