Gmina wiejska · powiat żywiecki · woj. śląskie

Herb: Gmina Lipowa

Gmina Lipowa

Kto rządzi, kto zasiada w radzie, ile gmina wydaje i jak głosują mieszkańcy: z oficjalnych danych PKW, GUS i Ministerstwa Finansów.

Mieszkańcy
11 047
GUS, 31.12.2025 · od 2015: +5,5%
Wydatki 2025
86,1 mln zł
sprawozdanie Rb-28S
Radni
15
wybrani 7.04.2024
Okręg do Sejmu
nr 27
9 posłów

Władze

Kto rządzi?

Wybory 7 kwietnia 2024

Rada Gminy Lipowa

15 mandatów; najwięcej zdobył komitet KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA (8): samodzielna większość. Kobiety: 3 (20%), mediana wieku w dniu wyborów: 50 lat. Komitety lokalne mają 15 z 15 mandatów. Maksymalna dieta radnego w 2026 r.: 2 322,31 zł miesięcznie (50% limitu ustawowego; jak to liczymy).

  • KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA 8
  • KWW JANA GÓRY 5
  • KWW WSPÓLNIE DLA GMINY LIPOWA 2

KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA 8

  • Łukasz Damekokręg 8 · 141 gł.
  • Szymon Habdasokręg 10 · 108 gł.
  • Dariusz Kiełbasokręg 9 · 173 gł.
  • Krzysztof Kliśokręg 14 · 300 gł.
  • Tomasz Komanokręg 1 · 120 gł.
  • Sylwia Mika-Legieńokręg 6 · 147 gł.
  • Maria Pielaokręg 7 · 164 gł.
  • Grzegorz Wieczorekokręg 2 · 131 gł.

KWW JANA GÓRY 5

  • Ewa Jasekokręg 4 · 144 gł.
  • Włodzimierz Jezutekokręg 11 · 163 gł.
  • Tadeusz Pawlusokręg 15 · 113 gł.
  • Jan Sołtysikokręg 3 · 183 gł.
  • Piotr Wandzelokręg 5 · 181 gł.

KWW WSPÓLNIE DLA GMINY LIPOWA 2

  • Łukasz Hańderekokręg 12 · 192 gł.
  • Janusz Szymańskiokręg 13 · 170 gł.

Skład według wyników wyborów z 7 kwietnia 2024 r. (PKW). W trakcie kadencji mandaty mogły wygasnąć, a na zwolnione miejsca wejść kolejne osoby z list: aktualny skład podaje strona rady. Liczba głosów to wynik kandydata w jego okręgu.

Sprawozdania budżetowe · 2025

Pieniądze gminy

Rankingi samorządów

Wykonanie budżetu za cały 2025 r. według sprawozdań Rb-27S (dochody), Rb-28S (wydatki) i RbZ (zobowiązania) przekazanych Ministrowi Finansów. Kwoty na mieszkańca liczymy z liczby ludności GUS. Porównania odnoszą się do mediany: gminy wiejskie.

Dochody 202590,4 mln zł8 183 zł na mieszkańca
Wydatki 202586,1 mln złw tym inwestycje 17,8 mln zł (20,7%)
Zadłużenie na 31.12.20257,9 mln zł715 zł na mieszkańca · 8,7% rocznych dochodów
Wynik budżetu 2025+4,3 mln złnadwyżka

Wobec 2024 r.: dochody +13,2%, wydatki +6,1%, zadłużenie spadło o 2,0 mln zł.

Na co idą pieniądze

Wydatki 2025 według działów klasyfikacji budżetowej (udział w całości).

  1. Oświata41,9%36,0 mln zł
  2. Gospodarka komunalna i środowisko15,1%13,0 mln zł
  3. Transport i drogi10,7%9,2 mln zł
  4. Administracja10,0%8,6 mln zł
  5. Rodzina6,3%5,4 mln zł
  6. Energia, gaz, woda3,4%2,9 mln zł
  7. Pomoc społeczna3,4%2,9 mln zł
  8. Kultura2,7%2,3 mln zł
  9. Pozostałe działy6,4%5,5 mln zł
Diety w rozdziale rady (§ 303)204,3 tys. zł1 135 zł miesięcznie w przeliczeniu na jeden z 15 mandatów

Limit dla jednego radnego w 2025 r.: 2 254,67 zł miesięcznie.

Promocja468,8 tys. zł42 zł na mieszkańca

3,5 raza więcej niż mediana gmin wiejskich (12 zł na mieszkańca).

Administracja (urząd)7,1 mln zł640 zł na mieszkańca

Mniej niż mediana gmin wiejskich (866 zł na mieszkańca).

Inwestycje17,8 mln zł1 613 zł na mieszkańca

Mniej niż mediana gmin wiejskich (2 460 zł na mieszkańca).

Odsetki i obsługa długu646,5 tys. złdział 757

Miejsce wśród gmin wiejskich (1 = najwyższa kwota)

  • 125. na 1 453 · wydatki na promocję na mieszkańca
  • 854. na 1 453 · zadłużenie na mieszkańca
  • 1128. na 1 453 · inwestycje na mieszkańca
  • 1120. na 1 453 · dochody na mieszkańca

Wybrane dochody 2025: udział w PIT 35,3 mln zł; udział w CIT 112,0 tys. zł; podatek od nieruchomości 6,3 mln zł.

Najnowsze dane · I półrocze 2026 dochody 52,6 mln zł, wydatki 42,4 mln zł (w tym inwestycje 6,8 mln zł), zadłużenie na 30.06.2026: 7,2 mln zł.

Diety w rozdziale rady to § 303 „różne wydatki na rzecz osób fizycznych” (75022); obok diet radnych obejmuje zwroty kosztów ich podróży, a w części jednostek także diety sołtysów lub członków rad dzielnic: dlatego kwota na mandat nie jest dietą jednego radnego. Promocja to rozdział 75075, administracja: rozdział urzędu. Dane: Ministerstwo Finansów, sprawozdania z wykonania budżetu (dane.gov.pl, CC BY 4.0), publikacja 2026-03-26.

Statystyki GUS · Bank Danych Lokalnych · 2025 i wrzesień 2026

Jak się zmienia gmina Lipowa

Skąd te liczby

Liczba mieszkańców gminy Lipowa na koniec 2025 r.: 11 047, o 5,5% więcej niż w 2015 r. (10 474). Zmiana w tym czasie: województwo: −6,8%; Polska: −2,9%. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie żywieckim na koniec września 2026 r.: 7,5% (województwo 4,8%, Polska 5,8%). W 2025 r. urodziło się 78 dzieci (w 2015 r.: 119); przyrost naturalny: −8.

Liczba mieszkańców

11 0472025

Liczba mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Gmina Lipowa11 047+2,7+5,5
Woj. śląskie4 261 792−3,4−6,8
Polska37 332 510−2,0−2,9

2015: 10 474 · 2020: 10 754

Od 2020 r. liczba mieszkańców uwzględnia korektę GUS po Narodowym Spisie Powszechnym 2021, a wcześniejsze lata opierają się na spisie z 2011 r.; zmiana od 2015 r. obejmuje więc także tę korektę, a zmiana od 2020 r. jest liczona w jednej metodzie.

Stan na 31 grudnia. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2137, zmienna 72305.

Urodzenia

782025

Urodzenia: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Gmina Lipowa78−34,5−34,5
Woj. śląskie23 802−37,6−42,8
Polska238 264−32,9−35,5

2015: 119 · 2020: 119

Przyrost naturalny w 2025 r.: −8 osób.

Urodzenia żywe w ciągu roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P1873, zmienna 59.

Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców

−0,732025

Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Lipowa−0,73−0,64−3,31
Woj. śląskie−6,41−1,46−4,49
Polska−4,48−1,28−3,81

2015: 2,58 · 2020: −0,09

Urodzenia żywe minus zgony. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P3428, zmienna 450551.

Saldo migracji na 1000 mieszkańców

7,832025

Saldo migracji na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Lipowa7,83+3,18–
Woj. śląskie−0,52+0,28–
Polska0,29+0,17–

2020: 4,65

Saldo migracji w 2025 r.: +86 osób. GUS nie podaje wartości za 2015 r., dlatego zmiana od tego roku jest pusta.

Zameldowania minus wymeldowania na pobyt stały, w kraju i z zagranicą. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P1350, zmienna 1365239.

Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym

3,3%2025

Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (pkt proc.) od 2020zmiana (pkt proc.) od 2015
Gmina Lipowa3,3%−0,6−2,5
Woj. śląskie3,1%−0,4−2,1
Polska4,1%−0,5−2,4

2015: 5,8% · 2020: 3,9%

Zarejestrowani bezrobotni na 31 grudnia 2025 r.: 221.

Zarejestrowani w urzędzie pracy, stan na 31 grudnia. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2670, zmienna 79214.

Stopa bezrobocia rejestrowanego

dane dla powiatu żywieckiego

7,5%wrzesień 2026

Stopa bezrobocia rejestrowanego: wrzesień 2026 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszarwrzesień 2026zmiana (pkt proc.) od IX 2021zmiana (pkt proc.) od IX 2016
Powiat żywiecki7,5%+0,9−1,4
Woj. śląskie4,8%+0,3−1,9
Polska5,8%+0,2−2,5

IX 2016: 8,9% · IX 2021: 6,6%

Miesiąc wcześniej (sierpień 2026): 7,5%; rok wcześniej (wrzesień 2025): 6,4%; zarejestrowani bezrobotni na koniec września: 3 524.

Bezrobotni zarejestrowani w cywilnej ludności aktywnej zawodowo, koniec miesiąca. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, tematy P3559 i P2961 (dane miesięczne).

Przeciętne wynagrodzenie brutto

dane dla powiatu żywieckiego

8 088 zł2025

Przeciętne wynagrodzenie brutto: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Powiat żywiecki8 088 zł+61,4+99,3
Woj. śląskie9 205 zł+68,9+118,0
Polska9 371 zł+69,7+125,8

2015: 4 059 zł · 2020: 5 012 zł

To 86,3% średniej krajowej w tym samym ujęciu GUS (Polska = 100). Kwota różni się od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego co miesiąc, bo nie obejmuje najmniejszych firm.

Miesięcznie; bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2497, zmienna 64428.

Podmioty w rejestrze REGON na 10 tys. mieszkańców

1 2002025

Podmioty w rejestrze REGON na 10 tys. mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Lipowa1 200+208+353
Woj. śląskie1 305+185+286
Polska1 458+234+369

2015: 847 · 2020: 992

Firmy, spółki, fundacje, stowarzyszenia i jednostki publiczne. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2419, zmienna 60530.

Mieszkania oddane do użytkowania na 1000 mieszkańców

7,62025

Mieszkania oddane do użytkowania na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Lipowa7,6+1,9+4,1
Woj. śląskie4,0−0,1+1,8
Polska5,6−0,2+1,8

2015: 3,5 · 2020: 5,7

Nowe mieszkania oddane w ciągu roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P3820, zmienna 747060.

Współczynnik obciążenia demograficznego osobami starszymi

25,32025

Współczynnik obciążenia demograficznego osobami starszymi: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Lipowa25,3+3,0+7,2
Woj. śląskie35,0+5,1+10,9
Polska32,6+4,5+9,8

2015: 18,1 · 2020: 22,3

Osoby w wieku 65 lat i więcej na 100 osób w wieku 15–64 lata. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2426, zmienna 634067.

Współczynnik dzietności

dane dla podregionu: bielski

1,0802025

Współczynnik dzietności: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Podregion bielski1,080−0,405−0,296
Woj. śląskie1,009−0,357−0,249
Polska1,068−0,319−0,221

2015: 1,376 · 2020: 1,485

GUS nie publikuje współczynnika dzietności dla gmin i powiatów; najbliższa jednostka to podregion bielski (NUTS 3), do którego należy gmina Lipowa.

Przeciętna liczba dzieci, które urodziłaby kobieta przy płodności z danego roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2346, zmienna 59049.

Dane: GUS, Bank Danych Lokalnych (licencja CC BY 4.0), stan pobrania na 2 listopada 2026 r. Kolumny „zmiana od”: przy liczbach i kwotach zmiana w procentach, przy odsetkach w punktach procentowych, przy pozostałych wskaźnikach różnica wartości. Linia trendu: kolejne lata, a przy bezrobociu ten sam miesiąc w kolejnych latach. Bezrobocie w powiatach · Zmiana liczby mieszkańców gmin · Dzietność w województwach

Wyniki wyborów

Jak głosują mieszkańcy

Wyniki wyborów: obwody i porównanie z Polską

Wójt Gminy Lipowa: 2024

I tura · 7 kwietnia 2024 · 5 133 ważnych głosów

  1. Bogusław WyleciałKWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA50,0%2 569 gł.
  2. Jan GóraKWW JANA GÓRY30,6%1 569 gł.
  3. Bogusław BiernatKWW WSPÓLNIE DLA GMINY LIPOWA15,8%812 gł.
  4. Stanisław CaputaKWW BEZPARTYJNI I KONFEDERACJA3,6%183 gł.

Prezydent RP: 2025

II tura · 1 czerwca 2025 · frekwencja 71,7%

  1. Karol Nawrocki57,9%3 477 gł.
  2. Rafał Trzaskowski42,1%2 524 gł.

I tura · 18 maja 2025 · frekwencja 68,7%

  1. Karol Nawrocki34,7%2 005 gł.
  2. Rafał Trzaskowski25,9%1 498 gł.
  3. Sławomir Mentzen16,3%942 gł.
  4. Grzegorz Braun6,7%384 gł.
  5. Szymon Hołownia5,8%333 gł.

Sejm: 2023

15 października 2023 · frekwencja 75,6%

  1. PiS39,7%2 465 gł.
  2. KO25,7%1 593 gł.
  3. Trzecia Droga14,6%906 gł.
  4. Konfederacja9,3%579 gł.
  5. Lewica6,8%425 gł.
  6. Bezpartyjni Samorządowcy1,6%100 gł.
  7. Pozostałe2,3%140 gł.

Dane: PKW (wybory samorządowe 2024, wybory do Sejmu 2023, wybory Prezydenta RP 2025). Procent = udział w ważnych głosach. Frekwencja i wyniki w obwodach głosowania, z wynikiem województwa i Polski: wyniki wyborów w gminie Lipowa.

Sejm i Senat · jesień 2027

Wybory parlamentarne 2027

Kiedy wybory 2027: kalendarz

Wybory do Sejmu i Senatu odbędą się między 14 października a 12 listopada 2027 r. Mieszkańcy gminy Lipowa wybierają posłów w okręgu nr 27 (Bielsko-Biała) i senatora w okręgu nr 79 (Bielsko-Biała).

Okręg do Sejmunr 27siedziba komisji: Bielsko-Biała · wyniki i posłowie →
Posłów do wyboru9według Kodeksu i wyliczenia PKW 2026
Okręg do Senatunr 79siedziba komisji: Bielsko-Biała
Frekwencja 202375,58%w gminie · okręg: 76,82%

Okręg ustala się według miejsca w spisie wyborców. Przypisanie gmin według obwodów głosowania PKW z 2023 r.; granice okręgów nie zmieniły się od tamtych wyborów.

Symulacja, nie prognoza · okręg nr 27

Gdyby wybory do Sejmu odbyły się dziś

Okręg nr 27

Mieszkańcy gminy Lipowa wybierają 9 posłów w okręgu nr 27. Według średniej sondaży (stan na 20 listopada 2026 r.) mandaty w okręgu podzieliłyby się tak:

  1. KO33–4
  2. PiS32–3
  3. Konfederacja21–2
  4. Konfederacja Korony Polskiej10–2
  5. Lewica00–1
  6. Rozwój Plus00–1
  7. Razem00–0
  8. PSL00–0

Symulacja metodą D’Hondta: wyniki list w okręgu z 2023 r. przesunięte o zmianę poparcia w kraju; w nawiasie zakres z 90% losowań błędu sondaży. Symulacja dla okręgu nr 27 · Średnia sondaży i mandaty w całym kraju.

Sejm X kadencji · okręg nr 27

Posłowie z tego okręgu

Wyniki i aktywność posłów okręgu

Porównaj

Inne gminy powiatu żywiecki

Powiat żywiecki
Gminy w okolicy
JednostkaWłodarz (2024 lub później)MieszkańcyDochody 2025 na mieszk.Dług na mieszk.Inwestycje na mieszk.
Gmina Czernichówgmina wiejskaŁukasz Haratwójt · KWW ŁH CZAS NA ROZWÓJ-CZAS NA PRACĘ6 1908 868 zł1 510 zł2 092 zł
Gmina Gilowicegmina wiejskaKrzysztof Okrzesikwójt · KWW KRZYSZTOFA OKRZESIKA6 3168 081 zł1 617 zł2 097 zł
Gmina Jeleśniagmina wiejskaAnna Wasilewskawójt · KWW ANNY WASILEWSKIEJ12 4528 028 zł1 421 zł1 900 zł
Gmina Koszarawagmina wiejskaCzesław Majdakwójt · KWW KOSZARAWA WSPÓLNE DOBRO2 17114 017 zł0 zł5 579 zł
Gmina Łękawicagmina wiejskaTadeusz Tomiczekwójt · KWW MIESZKAŃCY I JA4 5369 729 zł411 zł2 858 zł
Gmina Łodygowicegmina wiejskaTadeusz Karoliniwójt · KWW POROZUMIENIE SAMORZĄDOWE POW ŻYWIECKIEGO15 4646 803 zł579 zł1 152 zł
Gmina Milówkagmina wiejskaKrzysztof Kamińskiwójt · KWW GMINY MILÓWKA RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ9 5958 887 zł1 063 zł1 730 zł
Gmina Radziechowy-Wieprzgmina wiejskaMaciej Mikawójt · KWW GMINA RADZIECHOWY-WIEPRZ PONAD PODZIAŁAMI12 8447 603 zł586 zł1 127 zł
Gmina Rajczagmina wiejskaDariusz Płoskonkawójt · KW EUROBESKIDY8 13910 549 zł1 526 zł3 191 zł
Gmina Ślemieńgmina wiejskaJarosław Krzakwójt · KWW ZGODNI I ODPOWIEDZIALNI3 48014 061 zł181 zł5 953 zł
Gmina Świnnagmina wiejskaWojciech Urbańskiwójt · KWW WSPÓLNA GMINA7 7819 964 zł0 zł1 672 zł
Gmina Ujsołygmina wiejskaTadeusz Piętkawójt · KWW NASZA ZIEMIA UJSOŁY4 0958 091 zł852 zł1 607 zł
Gmina Węgierska Górkagmina wiejskaPiotr Tyrlikwójt · KWW NASZA GMINA WĘGIERSKA GÓRKA14 1468 236 zł452 zł1 361 zł
Żywiecgmina miejskaAntoni Szlagorburmistrz · KWW BURMISTRZA ANTONIEGO SZLAGORA29 0858 960 zł495 zł605 zł

Urząd

Urząd Gminy Lipowa

ul.Wiejska 44, 34-324 Lipowa

Dane teleadresowe: MSWiA, baza teleadresowa JST (16.04.2026).

Najczęstsze pytania

Kto jest wójtem gminy Lipowa?

Wójt Gminy Lipowa: Bogusław Wyleciał (KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA). Od 7 kwietnia 2024.

Z jakiej partii jest wójt gminy Lipowa?

Bogusław Wyleciał nie należy do partii politycznej (według zgłoszenia kandydata w wyborach samorządowych 2024 r., PKW). Startował z komitetu KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA.

Kto rządzi gminą Lipowa?

Wójt Gminy Lipowa: Bogusław Wyleciał, bezpartyjny (KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA). Rada Gminy Lipowa: najwięcej mandatów (8 z 15) zdobył w 2024 r. komitet KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA, czyli samodzielną większość.

Ile zarabia wójt gminy Lipowa?

Według rozporządzenia o wynagradzaniu pracowników samorządowych wójt w gminie wiejskiej liczącej 11 047 mieszkańców zarabia od 15 080 zł do 18 850 zł brutto miesięcznie (wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny), plus dodatek za wieloletnią pracę do 2 220 zł. Dokładną kwotę ustala rada uchwałą.

Ile wynosi budżet gminy Lipowa?

W 2025 r. dochody wyniosły 90,4 mln zł, a wydatki 86,1 mln zł (sprawozdania Rb-27S i Rb-28S, Ministerstwo Finansów).

Jakie zadłużenie ma gmina Lipowa?

Na 31 grudnia 2025 r. zobowiązania wynosiły 7,9 mln zł, czyli 715 zł na mieszkańca (sprawozdanie RbZ).

Ilu mieszkańców ma gmina Lipowa?

Według GUS na 31 grudnia 2025 r. gmina Lipowa miała 11 047 mieszkańców (w 2015 r.: 10 474, zmiana +5,5%).

Ilu radnych ma gmina Lipowa?

Rada Gminy Lipowa liczy 15 radnych wybranych 7 kwietnia 2024 r. Najwięcej mandatów zdobył komitet KWW BOGUSŁAWA WYLECIAŁA (8).

Jak głosowała gmina Lipowa w wyborach prezydenckich 2025?

W II turze Karol Nawrocki dostał 57,9% głosów, a Rafał Trzaskowski 42,1%.

W jakim okręgu wyborczym jest gmina Lipowa?

W wyborach do Sejmu gmina Lipowa należy do okręgu nr 27 (siedziba okręgowej komisji: Bielsko-Biała), w którym wybiera się 9 posłów. W wyborach do Senatu, do okręgu nr 79 (siedziba okręgowej komisji: Bielsko-Biała). Najbliższe wybory parlamentarne odbędą się między 14 października a 12 listopada 2027 r.

Ile podpisów potrzeba, żeby odwołać wójta gminy Lipowa w referendum?

Wniosek mieszkańców o referendum w sprawie odwołania wójta musi poprzeć co najmniej 10% uprawnionych do głosowania (art. 4 ustawy o referendum lokalnym). W głosowaniu 7 kwietnia 2024 r. uprawnionych było 8 544, czyli potrzeba około 855 podpisów, zebranych w ciągu 60 dni. Referendum byłoby ważne przy udziale co najmniej 3 108 osób: 3/5 z 5 180 głosujących w wyborach 7 kwietnia 2024 r. (art. 55 ust. 2).