← Archiwum druków

Druk nr 257

Poselski projekt ustawy o uchyleniu ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

2024-03-20POSELSKI

Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.

Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.

Najważniejsze wnioski

Projekt ustawy ma na celu uchylenie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków z 13 lipca 2023 r., która liberalizowała zasady prowadzenia poszukiwań zabytków, szczególnie przez osoby używające detektorów metali. Uzasadnienie wskazuje, że nowelizacja ta, zamiast zwiększać bezpieczeństwo dziedzictwa kulturowego, w rzeczywistości ułatwia niekontrolowane poszukiwania, zagrażając stanowiskom archeologicznym i prowadząc do utraty kontekstu naukowego zabytków. Krytycy obawiają się wzrostu nielegalnych poszukiwań, handlu zabytkami i potencjalnych problemów z finansowaniem nagród za znaleziska. Uchylenie ma przywrócić poprzedni system, w którym wymagane jest uzyskanie pozwolenia na poszukiwania.

Słowa kluczowe i tematy

Fragment treści dokumentu

Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript

Druk nr 257 Warszawa, 20 marca 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o uchyleniu ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Jarosława Rzepę.

(-) Paweł Bejda; (-) Adam Dziedzic; (-) Adam Gomoła; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Władysław Kosiniak-Kamysz; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Bartosz Romowicz; (-) Wiesław Różyński; ( -) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Bartłomiej Sienkiewicz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Jolanta Zięba - Gzik; (-) Bożena Żelazowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T AWA z dnia …………………… 2024 r. o uchyleniu ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.

o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Art. 1. Traci moc ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. poz. 1904). Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2024 r. Uzasadnienie Niniejszy projekt ma na celu uchylenie ustawy z dnia 13 lipca 20 23 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. poz. 1904), która została uchwalona w dniu 13 lipca 2023 r. z inicjatywy poselskiej, zwanej dalej „nowelizacją z dnia 13 lipca 2023 r.”. Ww. nowelizacja obejmuje zmiany zasad prowadzenia amatorskich (nienaukowych) poszukiwań zabytków.

Zgodnie z uzasadnieniem nowelizacji z dnia 13 lipca 2023 r. , celem ustawy jest między innymi zwiększenie bezpieczeństwa dziedzictwa kulturowego. W świetle normatywnej zawartości ww. nowelizacji rzeczywistym celem inicjatywy poselskiej jest natomiast zliberalizowanie przepisów regulujących prowadzenie poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu urządzeń technicznych i elektronicznych.

W praktyce chodzi gł ównie o osoby posługujące się detektorami metali, poszukujące znajdujących się pod ziemią (lub pod wodą) metalowych zabytków , w tym zabytków archeologicznych, przede wszystkich monet i ozdób wykonanych z metali szlachetnych oraz broni pochodzącej z różnych epok historycznych, w szczególności z czasów II wojny światowej . Sytuacja ta stanowi realne zagrożenie dla dziedzictwa kulturowego, a z uwagi na liczne nieścisłości w treści przepisów, utrudnia ich zastosowanie w praktyce. Zgodnie z art. 3 nowelizacji z dnia 13 lipca 2023 r., wchodzi ona w życie z dniem 1 maja 2024 r. 1.

Aktualny stan prawny w obszarze podlegającym regulacji Zgodnie z aktualnym stanem prawnym , prowadzenie poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków przy pomocy urządzeń technicznych lub elektronicznych albo sprzętu do nurkowania jest dopuszczalne na zasadzie pozwolenia wydawanego w formie decyzji administracyjnej przez organ ochrony zabytków sz czebla wojewódzkiego – wojewódzkiego konserwatora zabytków. Konsekwencją administracyjnoprawnego charakteru postępowań w sprawach pozwoleń na prowadzenie poszukiwań zabytków jest stosowanie przepisów ogólnej procedury administracyjnej, określonej w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.

- Kodeksie postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn zm.) . Do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1595), poszukiwanie zabytków bez pozwolenia stanowiło czyn zabroniony jako wykrocze nie. Obecnie , zgodnie z art. 109 c ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz.

840, z późn zm.), p oszukiwanie zabytków bez pozwolenia albo wbrew warunkom pozwolenia stanowi przestępstwo zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ponadto, według aktualnie obowiązujących przepisów , osobom, które odkryły zabytek w wyniku intencjonalnych poszukiwań nie przysługuje gratyfikacja w żadnej formie. Nagrody za znalezienie zabytku przyznawane są jedynie w sytuacji przypadkowego odkrycia lub znalezienia zabytku.