Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie do polskiego prawa dwóch dyrektyw UE: dyrektywy satelitarno-kablowej II (SATCAB II) i dyrektywy o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym (DSM). Wprowadza zmiany w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawie o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz ustawie o ochronie baz danych. Implementacja ma na celu ułatwienie transgranicznego dostępu do programów radiowych i telewizyjnych, a także dostosowanie prawa autorskiego do wyzwań związanych z rozwojem technologii cyfrowych, w tym regulację odpowiedzialności platform internetowych za treści zamieszczane przez użytkowników.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
UZASADNIENIE I. Część ogólna – wyjaśnienie potrzeby i celu wydania ustawy Celem projektowanej ustawy jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego dwóch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 kwietnia 2019 r.: 1) dyrektywy 2019/789 ustanawiającej przepisy dotyczące wykonywania praw autorskich i praw pokrewnych mające zastosowanie do niektórych transmisji online prowadzonych przez organizacje radiowe i telewizyjne oraz do reemisji programów telewizyjnych i radiowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 93/83/EWG (Dz. Urz. UE L 130 z 17.05.2019, str. 82), tzw.
„dyrektywy satelitarno-kablowej II” (zwanej dalej „dyrektywą SATCAB II¹)") oraz 2) dyrektywy 2019/790 w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE (Dz. Urz. UE L 130 z 17.05.2019, str. 92), tzw. „dyrektywy Digital Single Market” (zwanej dalej „dyrektywą DSM"). Termin implementacji obydwu dyrektyw upłynął 7 czerwca 2021 r., jednakże Komisja Europejska dopiero 4 czerwca 2021 r. wydała wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania art. 17 dyrektywy DSM m.in. przez ustawodawców krajowych, do czego zobowiązuje Komisję ust. 10 tego artykułu²).
Wdrożenie tych dyrektyw do prawa krajowego nastąpi przez odpowiednie zmiany w trzech ustawach: 1) w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509), zwanej dalej „ustawą o prawie autorskim”; 2) w ustawie z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2207), zwanej dalej „ustawą o zbiorowym zarządzaniu"; 3) w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. z 2021 r. poz. 386). 1) Przez „SATCAB I" rozumie się dyrektywę 93/83/EWG, którą dyrektywa 2019/789 zmienia i, jak np. określił R.
Markiewicz, „aktualizuje w kontekście postępu technicznego" (zob. R. Markiewicz, „Prawo autorskie na jednolitym rynku cyfrowym. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790", wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2021, str. 352). 2) Zob. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Wytyczne dotyczące art. 17 dyrektywy 2019/790 w sprawie prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym” COM(2021) 288 final. 1 Ponadto przewiduje się dokonanie w ustawie o prawie autorskim jednej zmiany o mniej istotnym znaczeniu, niezwiązanej z ww. dyrektywami. Prace nad dyrektywą SATCAB II rozpoczęły się we wrześniu 2016 r.
i stanowiły element szerszej strategii związanej z modernizacją przepisów unijnych dotyczących prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym. Pierwotnie przepisy te miały być ujęte w formie rozporządzenia. W ten sposób zostałoby zapewnione jednolite stosowanie nowych rozwiązań w całej Unii Europejskiej i udałoby się zapobiec różnicom w porządkach krajowych poszczególnych państw członkowskich wynikających z różnego sposobu implementacji dyrektywy. Ostatecznie zdecydowano się na formę dyrektywy, istotnie przy tym modyfikując pierwotną propozycję przygotowaną przez Komisję Europejską (m.in.
ograniczony został przedmiotowy zakres stosowania zasady państwa pochodzenia oraz wdrożone zostały przepisy dotyczące „wprowadzenia bezpośredniego”). Negocjacje między Komisją, Radą i Parlamentem (trilog) zakończyły się 13 grudnia 2018 r.3). Celem dyrektywy SATCAB II jest stworzenie na gruncie prawa autorskiego warunków umożliwiających szersze rozpowszechnianie w państwach członkowskich programów telewizyjnych i radiowych pochodzących z innych państw członkowskich, z korzyścią dla użytkowników w całej Unii Europejskiej.
Dyrektywa ma ułatwić udzielanie licencji na korzystanie z utworów i przedmiotów praw pokrewnych w nadawanych programach telewizyjnych i radiowych, które są „ważnym narzędziem promowania różnorodności kulturowej i językowej, spójności społecznej oraz coraz większego dostępu do informacji" (motyw 1 dyrektywy). W ramach implementacji dyrektywy SATCAB II zostaną wprowadzone następujące zmiany w polskim prawie autorskim: 1) nastąpi wskazanie jednego prawa krajowego właściwego w zakresie wykonywania praw autorskich i praw pokrewnych na potrzeby świadczenia przez organizacje radiowe i telewizyjne tzw.
„dodatkowych usług online” (według zasady państwa pochodzenia); 2) nastąpi ujednolicenie zasad licencjonowania reemitowania programów radiowych i telewizyjnych bez względu na zastosowaną technikę (przymusowe pośrednictwo organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi); 3) Odnośnie do genezy i przebiegu prac nad dyrektywą zob. np. T.