Gmina miejsko-wiejska · powiat średzki · woj. dolnośląskie

Herb: Gmina Środa Śląska

Gmina Środa Śląska

Kto rządzi, kto zasiada w radzie, ile gmina wydaje i jak głosują mieszkańcy: z oficjalnych danych PKW, GUS i Ministerstwa Finansów.

Mieszkańcy
19 709
GUS, 31.12.2025 · od 2015: −0,1%
Wydatki 2025
178,1 mln zł
sprawozdanie Rb-28S
Radni
15
wybrani 7.04.2024
Okręg do Sejmu
nr 3
14 posłów

Władze

Kto rządzi?

Wybory 7 kwietnia 2024

Rada Miejska w Środzie Śląskiej

15 mandatów; najwięcej zdobył komitet KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI (10): samodzielna większość. Kobiety: 7 (47%), mediana wieku w dniu wyborów: 53 lata. Komitety lokalne mają 15 z 15 mandatów. Maksymalna dieta radnego w 2026 r.: 3 483,47 zł miesięcznie (75% limitu ustawowego; jak to liczymy).

  • KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI 10
  • KWW RAZEM DLA ZIEMI ŚREDZKIEJ 4
  • KWW ARKADIUSZA GRUSZCZYŃSKIEGO 1

KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI 10

  • Andrzej Bielskiokręg 3 · 255 gł.
  • Agnieszka Kogutekokręg 2 · 203 gł.
  • Beata Kuriataokręg 10 · 339 gł.
  • Bożena Lenartowiczokręg 7 · 388 gł.
  • Stanisław Sendykaokręg 11 · 278 gł.
  • Mirosław Skóraokręg 4 · 262 gł.
  • Zbigniew Sozańskiokręg 6 · 165 gł.
  • Aneta Słoniowskaokręg 12 · 253 gł.
  • Sabina Wereszczyńskaokręg 9 · 282 gł.
  • Anna Wojtasińska-Żygadłookręg 1 · 340 gł.

KWW RAZEM DLA ZIEMI ŚREDZKIEJ 4

  • Arkadiusz Hibnerokręg 8 · 224 gł.
  • Zdzisław Kruszelnickiokręg 14 · 197 gł.
  • Leszek Maciejewskiokręg 15 · 181 gł.
  • Grażyna Ostrówkaokręg 13 · 223 gł.

KWW ARKADIUSZA GRUSZCZYŃSKIEGO 1

  • Paweł Rosenbeigerokręg 5 · 132 gł.

Skład według wyników wyborów z 7 kwietnia 2024 r. (PKW). W trakcie kadencji mandaty mogły wygasnąć, a na zwolnione miejsca wejść kolejne osoby z list: aktualny skład podaje strona rady. Liczba głosów to wynik kandydata w jego okręgu.

Sprawozdania budżetowe · 2025

Pieniądze gminy

Rankingi samorządów

Wykonanie budżetu za cały 2025 r. według sprawozdań Rb-27S (dochody), Rb-28S (wydatki) i RbZ (zobowiązania) przekazanych Ministrowi Finansów. Kwoty na mieszkańca liczymy z liczby ludności GUS. Porównania odnoszą się do mediany: gminy miejsko-wiejskie.

Dochody 2025182,1 mln zł9 239 zł na mieszkańca
Wydatki 2025178,1 mln złw tym inwestycje 28,7 mln zł (16,1%)
Zadłużenie na 31.12.202558,2 mln zł2 953 zł na mieszkańca · 32,0% rocznych dochodów
Wynik budżetu 2025+4,0 mln złnadwyżka

Wobec 2024 r.: dochody +16,3%, wydatki +10,5%, zadłużenie spadło o 545,1 tys. zł.

Na co idą pieniądze

Wydatki 2025 według działów klasyfikacji budżetowej (udział w całości).

  1. Oświata34,0%60,6 mln zł
  2. Transport i drogi13,2%23,6 mln zł
  3. Gospodarka komunalna i środowisko12,3%21,9 mln zł
  4. Administracja9,8%17,4 mln zł
  5. Rodzina9,5%16,8 mln zł
  6. Sport5,0%8,9 mln zł
  7. Kultura3,9%6,9 mln zł
  8. Pomoc społeczna3,5%6,2 mln zł
  9. Pozostałe działy8,8%15,6 mln zł
Diety w rozdziale rady (§ 303)580,6 tys. zł3 225 zł miesięcznie w przeliczeniu na jeden z 15 mandatów

Limit dla jednego radnego w 2025 r.: 3 382 zł miesięcznie.

Promocja514,5 tys. zł26 zł na mieszkańca

Więcej niż mediana gmin miejsko-wiejskich (14 zł na mieszkańca).

Administracja (urząd)12,8 mln zł652 zł na mieszkańca

Podobnie jak typowa jednostka (mediana gmin miejsko-wiejskich: 687 zł na mieszkańca).

Inwestycje28,7 mln zł1 456 zł na mieszkańca

Mniej niż mediana gmin miejsko-wiejskich (1 929 zł na mieszkańca).

Odsetki i obsługa długu3,7 mln złdział 757

Miejsce wśród gmin miejsko-wiejskich (1 = najwyższa kwota)

  • 168. na 724 · wydatki na promocję na mieszkańca
  • 136. na 724 · zadłużenie na mieszkańca
  • 499. na 724 · inwestycje na mieszkańca
  • 250. na 724 · dochody na mieszkańca

Wybrane dochody 2025: udział w PIT 74,0 mln zł; udział w CIT 5,6 mln zł; podatek od nieruchomości 36,3 mln zł.

Najnowsze dane · I półrocze 2026 dochody 108,4 mln zł, wydatki 98,0 mln zł (w tym inwestycje 17,9 mln zł), zadłużenie na 30.06.2026: 57,8 mln zł.

Diety w rozdziale rady to § 303 „różne wydatki na rzecz osób fizycznych” (75022); obok diet radnych obejmuje zwroty kosztów ich podróży, a w części jednostek także diety sołtysów lub członków rad dzielnic: dlatego kwota na mandat nie jest dietą jednego radnego. Promocja to rozdział 75075, administracja: rozdział urzędu. Dane: Ministerstwo Finansów, sprawozdania z wykonania budżetu (dane.gov.pl, CC BY 4.0), publikacja 2026-03-26.

Statystyki GUS · Bank Danych Lokalnych · 2025 i wrzesień 2026

Jak się zmienia gmina Środa Śląska

Skąd te liczby

Liczba mieszkańców gminy Środa Śląska na koniec 2025 r.: 19 709, o 0,1% mniej niż w 2015 r. (19 719). Zmiana w tym czasie: województwo: −1,6%; Polska: −2,9%. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie średzkim na koniec września 2026 r.: 5,8% (województwo 5,5%, Polska 5,8%). W 2025 r. urodziło się 111 dzieci (w 2015 r.: 173); przyrost naturalny: −95.

Liczba mieszkańców

19 7092025

Liczba mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Gmina Środa Śląska19 709−0,7−0,1
Woj. dolnośląskie2 857 273−1,8−1,6
Polska37 332 510−2,0−2,9

2015: 19 719 · 2020: 19 851

Od 2020 r. liczba mieszkańców uwzględnia korektę GUS po Narodowym Spisie Powszechnym 2021, a wcześniejsze lata opierają się na spisie z 2011 r.; zmiana od 2015 r. obejmuje więc także tę korektę, a zmiana od 2020 r. jest liczona w jednej metodzie.

Stan na 31 grudnia. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2137, zmienna 72305.

Urodzenia

1112025

Urodzenia: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Gmina Środa Śląska111−31,1−35,8
Woj. dolnośląskie17 416−32,3−33,7
Polska238 264−32,9−35,5

2015: 173 · 2020: 161

Przyrost naturalny w 2025 r.: −95 osób.

Urodzenia żywe w ciągu roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P1873, zmienna 59.

Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców

−4,812025

Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Środa Śląska−4,81−2,04−3,09
Woj. dolnośląskie−5,12−1,05−3,30
Polska−4,48−1,28−3,81

2015: −1,72 · 2020: −2,77

Urodzenia żywe minus zgony. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P3428, zmienna 450551.

Saldo migracji na 1000 mieszkańców

2,892025

Saldo migracji na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Środa Śląska2,89+2,39–
Woj. dolnośląskie1,25−0,07–
Polska0,29+0,17–

2020: 0,50

Saldo migracji w 2025 r.: +57 osób. GUS nie podaje wartości za 2015 r., dlatego zmiana od tego roku jest pusta.

Zameldowania minus wymeldowania na pobyt stały, w kraju i z zagranicą. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P1350, zmienna 1365239.

Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym

3,9%2025

Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (pkt proc.) od 2020zmiana (pkt proc.) od 2015
Gmina Środa Śląska3,9%+0,2−0,5
Woj. dolnośląskie3,8%−0,2−1,7
Polska4,1%−0,5−2,4

2015: 4,4% · 2020: 3,7%

Zarejestrowani bezrobotni na 31 grudnia 2025 r.: 456.

Zarejestrowani w urzędzie pracy, stan na 31 grudnia. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2670, zmienna 79214.

Stopa bezrobocia rejestrowanego

dane dla powiatu średzkiego

5,8%wrzesień 2026

Stopa bezrobocia rejestrowanego: wrzesień 2026 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszarwrzesień 2026zmiana (pkt proc.) od IX 2021zmiana (pkt proc.) od IX 2016
Powiat średzki5,8%+0,2−1,6
Woj. dolnośląskie5,5%+0,5−1,8
Polska5,8%+0,2−2,5

IX 2016: 7,4% · IX 2021: 5,6%

Miesiąc wcześniej (sierpień 2026): 5,8%; rok wcześniej (wrzesień 2025): 5,7%; zarejestrowani bezrobotni na koniec września: 1 351.

Bezrobotni zarejestrowani w cywilnej ludności aktywnej zawodowo, koniec miesiąca. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, tematy P3559 i P2961 (dane miesięczne).

Przeciętne wynagrodzenie brutto

dane dla powiatu średzkiego

9 050 zł2025

Przeciętne wynagrodzenie brutto: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana (%) od 2020zmiana (%) od 2015
Powiat średzki9 050 zł+72,0+136,5
Woj. dolnośląskie9 578 zł+68,2+127,8
Polska9 371 zł+69,7+125,8

2015: 3 827 zł · 2020: 5 261 zł

To 96,6% średniej krajowej w tym samym ujęciu GUS (Polska = 100). Kwota różni się od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego co miesiąc, bo nie obejmuje najmniejszych firm.

Miesięcznie; bez podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2497, zmienna 64428.

Podmioty w rejestrze REGON na 10 tys. mieszkańców

1 3842025

Podmioty w rejestrze REGON na 10 tys. mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Środa Śląska1 384+211+278
Woj. dolnośląskie1 644+282+414
Polska1 458+234+369

2015: 1 106 · 2020: 1 173

Firmy, spółki, fundacje, stowarzyszenia i jednostki publiczne. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2419, zmienna 60530.

Mieszkania oddane do użytkowania na 1000 mieszkańców

10,22025

Mieszkania oddane do użytkowania na 1000 mieszkańców: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Środa Śląska10,2−1,7+4,4
Woj. dolnośląskie6,6−0,9+1,8
Polska5,6−0,2+1,8

2015: 5,8 · 2020: 11,9

Nowe mieszkania oddane w ciągu roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P3820, zmienna 747060.

Współczynnik obciążenia demograficznego osobami starszymi

31,42025

Współczynnik obciążenia demograficznego osobami starszymi: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Gmina Środa Śląska31,4+4,6+10,9
Woj. dolnośląskie34,1+4,8+10,9
Polska32,6+4,5+9,8

2015: 20,5 · 2020: 26,8

Osoby w wieku 65 lat i więcej na 100 osób w wieku 15–64 lata. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2426, zmienna 634067.

Współczynnik dzietności

dane dla podregionu: wrocławski

1,2252025

Współczynnik dzietności: 2025 i zmiana w 5 i 10 lat
Obszar2025zmiana od 2020zmiana od 2015
Podregion wrocławski1,225−0,248−0,088
Woj. dolnośląskie0,996−0,286−0,210
Polska1,068−0,319−0,221

2015: 1,313 · 2020: 1,473

GUS nie publikuje współczynnika dzietności dla gmin i powiatów; najbliższa jednostka to podregion wrocławski (NUTS 3), do którego należy gmina Środa Śląska.

Przeciętna liczba dzieci, które urodziłaby kobieta przy płodności z danego roku. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2346, zmienna 59049.

Dane: GUS, Bank Danych Lokalnych (licencja CC BY 4.0), stan pobrania na 2 listopada 2026 r. Kolumny „zmiana od”: przy liczbach i kwotach zmiana w procentach, przy odsetkach w punktach procentowych, przy pozostałych wskaźnikach różnica wartości. Linia trendu: kolejne lata, a przy bezrobociu ten sam miesiąc w kolejnych latach. Bezrobocie w powiatach · Zmiana liczby mieszkańców gmin · Dzietność w województwach

Wyniki wyborów

Jak głosują mieszkańcy

Wyniki wyborów: obwody i porównanie z Polską

Burmistrz Środy Śląskiej: 2024

I tura · 7 kwietnia 2024 · 8 049 ważnych głosów

  1. Elżbieta CzarnotaKWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI68,6%5 518 gł.
  2. Arkadiusz GruszczyńskiKWW ARKADIUSZA GRUSZCZYŃSKIEGO18,4%1 478 gł.
  3. Jerzy KrycińskiKWW RAZEM DLA ZIEMI ŚREDZKIEJ13,1%1 053 gł.

Prezydent RP: 2025

II tura · 1 czerwca 2025 · frekwencja 69,1%

  1. Karol Nawrocki51,1%5 245 gł.
  2. Rafał Trzaskowski48,9%5 013 gł.

I tura · 18 maja 2025 · frekwencja 64,7%

  1. Rafał Trzaskowski32,4%3 144 gł.
  2. Karol Nawrocki28,6%2 772 gł.
  3. Sławomir Mentzen17,9%1 739 gł.
  4. Grzegorz Braun6,0%586 gł.
  5. Szymon Hołownia4,2%407 gł.

Sejm: 2023

15 października 2023 · frekwencja 73,0%

  1. KO34,6%3 715 gł.
  2. PiS33,9%3 639 gł.
  3. Trzecia Droga12,6%1 347 gł.
  4. Konfederacja8,0%853 gł.
  5. Lewica7,6%812 gł.
  6. Bezpartyjni Samorządowcy2,0%217 gł.
  7. Pozostałe1,3%144 gł.

Dane: PKW (wybory samorządowe 2024, wybory do Sejmu 2023, wybory Prezydenta RP 2025). Procent = udział w ważnych głosach. Frekwencja i wyniki w obwodach głosowania, z wynikiem województwa i Polski: wyniki wyborów w gminie Środa Śląska.

Sejm i Senat · jesień 2027

Wybory parlamentarne 2027

Kiedy wybory 2027: kalendarz

Wybory do Sejmu i Senatu odbędą się między 14 października a 12 listopada 2027 r. Mieszkańcy gminy Środa Śląska wybierają posłów w okręgu nr 3 (Wrocław) i senatora w okręgu nr 6 (Wrocław).

Okręg do Sejmunr 3siedziba komisji: Wrocław · wyniki i posłowie →
Posłów do wyboru14według Kodeksu; wyliczenie PKW 2026: 16
Okręg do Senatunr 6siedziba komisji: Wrocław
Frekwencja 202372,96%w gminie · okręg: 78,06%

Okręg ustala się według miejsca w spisie wyborców. Przypisanie gmin według obwodów głosowania PKW z 2023 r.; granice okręgów nie zmieniły się od tamtych wyborów.

Symulacja, nie prognoza · okręg nr 3

Gdyby wybory do Sejmu odbyły się dziś

Okręg nr 3

Mieszkańcy gminy Środa Śląska wybierają 14 posłów w okręgu nr 3. Według średniej sondaży (stan na 20 listopada 2026 r.) mandaty w okręgu podzieliłyby się tak:

  1. KO76–8
  2. PiS32–3
  3. Konfederacja21–3
  4. Lewica10–2
  5. Konfederacja Korony Polskiej11–2
  6. Razem00–1
  7. Rozwój Plus00–1
  8. PSL00–0

Symulacja metodą D’Hondta: wyniki list w okręgu z 2023 r. przesunięte o zmianę poparcia w kraju; w nawiasie zakres z 90% losowań błędu sondaży. Symulacja dla okręgu nr 3 · Średnia sondaży i mandaty w całym kraju.

Sejm X kadencji · okręg nr 3

Posłowie z tego okręgu

Wyniki i aktywność posłów okręgu

Porównaj

Inne gminy powiatu średzki

Powiat średzki
Gminy w okolicy
JednostkaWłodarz (2024 lub później)MieszkańcyDochody 2025 na mieszk.Dług na mieszk.Inwestycje na mieszk.
Gmina Kostomłotygmina wiejskaEdward Kuligwójt · KOMITET WYBORCZY WYBORCÓW EDWARDA KULIGA7 1269 432 zł145 zł2 515 zł
Gmina Malczycegmina wiejskaPiotr Frankowskiwójt · KWW PIOTRA FRANKOWSKIEGO GMINA NOWEJ JAKOŚCI5 5928 229 zł1 696 zł2 375 zł
Gmina Miękiniagmina miejsko-wiejskaJan Grzegorczynburmistrz · KWW JANA GRZEGORCZYNA23 1449 118 zł2 852 zł2 595 zł
Gmina Udaningmina wiejskaWojciech Płaziukwójt · KWW RAZEM DLA GMINY UDANIN4 71113 024 zł4 218 zł4 593 zł

Urząd

Urząd Miejski w Środzie Śląskiej

Plac Wolności 5, 55-300 Środa Śląska

Dane teleadresowe: MSWiA, baza teleadresowa JST (16.04.2026).

Najczęstsze pytania

Kto jest burmistrzem gminy Środa Śląska?

Burmistrz Środy Śląskiej: Elżbieta Czarnota (KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI). Od 7 kwietnia 2024.

Z jakiej partii jest burmistrz gminy Środa Śląska?

Elżbieta Czarnota nie należy do partii politycznej (według zgłoszenia kandydata w wyborach samorządowych 2024 r., PKW). Startowała z komitetu KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI.

Kto rządzi gminą Środa Śląska?

Burmistrz Środy Śląskiej: Elżbieta Czarnota, bezpartyjna (KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI). Rada Miejska w Środzie Śląskiej: najwięcej mandatów (10 z 15) zdobył w 2024 r. komitet KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI, czyli samodzielną większość.

Ile zarabia burmistrz gminy Środa Śląska?

Według rozporządzenia o wynagradzaniu pracowników samorządowych burmistrz w gminie miejsko-wiejskiej liczącej 19 709 mieszkańców zarabia od 15 641,60 zł do 19 552 zł brutto miesięcznie (wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny), plus dodatek za wieloletnią pracę do 2 256 zł. Dokładną kwotę ustala rada uchwałą.

Ile wynosi budżet gminy Środa Śląska?

W 2025 r. dochody wyniosły 182,1 mln zł, a wydatki 178,1 mln zł (sprawozdania Rb-27S i Rb-28S, Ministerstwo Finansów).

Jakie zadłużenie ma gmina Środa Śląska?

Na 31 grudnia 2025 r. zobowiązania wynosiły 58,2 mln zł, czyli 2 953 zł na mieszkańca (sprawozdanie RbZ).

Ilu mieszkańców ma gmina Środa Śląska?

Według GUS na 31 grudnia 2025 r. gmina Środa Śląska miała 19 709 mieszkańców (w 2015 r.: 19 719, zmiana −0,1%).

Ilu radnych ma gmina Środa Śląska?

Rada Miejska w Środzie Śląskiej liczy 15 radnych wybranych 7 kwietnia 2024 r. Najwięcej mandatów zdobył komitet KWW MY ŚREDZIANIE DLA LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI (10).

Jak głosowała gmina Środa Śląska w wyborach prezydenckich 2025?

W II turze Karol Nawrocki dostał 51,1% głosów, a Rafał Trzaskowski 48,9%.

W jakim okręgu wyborczym jest gmina Środa Śląska?

W wyborach do Sejmu gmina Środa Śląska należy do okręgu nr 3 (siedziba okręgowej komisji: Wrocław), w którym wybiera się 14 posłów. W wyborach do Senatu, do okręgu nr 6 (siedziba okręgowej komisji: Wrocław). Najbliższe wybory parlamentarne odbędą się między 14 października a 12 listopada 2027 r.

Ile podpisów potrzeba, żeby odwołać burmistrza gminy Środa Śląska w referendum?

Wniosek mieszkańców o referendum w sprawie odwołania burmistrza musi poprzeć co najmniej 10% uprawnionych do głosowania (art. 4 ustawy o referendum lokalnym). W głosowaniu 7 kwietnia 2024 r. uprawnionych było 15 199, czyli potrzeba około 1 520 podpisów, zebranych w ciągu 60 dni. Referendum byłoby ważne przy udziale co najmniej 4 893 osób: 3/5 z 8 154 głosujących w wyborach 7 kwietnia 2024 r. (art. 55 ust. 2).