Miasto na prawach powiatu · woj. podlaskie

Wyniki wyborów w mieście Suwałki
Jak głosowało miasto Suwałki w wyborach prezydenckich 2025, do Sejmu 2023 i samorządowych 2024: głosy, procenty i frekwencja z protokołów Państwowej Komisji Wyborczej, obok wyniku województwa podlaskiego i Polski.
- Prezydent 2025, II tura
- Nawrocki 55,43% Trzaskowski 44,57%
- Frekwencja, II tura 2025
- 67,20% Polska: 71,63%
- Sejm 2023
- PiS 37,32% frekwencja 69,85%
- Obwody głosowania
- 38 stan z wyborów 2025
Wybory Prezydenta RP · 18 maja i 1 czerwca 2025 · dane PKW
Wyniki wyborów prezydenckich 2025 w mieście Suwałki
W II turze wyborów prezydenckich 1 czerwca 2025 r. w mieście Suwałki Karol Nawrocki dostał 55,43% głosów (18 120), a Rafał Trzaskowski 44,57% (14 568). To o 4,54 pkt proc. więcej niż wynik tego kandydata w całej Polsce (50,89%). Frekwencja: 67,20% (32 976 kart ważnych na 49 073 uprawnionych); w Polsce 71,63%.
W I turze wyborów prezydenckich 18 maja 2025 r. w mieście Suwałki najwięcej głosów dostał Karol Nawrocki: 30,25% (9 440). Kolejni: Rafał Trzaskowski 29,48%, Sławomir Mentzen 16,36%. Frekwencja: 63,29%; w Polsce 67,31%.
II tura · 1 czerwca 2025
Uprawnieni: 49 073 · karty ważne: 32 976 · głosy ważne: 32 688 · głosy nieważne: 288.
Frekwencja w II turze
I tura · 18 maja 2025
Sześć osób z największą liczbą głosów; wszyscy kandydaci są w tabeli poniżej. Uprawnieni: 49 503 · karty ważne: 31 329 · głosy ważne: 31 206 · głosy nieważne: 123.
Osadź wykres II tury na swojej stronie
Skopiuj kod i wklej go w treść strony. Wykres pobiera dane z Atlasu Politycznego i prowadzi do tej strony jako źródła. Można go osadzać bezpłatnie, także w mediach, pod warunkiem pozostawienia podpisu ze źródłem.
II tura: porównanie z wynikiem województwa podlaskiego i Polski
| Kandydat | Głosy | Suwałki | Woj. podlaskie | Polska |
|---|---|---|---|---|
| Karol Nawrocki | 18 120 | 55,43% | 61,39% | 50,89% |
| Rafał Trzaskowski | 14 568 | 44,57% | 38,61% | 49,11% |
| Frekwencja | 32 976kart ważnych | 67,20% | 67,77% | 71,63% |
I tura: wszyscy kandydaci
| Kandydat | Głosy | Suwałki | Woj. podlaskie | Polska |
|---|---|---|---|---|
| Karol Nawrocki | 9 440 | 30,25% | 35,64% | 29,54% |
| Rafał Trzaskowski | 9 201 | 29,48% | 23,31% | 31,36% |
| Sławomir Mentzen | 5 106 | 16,36% | 17,07% | 14,81% |
| Grzegorz Braun | 2 224 | 7,13% | 7,70% | 6,34% |
| Szymon Hołownia | 1 551 | 4,97% | 5,78% | 4,99% |
| Adrian Zandberg | 1 119 | 3,59% | 3,63% | 4,86% |
| Magdalena Biejat | 1 067 | 3,42% | 2,93% | 4,23% |
| Artur Bartoszewicz | 588 | 1,88% | 0,68% | 0,49% |
| Krzysztof Stanowski | 355 | 1,14% | 1,17% | 1,24% |
| Joanna Senyszyn | 260 | 0,83% | 0,89% | 1,09% |
| Marek Jakubiak | 210 | 0,67% | 0,80% | 0,77% |
| Maciej Maciak | 72 | 0,23% | 0,32% | 0,19% |
| Marek Woch | 13 | 0,04% | 0,07% | 0,09% |
| Frekwencja | 31 329kart ważnych | 63,29% | 64,26% | 67,31% |
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza, wybory Prezydenta RP 2025, dane w arkuszach. Procent to udział w głosach ważnych, frekwencja to liczba kart ważnych do liczby uprawnionych. Polska: wynik z obwieszczeń PKW (Dz.U. 2025 poz. 652, Dz.U. 2025 poz. 714), razem z głosami oddanymi za granicą i na statkach.
Wybory do Sejmu · 15 października 2023 · dane PKW
Wyniki wyborów do Sejmu 2023 w mieście Suwałki
W wyborach do Sejmu 15 października 2023 r. w mieście Suwałki najwięcej głosów dostała lista PiS: 37,32% (12 838). Kolejne: KO 26,91%, Trzecia Droga 17,44%. Frekwencja: 69,85%; w Polsce 74,38%.
Listy · 15 października 2023
Frekwencja · 15 października 2023
Uprawnieni: 49 986 · karty ważne: 34 915 · głosy ważne: 34 398 · głosy nieważne: 517.
Osadź wykres wyników do Sejmu na swojej stronie
Skopiuj kod i wklej go w treść strony. Wykres pobiera dane z Atlasu Politycznego i prowadzi do tej strony jako źródła. Można go osadzać bezpłatnie, także w mediach, pod warunkiem pozostawienia podpisu ze źródłem.
Listy: porównanie z wynikiem województwa podlaskiego i Polski
| Lista | Głosy | Suwałki | Woj. podlaskie | Polska |
|---|---|---|---|---|
| PiS | 12 838 | 37,32% | 42,39% | 35,38% |
| KO | 9 256 | 26,91% | 20,84% | 30,70% |
| Trzecia Droga | 5 998 | 17,44% | 18,86% | 14,40% |
| Konfederacja | 3 143 | 9,14% | 9,79% | 7,16% |
| Lewica | 1 794 | 5,22% | 4,84% | 8,61% |
| Bezpartyjni Samorządowcy | 611 | 1,78% | 1,16% | 1,86% |
| Polska Jest Jedna | 558 | 1,62% | 1,64% | 1,63% |
| Ruch Dobrobytu i Pokoju | 200 | 0,58% | 0,47% | 0,12% |
| Frekwencja | 34 915kart ważnych | 69,85% | 70,30% | 74,38% |
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza, wybory do Sejmu i Senatu 2023, dane w arkuszach. Pokazujemy listy, które dostały tu głosy; kreska oznacza, że listy nie było na karcie w tym obszarze. Polska: wynik ogólnokrajowy z głosami oddanymi za granicą.
Wybory samorządowe · 7 i 21 kwietnia 2024 · dane PKW
Wyniki wyborów samorządowych 2024 w mieście Suwałki
Wybory prezydenta miasta Suwałki rozstrzygnęły się w II turze 21 kwietnia 2024 r.: Czesław Renkiewicz (KWW „RAZEM DLA SUWAŁK - CZESŁAW RENKIEWICZ”) 65,68% głosów (11 239), Jacek Juszkiewicz 34,32% (5 874). Różnica: 5 365 głosów.
Rada Miejska w Suwałkach liczy 23 radnych wybranych 7 kwietnia 2024 r. Najwięcej mandatów zdobył komitet KWW „RAZEM DLA SUWAŁK - CZESŁAW RENKIEWICZ” (12 z 23): samodzielna większość.
Prezydent Miasta Suwałk: 2024
II tura · 21 kwietnia 2024 · 17 113 ważnych głosów
I tura · 7 kwietnia 2024 · 21 828 ważnych głosów
Rada Miejska w Suwałkach: mandaty
7 kwietnia 2024 · 23 mandaty
- KWW „RAZEM DLA SUWAŁK - CZESŁAW RENKIEWICZ” 12
KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ 8
- KWW WSPÓLNE SUWAŁKI 3
Lista radnych z liczbą głosów: Suwałki.
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza, wybory samorządowe 2024 (protokół wyborów w gminie). To wynik wyborów z kwietnia 2024 r.: kto sprawuje urząd dziś, pokazuje strona urzędu: Prezydent Miasta Suwałk. W naszych danych z tych wyborów nie ma frekwencji ani liczby głosów na komitety w wyborach do rad, dlatego podajemy mandaty.
Stan z wyborów prezydenckich 2025 · protokoły komisji obwodowych
Lokale wyborcze i wyniki w obwodach w mieście Suwałki
W wyborach prezydenckich 2025 r. w mieście Suwałki głosowano w 38 obwodach: 34 stałych i 4 odrębnych (szpitale, domy pomocy społecznej, zakłady karne i areszty, domy studenckie). Do potrzeb wyborców niepełnosprawnych dostosowanych było 23 z 34 lokali w obwodach stałych. Frekwencja w II turze w obwodach stałych: od 52,60% (obwód nr 23, Dom Pomocy Społecznej "Kalina") do 73,38% (obwód nr 3, Szkoła Podstawowa nr 4 im. ks. Kazimierza Aleksandra Hamerszmita wejście B od ul. Spokojnej).
To stan z II tury wyborów prezydenckich 1 czerwca 2025 r. Przed wyborami w 2027 r. numery, granice i siedziby obwodów mogą się zmienić: aktualny wykaz opublikuje Państwowa Komisja Wyborcza na wybory.gov.pl.
| Nr | Siedziba obwodowej komisji wyborczej | Uprawnieni | Frekwencja, II tura | Karol Nawrocki | Rafał Trzaskowski | I tura: najwięcej głosów |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Przedszkole nr 1, ul. Raczkowska 41, 16-400 Suwałki | 2 092 | 68,83% | 52,52% | 47,48% | Nawrocki 31,09% |
| 2 | Szkoła Podstawowa nr 4 im. ks. Kazimierza Aleksandra Hamerszmita wejście C, ul. Wojska Polskiego 13, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 835 | 66,21% | 54,22% | 45,78% | Trzaskowski 28,89% |
| 3 | Szkoła Podstawowa nr 4 im. ks. Kazimierza Aleksandra Hamerszmita wejście B od ul. Spokojnej, ul. Wojska Polskiego 13, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 604 | 73,38% | 54,21% | 45,79% | Trzaskowski 27,41% |
| 4 | I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej, ul. Adama Mickiewicza 3, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 2 165 | 72,42% | 50,74% | 49,26% | Nawrocki 28,88% |
| 5 | Zespół Szkół Nr 2, Szkoła Podstawowa Nr 9, ul. Księdza Kazimierza Aleksandra Hamerszmita 11, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 141 | 66,26% | 61,12% | 38,88% | Nawrocki 33,24% |
| 6 | Biblioteka Publiczna im. Marii Konopnickiej, ul. Emilii Plater 33A, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 027 | 68,84% | 54,22% | 45,78% | Nawrocki 31,54% |
| 7 | Szkoła Podstawowa nr 2 im. Aleksandry Piłsudskiej, ul. Tadeusza Kościuszki 126, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 2 264 | 63,47% | 58,33% | 41,67% | Nawrocki 29,32% |
| 8 | Szkoła Podstawowa Nr 6 im. Aleksandry Kujałowicz, ul. Sejneńska 12, 16-400 Suwałki | 597 | 59,63% | 51,27% | 48,73% | Trzaskowski 32,40% |
| 9 | Zespół Szkół Nr 2, II Liceum Ogólnokształcące, wejście od ul. Wesołej do obiektu sportowego szkoły, ul. Tadeusza Kościuszki 36/38, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 948 | 53,48% | 59,28% | 40,72% | Nawrocki 32,98% |
| 10 | Państwowa Uczelnia Zawodowa im. prof. Edwarda Franciszka Szczepanika, ul. Teofila Noniewicza 10, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 470 | 68,84% | 62,92% | 37,08% | Nawrocki 30,84% |
| 11 | Urząd Miejski w Suwałkach, ul. Teofila Noniewicza 71A, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 620 | 67,58% | 55,21% | 44,79% | Nawrocki 34,24% |
| 12 | Szkoła Podstawowa Nr 6 im. Aleksandry Kujałowicz, ul. Sejneńska 12, 16-400 Suwałki | 1 346 | 61,81% | 53,57% | 46,43% | Trzaskowski 33,67% |
| 13 | Zespół Szkół Technicznych, ul. Sejneńska 33, 16-400 Suwałki | 1 027 | 66,11% | 56,18% | 43,82% | Nawrocki 31,53% |
| 14 | Zespół Szkół nr 1, ul. Teofila Noniewicza 83, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 506 | 67,80% | 46,74% | 53,26% | Trzaskowski 37,36% |
| 15 | Urząd Skarbowy w Suwałkach, ul. 1 Maja 2A, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 012 | 69,96% | 53,32% | 46,68% | Trzaskowski 35,14% |
| 16 | Przedszkole nr 3 im. Ojca Świętego Jana Pawła II, ul. Janusza Korczaka 4A, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 031 | 68,87% | 46,60% | 53,40% | Trzaskowski 38,12% |
| 17 | Filia nr 3 Biblioteki Publicznej, ul. Północna 26, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 402 | 64,62% | 60,20% | 39,80% | Nawrocki 34,07% |
| 18 | Suwalski Ośrodek Kultury, wejście A, ul. Papieża Jana Pawła II 5, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 813 | 70,33% | 55,40% | 44,60% | Nawrocki 34,35% |
| 19 | Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, ul. Nowomiejska 10, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 887 | 70,38% | 54,91% | 45,09% | Nawrocki 32,10% |
| 20 | Szkoła Podstawowa nr 5 im. Alfreda Wierusz-Kowalskiego wejście A, ul. Klonowa 51, 16-400 Suwałki | 1 975 | 71,09% | 48,92% | 51,08% | Trzaskowski 36,09% |
| 21 | Szkoła Podstawowa nr 5 im. Alfreda Wierusz-Kowalskiego wejście B, ul. Klonowa 51, 16-400 Suwałki | 1 196 | 64,80% | 58,86% | 41,14% | Nawrocki 39,10% |
| 22 | Przedszkole nr 10 im. Marii Konopnickiej, ul. Nowomiejska 18, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 2 329 | 71,10% | 55,86% | 44,14% | Nawrocki 29,64% |
| 23 | Dom Pomocy Społecznej "Kalina", ul. Generała Kazimierza Pułaskiego 66, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 154 | 52,60% | 68,92% | 31,08% | Nawrocki 38,16% |
| 24 | Przedszkole nr 8 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Aleksandra Putry 4B, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 529 | 64,22% | 53,64% | 46,36% | Trzaskowski 35,16% |
| 25 | Przedszkole nr 7, ul. Generała Władysława Andersa 10, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 261 | 68,28% | 57,29% | 42,71% | Nawrocki 34,68% |
| 26 | Szkoła Podstawowa nr 7 wejście A, ul. Romualda Minkiewicza 50, 16-400 Suwałki | 1 686 | 66,55% | 62,95% | 37,05% | Nawrocki 34,49% |
| 27 | Niepubliczna Terapeutyczna Szkoła Podstawowa „Bajka” w Suwałkach, ul. Ludwika Michała Paca 4, 16-400 Suwałki | 1 508 | 68,77% | 60,99% | 39,01% | Nawrocki 35,04% |
| 28 | Szkoła Podstawowa Nr 7, wejście C, ul. Romualda Minkiewicza 50, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 128 | 64,89% | 56,00% | 44,00% | Trzaskowski 27,92% |
| 29 | Szkoła Podstawowa nr 7 wejście B, ul. Romualda Minkiewicza 50, 16-400 Suwałki | 1 509 | 64,81% | 57,53% | 42,47% | Nawrocki 28,77% |
| 30 | Szkoła Podstawowa Nr 10 z Oddziałami Integracyjnymi im. Olimpijczyków Polskich, ul. Jerzego Antoniewicza 5, 16-400 Suwałki | 1 265 | 66,09% | 56,27% | 43,73% | Nawrocki i Trzaskowski 30,33% |
| 31 | Szkoła Podstawowa nr 10 z Oddziałami Integracyjnymi im. Olimpijczyków Polskich, ul. Jerzego Antoniewicza 5, 16-400 Suwałki | 1 305 | 62,99% | 54,96% | 45,04% | Trzaskowski 32,10% |
| 32 | Szkoła Podstawowa nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi wejście C, ul. Szpitalna 66, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 366 | 65,01% | 60,59% | 39,41% | Nawrocki 30,59% |
| 33 | Szkoła Podstawowa nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi wejście B, ul. Szpitalna 66, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 838 | 67,30% | 60,67% | 39,33% | Nawrocki 28,19% |
| 34 | Szkoła Podstawowa nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi wejście A, ul. Szpitalna 66, 16-400 Suwałkilokal dostosowany do potrzeb wyborców niepełnosprawnych | 1 341 | 68,75% | 57,41% | 42,59% | Trzaskowski 25,08% |
| 35 | Areszt Śledczy w Suwałkach, ul. Wojska Polskiego 29, 16-400 Suwałkiobwód odrębny: areszt śledczy | 524 | 74,05% | 22,34% | 77,66% | Trzaskowski 50,88% |
| 36 | Specjalistyczny Psychiatryczny Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Suwałkach, ul. Szpitalna 62, 16-400 Suwałkiobwód odrębny: zakład leczniczy | 211 | 40,28% | 59,52% | 40,48% | Nawrocki 30,21% |
| 37 | Szpital Wojewódzki im. dr. Ludwika Rydygiera w Suwałkach, ul. Szpitalna 60, 16-400 Suwałkiobwód odrębny: zakład leczniczy | 115 | 67,83% | 56,41% | 43,59% | Trzaskowski 42,55% |
| 38 | Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ośrodek Rehabilitacji w Suwałkach, ul. Ludwika Waryńskiego 22A, 16-400 Suwałkiobwód odrębny: zakład leczniczy | 46 | 84,78% | 66,67% | 33,33% | Nawrocki i Trzaskowski 36,11% |
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza, protokoły obwodowych komisji wyborczych i wykaz obwodów, wybory Prezydenta RP 2025. Procent to udział w głosach ważnych w obwodzie, frekwencja to karty ważne do uprawnionych (w obwodach odrębnych i tam, gdzie głosowano na podstawie zaświadczeń, bywa bliska 100%).
2 jednostki · wybory prezydenckie 2025 i do Sejmu 2023
Wyniki wyborów w pozostałych miastach na prawach powiatu w województwie podlaskim
| Jednostka | Frekwencja, II tura 2025 | Karol Nawrocki | Rafał Trzaskowski | Sejm 2023: najwięcej głosów |
|---|---|---|---|---|
| 73,30% | 49,00% | 51,00% | PiS 31,30% | |
| 69,04% | 61,66% | 38,34% | PiS 44,40% |
Każda nazwa prowadzi do strony z pełnymi wynikami tej jednostki. Procenty kandydatów: II tura wyborów prezydenckich 1 czerwca 2025 r.
Sejm i Senat · jesień 2027
Następne wybory: parlamentarne 2027
Wybory do Sejmu i Senatu odbędą się między 14 października a 12 listopada 2027 r. Mieszkańcy miasta Suwałki wybierają posłów w okręgu nr 24 (siedziba okręgowej komisji: Białystok).
Najczęstsze pytania
Jak głosowało miasto Suwałki w wyborach prezydenckich 2025?
W II turze wyborów prezydenckich 1 czerwca 2025 r. w mieście Suwałki Karol Nawrocki dostał 55,43% głosów (18 120), a Rafał Trzaskowski 44,57% (14 568). Frekwencja: 67,20%. W całej Polsce: Karol Nawrocki 50,89%, Rafał Trzaskowski 49,11%, frekwencja 71,63%.
Kto dostał najwięcej głosów w I turze wyborów prezydenckich 2025 w mieście Suwałki?
W I turze wyborów prezydenckich 18 maja 2025 r. w mieście Suwałki najwięcej głosów dostał Karol Nawrocki: 30,25% (9 440). Kolejni: Rafał Trzaskowski 29,48%, Sławomir Mentzen 16,36%. Frekwencja: 63,29%; w Polsce 67,31%.
Jaka była frekwencja wyborcza w mieście Suwałki?
II tura wyborów prezydenckich 2025: 67,20% (32 976 kart ważnych na 49 073 uprawnionych); I tura: 63,29% (31 329 kart ważnych na 49 503 uprawnionych); wybory do Sejmu 2023: 69,85% (34 915 kart ważnych na 49 986 uprawnionych). Frekwencję liczymy tak jak PKW: liczba kart ważnych do liczby uprawnionych do głosowania.
Jak głosowało miasto Suwałki w wyborach do Sejmu 2023?
W wyborach do Sejmu 15 października 2023 r. w mieście Suwałki najwięcej głosów dostała lista PiS: 37,32% (12 838). Kolejne: KO 26,91%, Trzecia Droga 17,44%. Frekwencja: 69,85%; w Polsce 74,38%. Miasto należy do okręgu do Sejmu nr 24 (siedziba okręgowej komisji: Białystok).
Kto wygrał wybory prezydenta miasta Suwałki w 2024 r.?
Wybory prezydenta miasta Suwałki rozstrzygnęły się w II turze 21 kwietnia 2024 r.: Czesław Renkiewicz (KWW „RAZEM DLA SUWAŁK - CZESŁAW RENKIEWICZ”) 65,68% głosów (11 239), Jacek Juszkiewicz 34,32% (5 874). Różnica: 5 365 głosów.
Kto zdobył najwięcej mandatów w wyborach do rady miasta Suwałki w 2024 r.?
Rada Miejska w Suwałkach liczy 23 radnych wybranych 7 kwietnia 2024 r. Najwięcej mandatów zdobył komitet KWW „RAZEM DLA SUWAŁK - CZESŁAW RENKIEWICZ” (12 z 23): samodzielna większość.
Ile obwodów głosowania jest w mieście Suwałki?
W wyborach prezydenckich 2025 r. w mieście Suwałki głosowano w 38 obwodach: 34 stałych i 4 odrębnych (szpitale, domy pomocy społecznej, zakłady karne i areszty, domy studenckie). Do potrzeb wyborców niepełnosprawnych dostosowanych było 23 z 34 lokali w obwodach stałych. To stan z II tury wyborów prezydenckich 1 czerwca 2025 r.; przed wyborami w 2027 r. numery, granice i siedziby obwodów mogą się zmienić.